Het verschil tussen intrige en suspense

Ben je verslaafd aan thrillers en weet je niet waarom? Vrees je voor de toekomst van de hoofdpersoon uit je serie? Misschien ervaar je intrige of spanning? Daar gaan we het in dit artikel over hebben.
Het verschil tussen intrige en suspense

Geschreven door Gonzalo Blanco Sardina

Laatste update: 25 november, 2022

Of je nu kijkt naar de laatste scène van een spannende film of naar het einde van je favoriete videospel, de rol die spanning en intrige spelen kan doorslaggevend zijn. Om te begrijpen hoe ze werken, moeten we eerst de verschillen tussen intrige en suspense vaststellen.

Een specifieke gebeurtenis en de verwachting ervan kunnen bij jou interesse of afkeer opwekken. Een van de variabelen die onderscheid maken tussen de ene of de andere optie is attributie. Dit betreft de gedachten die je toekent aan een bepaalde gebeurtenis die plaatsvindt of gaat plaatsvinden.

Er zijn twee soorten toekenning: toenadering en terugtrekking. Als je een gebeurtenis op een prettige, goede of wenselijke manier waarneemt, ben je geneigd dichterbij te komen.

Als je de gebeurtenis daarentegen waarneemt als iets slechts, onaangenaams of zelfs walgelijks, verwijder je je ervan. Kortom, toekenningen wekken bij jou bepaalde emoties op die je voorbereiden op actie. Deze toestand noemen psychologen arousal.

Vrienden griezelen
Suspense is hoop of angst door de anticipatie op de uitkomst van een bepaalde situatie.

Arousal

In gewone terminologie is arousal de alertheid of voorbereiding die je voelt in situaties die gekenmerkt worden door anticipatie. In striktere zin is arousal een biologische en psychologische verandering die voorafgaat aan of volgt op een gebeurtenis. Het wordt gekenmerkt door een verhoogde hartslag, overgevoeligheid voor gebeurtenissen, verhoogde aandacht en subjectieve gevoelens van opwinding.

Dit is precies wat er met je gebeurt als je het einde bereikt van een film die je twee uur lang op het puntje van je stoel heeft gehouden. Je voelt dit soort opwinding ook als je aankomt bij de kerker van de verschrikkelijke slechterik in je favoriete videospel. In principe bereidt je lichaam zich voor omdat je op de een of andere manier begrijpt dat er iets buitengewoons staat te gebeuren.

Je ervaart opwinding in zowel benaderings- als terugtrekkingsattributies. Met andere woorden, of je het nu waarneemt als iets positiefs of iets negatiefs. In feite zorgt de arousal-toestand ervoor dat je de uitkomsten met grotere intensiteit voelt. In feite is het dankzij suspense, dat de eindes van je favoriete films, boeken en videospelletjes zo plezierig zijn.

Julie Anna Guidry, een onderzoekster aan de Universiteit van Louisiana (VS), bespreekt dit arousal-fenomeen in haar artikel, De ervaring van… Suspense (Engelse link). Zij stelt dat spanning “een ervaring van anticiperende opwinding is, waarbij de emoties van hoop, angst, of zowel hoop als angst een rol spelen. Het wordt opgewekt door situaties waarin men onzeker is over een komende of belangrijke uitkomst.”

Waarom je van suspense houdt

Daarom is suspense niets anders dan de emotie van hoop of angst die je voelt in afwachting van de uitkomst van een bepaalde situatie. Het is iets waar scenarioschrijvers handig mee omgaan, door het uit te buiten tot aan de climax, voordat je hersenen moe zouden worden.

Spanning ontstaat inderdaad door een gebeurtenis waarvan je weet dat die gaat gebeuren en die de potentie heeft om in jou een staat van opwinding op te wekken. Daarom plaatst suspense je in zekere zin in een spannende, maar ook anticiperende positie.

Suspense werkt echter niet altijd. Dat komt omdat het succes ervan samenhangt met hoe spannend de gebeurtenis is die je verwacht.

Je zou kunnen zeggen dat een optimaal niveau van suspense er een is waarin je waarneemt dat een gebeurtenis negatieve gevolgen kan hebben. Een waarbij de betrokkenen weinig kans zullen hebben om daarmee om te gaan of ze te vermijden.

Je kunt bijvoorbeeld anticiperen op wat er zal gebeuren, maar niet op wat het personage zal doen en waartoe dat zal leiden. Misschien zie je een dief zich voorbereiden op een overval en voorzie je daarom wat er gaat gebeuren. Maar wanneer? Wat gaat er daarna gebeuren?

Suspense is een plaatsvervangend gevoel. Dit betekent dat je het kunt voelen via een andere persoon. Daarom merk je in spannende verhalen dat je je echt identificeert met de personages.

Man watching tv intrigued
Intrige voedt de belangstelling voor wat er gaat gebeuren.

De verschillen tussen intrige en suspense

Nu je weet wat suspense is en wat het in je opwekt, moet je de mechanismen van intrige kennen. Terwijl suspense gebaseerd is op het anticiperen op dreigend gevaar, is intrige veel minder indringend. In wezen richt het zich op het voeden van de belangstelling van de kijker voor wat er gaat gebeuren.

Een van de belangrijkste verschillen tussen suspense en intrige is dat in het eerste geval de kijker meestal meer informatie heeft dan de personages. Een intrigerende situatie kan echter betekenen dat je kijkt naar een bewaker die een vreemd geluid hoort, zonder dat je enig idee hebt of hij zich ten diepste zorgen moet maken.

Intrige kan worden beschouwd als een dosis onzekerheid rond een bepaalde situatie. Het is een verschijnsel dat op een natuurlijke manier je belangstelling opwekt. Daarom hou je zo van intrigerende verhalen omdat je, net als bij spanning, de staat van opwinding ervaart.

Bij intrige echter, of je nu meer of minder weet dan de personages, de anticipatie of mogelijkheid van een bepaalde gebeurtenis, positief of negatief, wekt je interesse en laat je een veel aangenamere uitkomst ervaren.

Zoals de psychotherapeute, Ana Livier Govea (Govea, 2022) beweert (Spaanse link), roepen thrillers sterke emoties op van intrige, mysterie en gevaar. Om nog maar te zwijgen van de mate van spanning die de oplossing van het conflict kan opwekken. In feite gaan intrige en spanning hand in hand, maar ze treden in je op om verschillende redenen. Wellicht ook interessant voor jou

Wat is het spanningsraam en hoe beïnvloedt het ons?
Verken je geest
Lees het op Verken je geest
Wat is het spanningsraam en hoe beïnvloedt het ons?

Wat is de betekenis van het concept van het spanningsraam? Het speelt een rol in het sturen van onze emoties en helpt ons om optimaal te functioner...



  • Guidry, JA (2005).La experiencia de …suspense: comprender el constructo, sus antecedentes y sus consecuencias en contextos de consumo y adquisición.
  • Govea, A. L. (2022, 15 marzo). Psicoterapia de juego: Desde Los Enfoques Congnitivo-Conductual, Psicoanalítico, Humanista, Gestalt (Primera edición). Editorial Terracota.