Frenemies: stressvolle figuren op de werkplek

Frenemies zijn die collega's met wie je, ondanks dat je een min of meer hartelijke relatie onderhoudt, weet dat je ze niet echt kunt vertrouwen, omdat ze je bij de minste kans zullen verraden. Herken je dit profiel?
Frenemies: stressvolle figuren op de werkplek

Laatste update: 02 februari, 2022

Frenemies zijn het soort figuren die je in elke werkomgeving aantreft en met wie je ambivalente relaties aangaat. Je kunt met ze opschieten, met ze samenwerken en vriendelijke gesprekken voeren. Het is echter onmogelijk voor jou om ze te vertrouwen, omdat iets je zegt dat ze je bij de minste kans zouden verraden. Daarom is er een stem in je die zegt: “Wees voorzichtig, kijk achterom.”

Het is gemakkelijk om echte vrienden te identificeren, degenen die je leven verbeteren. Aan het andere uiterste heb je ook een goed idee van wie je vijanden zijn. Frenemies zijn echter persoonlijkheden die het grijze gebied van menselijke relaties bezetten.

Dit betekent dat ze wat complexer en moeilijker te definiëren zijn. Ze zijn het soort mensen dat, hoewel ze niet zo bedreigend zijn als je vijanden, ze zeker ook niet je vrienden zijn. In feite kunnen ze ervoor kiezen om vandaag vriendelijk tegen je te zijn en je morgen achter je rug om te bekritiseren.

Werkoverleg

Frenemies

Je kunt naast je vijanden leven, zolang je maar beseft dat ze je elk moment kunnen verraden voor hun eigen doeleinden. Het is heel gewoon om deze mensen als collega’s te hebben. Aan de andere kant kunnen het ook vrienden of familieleden zijn. Het zijn het soort figuren die altijd in de buurt lijken te zijn en met wie je af en toe botst.

Een ding dat je moet begrijpen over dit soort relaties is dat ze niet ongevaarlijk zijn. In feite is de psychologische impact die ze op je gezondheid kunnen hebben behoorlijk intens en vaak schadelijk.

Zoals Aesopus in zijn fabels zei, is een twijfelachtige vriend erger dan een zekere vijand. Dat komt omdat je niet weet wat je van deze mensen kunt verwachten en onzekerheid, zoals wantrouwen, geeft je het gevoel dat je op wankele grond staat.

Interessant is dat de psychologie zich recentelijk heeft gericht op deze ‘grijze gebieden’ van sociale relaties. Wetenschappelijk onderzoek suggereert zelfs dat deze mensen, die noch vrienden noch vijanden zijn, buitengewoon schadelijk kunnen zijn. Laten we dat eens van dichterbij bekijken.

Je kunt niet weglopen van iedereen die je wantrouwt

Vaak krijg je het advies om “afstand te houden” van mensen die je meer zorgen dan rust brengen. Dit is echter niet altijd mogelijk. Dat komt omdat we allemaal in geëvolueerde sociale ecologieën leven waarin we gedwongen worden om met elkaar samen te leven.

Bovendien zijn je vrienden de meestvoorkomende sociale figuren in je dagelijkse leven. Je goede vrienden kun je echter meestal op de vingers van één hand tellen en ook je vijanden zijn meestal vrij zeldzaam. Aan de andere kant zijn de sociale banden van dit grijze en ambivalente gebied veel frequenter. Ze genereren ook extreem complexe gevoelens van liefde/haat.

Er zijn bepaalde collega’s die je elke dag ziet. Degenen met wie je doelen bereikt en zelfs af en toe uit eten gaat. Je weet echter dat ze je van tijd tot tijd achter je rug om bekritiseren. Bovendien, als ze kunnen, zullen ze je verraden om een promotie te krijgen. Deze situaties veroorzaken onvermijdelijk veel stress.

Frenemies worden gedefinieerd door passief-agressief gedrag. Er zullen bijvoorbeeld momenten zijn waarop ze je steun zoeken en je later verraden.

Frenemies zijn je concurrenten

Een van de meest interessante boeken over menselijk gedrag, sociale relaties en evolutie is Evolutionary Psychology: The New Science of the Mind door David M. Buss. In dit werk legt hij uit dat frenemies een veelvoorkomend fenomeen zijn in de menselijke natuur. Dat komt omdat we sociale wezens zijn die met elkaar wedijveren.

Op deze manier kunnen mensen in bijna elk scenario zowel bondgenoten als vijanden zijn. Broers en zussen kunnen bijvoorbeeld van elkaar houden, maar ze kunnen op een bepaald moment ook met elkaar gaan wedijveren. Hetzelfde gebeurt in bepaalde vriendschappen. Het fenomeen van frenemies komt echter het meest voor in werkomgevingen. Dit heeft te maken met de concurrentiepositie.

Over het algemeen proberen deze mannen en vrouwen altijd een vriendelijke houding ten opzichte van jou te behouden. Ze weten dat het altijd beter is om er gemakkelijk uit te zien en de harmonie en het uiterlijk te behouden. Je bent je er echter heel goed van bewust dat deze nabijheid te wijten is aan eigenbelang en dat er diep van binnen wrok, hypervigilantie en zelfs jaloezie aanwezig zijn.

Het feit dat je niet weet wat je met je vijanden kunt verwachten, betekent dat je altijd alert moet zijn op hun gedrag. Dit maakt je gespannen en angstig.

Collega's

Ambivalente relaties genereren stress

Frenemies zijn de belangrijkste bron van stress op het werk. Je moet begrijpen dat als er iets is dat wij als mensen nodig hebben, het is om sociale banden te hebben die gebaseerd zijn op vertrouwen. Als je ze niet hebt of denkt te hebben, ben je geneigd alert te zijn.

Brigham Young University (VS) deed onderzoek (Engelse link) naar de invloed van ambivalente relaties op onze fysieke en psychologische gezondheid. Sterker nog, werken met iemand die je achter je rug om bekritiseert, maar je vervolgens prijst en uitnodigt voor de lunch is vermoeiend.

Of het hebben van een familielid of vriend die je waardeert, maar die je van tijd tot tijd negeert of tegen je liegt, zal je uiteindelijk zowel mentaal als emotioneel uitputten.

Helaas is de oplossing niet altijd zo eenvoudig als afstand houden van deze controversiële en ambivalente figuren. Omdat je in veel gevallen gedwongen bent om bij hen in de buurt te zijn. Relatieve onzekerheid en niet weten hoe bepaalde mensen zich zullen gedragen, of het niet kunnen vertrouwen van de mensen om je heen, is een veelvoorkomend fenomeen dat niet genoeg wordt besproken.

Inderdaad, je bent verplicht om naast elkaar te bestaan en je vijanden te beheren. Wat je moet doen, is je verwachtingen van hen verminderen en je emotionele grenzen bewaken. Dit is de sleutel om jezelf te neutraliseren en het hoofd boven water te houden. Wellicht ook interessant voor jou

Alles over passief-agressieve vrienden
Verken je geest
Lees het op Verken je geest
Alles over passief-agressieve vrienden

Heb jij passief-agressieve vrienden? Wees je er dan van bewust dat je dit gedrag niet hoeft te accepteren. Lees er hier meer over!



  • Buss, David (2009) Evolutionary Psychology. The New Science of the Mind.ISBN 9781138088610. Published March 14, 2019 by Routledge
  • Holt-Lunstad, J., & Uchino, B. N. (2019). Social Ambivalence and Disease (SAD): A Theoretical Model Aimed at Understanding the Health Implications of Ambivalent Relationships. Perspectives on psychological science : a journal of the Association for Psychological Science14(6), 941–966. https://doi.org/10.1177/1745691619861392