Hoe je van het leven kunt blijven genieten in de huidige economische crisis

De voortschrijdende prijsstijging verstikt ons. Is het mogelijk geluk of eenvoudig genot te vinden te midden van deze veranderende context? Het antwoord is ja. In feite zijn er enkele eenvoudige strategieën die kunnen helpen.
Hoe je van het leven kunt blijven genieten in de huidige economische crisis
Valeria Sabater

Geschreven en geverifieerd door de psycholoog Valeria Sabater.

Laatste update: 19 november, 2022

De inflatie stijgt. De prijs van alles gaat omhoog, maar de lonen zijn gelijk gebleven, en de eindjes aan elkaar knopen is voor een groot deel van de samenleving echt een uitdaging, met de bijbehorende angst. Hoe kun je toch van het leven blijven genieten in de huidige economische crisis?

Hoewel onze behoeften gelijk zijn gebleven, nemen de middelen die we hebben om daarin te voorzien geleidelijk af. Dit veroorzaakt gevoelens van bedreiging en angst.

Voedsel, brandstof, kleding en diensten. Het huidige scenario houdt niet alleen een voortdurende prijsstijging in, maar ook een economische recessie. We komen echter nog steeds uit de tunnel van instabiliteit waaraan de pandemie ons onderwierp, en we zien ons nu geconfronteerd met een nieuwe, even onzekere horizon. Waar ligt onze geestelijke gezondheid te midden van deze complexiteit?

Het is duidelijk dat het uiterst moeilijk is om momenteel kalm te blijven en het lawaai van onze negatieve gedachten te verminderen. Onze geest verwacht immers altijd het ergste en wakkert het vuur van de angst aan.

Kunnen we onder zulke omstandigheden werkelijk gelukkig zijn? Natuurlijk hebben we allemaal onze eigen individuele situaties om mee om te gaan, sommige beter en andere slechter, maar de zorg is wereldwijd.

Laten we eens kijken naar enkele basisstrategieën om je te helpen van het leven te blijven genieten in de huidige economische crisis.

“Rijkdom bestaat niet uit het hebben van grote bezittingen, maar uit het hebben van weinig wensen.”

Epictetus

Bezorgde vrouw
In tijden van crisis. moeten we een open, flexibele en veerkrachtige mentaliteit ontwikkelen waarmee we ons bewust zijn van de factoren die ons omringen, ons daaraan aanpassen en zo goed mogelijk leven.

Hoe we van het leven kunnen blijven genieten in de huidige economische crisis

Het zou geweldig zijn als geld niet zo belangrijk was in ons leven, maar de waarheid is dat we het nodig hebben om in onze meest elementaire behoeften te voorzien.

Abraham Maslow nam deze op in de eerste twee stappen van zijn beroemde piramide. Voor velen bepaalt geld ook hun status, en hun integratie in hun sociale groep door dezelfde levensstijl te leiden en dezelfde hulpmiddelen aan te schaffen als de andere leden.

Neem bijvoorbeeld de persoon die, ondanks een gemiddeld of laag salaris, een groot deel van zijn spaargeld investeert in de aanschaf van een mobiele telefoon van topklasse.

Met geld kunnen we niet alleen essentiële zaken als voedsel of huisvesting bekostigen. Het is ook gemakkelijker om een bepaalde sociale identiteit op te bouwen. Maar nu onze financiële vrijheid beperkt is, worden veel van onze doelen bijgesteld.

Het beperken van onze uitgaven aan vrije tijd, materiële middelen en zelfs bepaalde voedingsmiddelen heeft ook gevolgen voor onze geestelijke gezondheid. Onderzoek (Engelse link) van de Universiteit van Pisa (Italië) stelt dat in contexten van inperking en economische crisis het optreden van depressies onder mannen van middelbare leeftijd toeneemt.

Met dit feit in gedachten lijkt de volgende vraag misschien een contradictie en zelfs een ironie, maar hoe kun je in de huidige economische crisis van het leven blijven genieten als alles duurder wordt? Wat voor mentale benadering moet je toepassen om adequater met dit soort situaties om te gaan? Eigenlijk zou je drie soorten mentale benaderingen moeten ontwikkelen.

Ondanks inflatie en economische inperking moeten we plezier niet opgeven. We moeten gewoon onze bronnen van welzijn herformuleren. Als we ons richten op de meest elementaire en eenvoudige dingen in het leven, zullen we ons beter voelen.

1. De frugal mindset: wanneer minder meer is

De frugal mindset definieert mensen die, naast geld besparen, weten hoe ze hun tijd moeten investeren en op hun levensgewoonten moeten letten. Velen koppelen dit gedrag aan gierigheid. Ze hebben het echter helemaal mis. In feite zijn zuinige mensen grote optimaliseerders van hun eigen middelen en tijd. Ze worden gekenmerkt door eenvoud.

Laten we eens kijken naar de pijlers waarop zuinigheid staat.

  • Zuinige mensen zijn duidelijk over hun prioriteiten. Om van het leven te genieten als alles duurder is, moet je duidelijk maken wat het belangrijkste is in je dagelijks leven. Er zijn altijd overbodige uitgaven waar je zonder kunt. Besparen betekent op de eerste plaats zetten wat het meest bepalend is voor je welzijn.
  • Je tijd is waardevol. In tijden van crisis ben je misschien gedwongen meer uren aan je werkdag toe te voegen. Het is echter vaak beter om met minder geld te leven, maar wel te genieten van kwaliteitstijd met je geliefden.
  • Spaar en voorkom dat je schulden maakt. Dit is misschien wel de meest relevante strategie en de eerste waar je aan denkt als er moeilijke tijden aanbreken.
  • Recycle om nutteloze consumptie te voorkomen. Met recycling, van kleding tot technologie, kun je niet alleen geld besparen, maar ook de planeet redden.

Soms, in plaats van te obsederen over wat de toekomst je kan brengen, is het de moeite waard een stap terug te doen en in het heden te blijven, in het hier en nu. Waarderen wat je omringt en wat je al hebt kan je geluk brengen.

2. De acceptatiementaliteit: aanpassen om de werkelijkheid onder ogen te zien

De inflatie heeft onze werkelijkheid veranderd. Als je het echter niet accepteert, sla je alleen maar met je hoofd tegen een muur van frustratie. Veel mensen hadden ontelbare doelen en doelstellingen te halen toen de pandemie plaats maakte voor normaliteit. Maar met de komst van de crisis zijn veel daarvan vervaagd of uitgesteld.

De mentaliteit van acceptatie stelt je in staat om beter door tegenspoed en onzekerheid te navigeren. Accepteren wat niet veranderd kan worden betekent dat je niet langer magisch denkt (“Als ik het maar hard genoeg wil, krijg ik het”), wat vaak kan leiden tot negatieve emotionele toestanden.

In feite benadrukt een studie (Engelse link) van de Universiteit van Warschau (Polen) dat acceptatie werkt als een goede emotionele regulator. Het maakt dat we ons beter voelen.

Gezin aan het strand
Sommige ervaringen kosten niets en maken ons toch gelukkig, zoals tijd doorbrengen met onze geliefden.

3. De mentaliteit van dankbaarheid: de eenvoud waarderen van wat je omringt

Als je wilt weten hoe je kunt genieten van het leven in moeilijke financiële tijden zoals de huidige economische crisis, moet je je ogen en je hart trainen. Begin aandacht te schenken aan de eenvoudigste, maar toch belangrijkste en mooiste werkelijkheden die je omringen. Herstel je vermogen tot verwondering en enthousiasme voor alles wat er in je dagelijks leven gebeurt en verschijnt, hoe klein ook.

Er zijn een aantal echt basale ervaringen die niets kosten en je toch gelukkig maken. Inderdaad, soms, als je situatie verandert door economische problemen, worden je verwachtingen eenvoudiger en realistischer. Dit is een goede zaak. Het betekent dat je je blik verlaagt en waardeert wat je om je heen hebt.

Door de mentaliteit van dankbaarheid aan te nemen, kun je genieten van momenten met de mensen van wie je houdt, een strandwandeling maken, of een boek lezen.

Vergeet niet dat moeilijke tijden niet eeuwig duren

In de loop van onze geschiedenis als beschaving zijn crises gebruikelijk geweest. Het leven is cyclisch en er zijn momenten van duisternis, momenten van helderheid, en momenten van evenwicht en rust. Deze moeilijke tijden, hoewel ze vaak dystopisch lijken, gedomineerd als ze zijn door hoge prijzen, pandemieën, en echo’s van oorlogen en grote onzekerheden, zullen op een gegeven moment eindigen.

Uiteraard weten we niet wanneer ze eindigen. In de tussentijd moeten we vermijden onze dagen te verwerken met filters van negativiteit en catastrofisme.

Probeer een dag tegelijk te nemen. Waardeer het huidige moment en probeer je aan te passen aan de omstandigheden om je heen. Onthoud je essentiële waarden en verlies de hoop niet. Aarzel echter niet om gespecialiseerde hulp te vragen als je die nodig hebt. Wellicht ook interessant voor jou

Valse leiders ontstaan vaak tijdens momenten van crisis
Verken je geest
Lees het op Verken je geest
Valse leiders ontstaan vaak tijdens momenten van crisis

Hoe kun je valse leiders herkennen? Wel, een crises is een goed moment om aan het licht te brengen waaruit deze mensen werkelijk bestaan.



  • Frasquilho, D., Matos, M., Salonna, F. et al. Mental health outcomes in times of economic recession: a systematic literature review. BMC Public Health 16, 115 (2015). https://doi.org/10.1186/s12889-016-2720-y

  • Marazziti D, Avella MT, Mucci N, Della Vecchia A, Ivaldi T, Palermo S, Mucci F. Impact of economic crisis on mental health: a 10-year challenge. CNS Spectr. 2021 Feb;26(1):7-13. doi: 10.1017/S1092852920000140. Epub 2020 Apr 7. PMID: 32252843.

  • Wojnarowska A, Kobylinska D, Lewczuk K. Acceptance as an Emotion Regulation Strategy in Experimental Psychological Research: What We Know and How We Can Improve That Knowledge. Front Psychol. 2020 Feb 27;11:242. doi: 10.3389/fpsyg.2020.00242. PMID: 32180748; PMCID: PMC7057396.