Hoe leer je jezelf beter kennen?

Werken met een meer aangepaste definitie van je situatie, je neigingen en je doelstellingen is echt voordelig. Maar hoe kun je dat bereiken?
Hoe leer je jezelf beter kennen?

Laatste update: 02 augustus, 2022

Heb je ooit in de spiegel gekeken en je afgevraagd wie je werkelijk bent? Heb je weleens nagedacht over hoe je jezelf beter kunt leren kennen? Het is tegenwoordig heel normaal om op de automatische piloot door het leven te gaan.

Je maakt je bewustzijn los van het heden en reist door tijd en ruimte alsof je een passagier bent in een trein met ramen die te klein zijn om doorheen te kijken om je emoties en motivaties met succes te analyseren.

Jezelf goed kennen betekent dat je delen van jezelf ziet die je misschien niet zo leuk vindt. Ruimtes die je al lang niet meer hebt schoongemaakt en die een beetje groezelig zijn. Zelfkennis kan echter een krachtig instrument zijn voor je persoonlijke groei. Hier geven we je enkele strategieën om jezelf te leren kennen.

De voordelen en problemen van zelfkennis

Zelfkennis is een concept dat verwijst naar het vermogen om je eigen gedrag, motivaties, emoties, gedachten, enz. te analyseren. Het betekent dat je in staat bent om een min of meer accuraat beeld te vormen van wie je bent, en dat af te stemmen op je doelen. Je bent geneigd te denken dat je je identiteit kent en goed gedefinieerd hebt. Maar naar alle waarschijnlijkheid is dat helemaal niet zo.

Om dit aan te tonen, bekeken Vazire en Carlson (2010) enkele studies over zelfkennis (Engelse link). Zij toonden aan dat mensen wel een idee hebben van wie ze zijn en hoe anderen hen zien, maar dat het niet exact is. Daarom zouden we kunnen zeggen dat we allemaal verschillende ‘blinde vlekken’ hebben als het gaat om het observeren van onszelf.

Dit betekent niet dat het in praktijk brengen van strategieën om jezelf te leren kennen zinloos is. Onderzoek van Wilson en Dunn (2004) keek naar de potentiële voordelen van zelfbewustzijn.

Zij concludeerden dat de voordelen samenhangen met de manier waarop we onze eigen identiteit benaderen. Met andere woorden, als we onszelf vanuit een optimistisch perspectief zien, zoals wanneer we ons zelfverzekerd voelen over een talent, is dat voordelig.

Aan de andere kant kan een meer pessimistische kijk op onszelf en onze capaciteiten de prestatiemotivatie verminderen. In deze gevallen wordt zelfkennis een probleem omdat onze perceptie van onze gebreken en zwakheden overheerst.

Man denkt na

Zes strategieën om jezelf te leren kennen

Zelfkennis zal je ten goede komen zolang je het benadert vanuit een realistische maar zachtaardige houding. De volgende strategieën om jezelf te leren kennen zullen je helpen wat dieper in jezelf te duiken en je potentieel te ontdekken.

1. Volledige aandacht of mindfulness

Mindfulness is een psychotherapeutische techniek die ernaar streeft de mate van aandacht die je besteedt aan je ervaring van het heden te vergroten. De techniek is met succes gebruikt bij de behandeling van angst, ruminatie, en andere stoornissen. Bovendien zijn er aanwijzingen dat het een nuttig instrument zou kunnen zijn voor zelfkennis.

In een onderzoek (Engelse link) van Aránega, Sánchez, en Pérez (2019) werd mindfulness gebruikt als methode om zelfkennis te verbeteren. Aan het einde van het experiment ontdekten de auteurs dat de onderzochte steekproef een hoger niveau van zelfkennis rapporteerde. Ook bleek mindfulness stress met 15 procent te verminderen.

2. Schrijf een dagboek

Om jezelf te leren kennen, probeer je je gedachten en gevoelens op te schrijven in een dagboek. Na een tijdje kun je herlezen wat je hebt opgeschreven, en patronen herkennen die je tot dan toe niet had herkend. Of bepaalde gedachten die vaker bleken terug te komen dan je had gedacht.

3. Praat met mensen die dicht bij je staan

Zoals eerder gezegd, hebben we allemaal onze blinde vlekken met betrekking tot de manier waarop we zijn. Om die reden is een van de strategieën om jezelf te leren kennen het perspectief te krijgen van iemand die je echt goed kent. Praat met hem of haar over hoe hij of zij jou ziet en besteed aandacht aan die dingen die je gewoonlijk niet opmerkt.

Als je erin slaagt om een niet-bewuste actie te identificeren, probeer dan te analyseren waarom je de noodzaak hebt om het te doen.

4. Beoefen yoga

Je lichaam is een deel van jezelf, vandaar dat zelfkennis inhoudt dat je het leert kennen. Yoga is een oefening die je helpt aandacht te besteden aan je lichamelijke gewaarwordingen. Daarom is het een uitstekende oefening om je te helpen je meer bewust te worden van je lichaam en gezonder te zijn.

5. Bepaal je interesses

Onze hobby’s zeggen veel over ons. Bijvoorbeeld, verpleging als roeping kan wijzen op een gevende oriëntatie ten opzichte van anderen. Dus, het bepalen van je passies kan je uiterst waardevolle informatie verschaffen om je te helpen beslissingen te nemen.

Vrouw denkt na

6. Overweeg psychologische hulp

In de regel zijn we geneigd te geloven dat we alleen naar een psycholoog moeten gaan als we een slechte tijd doormaken. In werkelijkheid is de therapeutische ruimte echter een plek waar je ook positieve ruimtes kunt verkennen, zoals een levensproject.

Houd er ten slotte rekening mee dat psychologen professionals zijn die zijn opgeleid om gedrag te analyseren en technieken toe te passen om vaardigheden te verbeteren. Bijgevolg zijn ze het meest geschikt om je strategieën aan te reiken om jezelf te leren kennen en je persoonlijke hulpbronnen te ontdekken. Wellicht ook interessant voor jou

Leer jezelf kennen en wees gelukkig
Verken je geest
Lees het op Verken je geest
Leer jezelf kennen en wees gelukkig

Jezelf leren kennen kan een spannende uitdaging zijn maar het kan je op het juiste spoor zetten. Leer jezelf kennen en word gelukkig!



  • Aránega, A. Y., Sánchez, R. C., & Pérez, C. G. (2019). Mindfulness’ effects on undergraduates’ perception of self-knowledge and stress levels. Journal of Business Research, 101, 441-446.
  • Vazire, S., & Carlson, E. N. (2010). Self‐knowledge of personality: Do people know themselves?. Social and personality psychology compass, 4(8), 605-620.
  • Wilson, T. D., & Dunn, E. W. (2004). Self-knowledge: Its limits, value, and potential for improvement. Annual review of psychology, 55(1), 493-518.