Belangrijkste oefeningen voor cognitieve stimulatie

september 28, 2019
Ontdek in dit artikel enkele basisoefeningen voor cognitieve stimulatie.

Vandaag zullen we enkele belangrijke oefeningen voor cognitieve stimulatie belichten. De dingen die we de afgelopen jaren hebben geleerd over onze hersenen zijn daarbij erg waardevol.

Om te beginnen weten we bijvoorbeeld dat ze elastisch zijn en dat we de structuur ervan kunnen veranderen. We weten ook dat ze cognitieve reserves hebben die een zeer belangrijke rol spelen wanneer ze worden geconfronteerd met de dreiging van neurodegeneratieve aandoeningen.

Allereerst beginnen we met het uitleggen van het verschil tussen stimulatie, revalidatie en cognitieve training.

De verschillende soorten cognitieve therapie

  • Op het gebied van cognitieve revalidatie kunnen we activiteiten omvatten die gericht zijn op het herstellen van beschadigde cognitieve functies. Deze schade kan te wijten zijn aan verschillende oorzaken. Denk bijvoorbeeld aan: trauma, milde cognitieve stoornissen of zelfs depressie.
  • Cognitieve stimulatie omvat activiteiten die worden uitgevoerd om cognitieve stoornissen uit te stellen.
  • Ten derde is cognitieve training een reeks activiteiten gericht op het optimaliseren of behouden van cognitieve prestaties. Het is een goede manier om toekomstige cognitieve achteruitgang te voorkomen en de cognitieve reserve te verbeteren.

Deze drie manieren van werken aan onze cognitieve functies zijn een soort van niet-farmacologische interventie. Het is aangetoond dat met de toepassing van deze strategieën de persoon mogelijk zijn capaciteiten kan verbeteren of, op zijn minst, de achteruitgang kan remmen.

Volgens Jara (2007) kunnen ouderen met cognitieve stoornissen profiteren van deze strategieën, die hun kwaliteit van leven zou kunnen verbeteren.

Cognitieve stimulatie bij ouderen

Cognitieve stimulatie

Vandaag gaan we ons richten op cognitieve stimulatie. Volgens Villalba en Espert (2014) heeft deze behandeling namelijk veel voordelen. Ze benadrukken dat het geen bijwerkingen veroorzaakt en dat er ook geen medicatie bij komt kijken.

Daarnaast creëert het een persoonlijk contact met de therapeut en met andere mensen. Dit levert positieve resultaten op in het gedrag van de patiënt en verbetert hun cognitieve vaardigheden.

Het is ook een soort activiteit die helpt gevestigde vaardigheden te trainen en die de patiënt leert hoe hij de middelen die hij heeft het beste kan gebruiken. Tot slot is het belangrijk om te vermelden dat cognitieve stimulatie aanzienlijk goedkoper is dan andere behandelingen.

We gaan het nu hebben over enkele eenvoudige oefeningen die je thuis kunt doen. Er is aangetoond dat ze zeer positieve resultaten opleveren.

Belangrijkste oefeningen voor cognitieve stimulatie

Er zijn veel cognitieve stimulatie-oefeningen. Ze variëren van klassieke activiteiten om ons te helpen de aandacht en het geheugen te verbeteren, tot hersentraining met behulp van nieuwe technologieën.

Belangrijkste oefeningen voor geheugengerelateerde cognitieve stimulatie

  • Afbeeldingen en foto’s. Deze elementen stellen ons in staat om aan ons korte termijn geheugen te werken. Eerst moeten we de afbeelding zorgvuldig bekijken en probeer daarna na enkele minuten details over de foto te herinneren.
  • Een ander traditioneel spel, waarbij je kaarten moet matchen die met het beeld naar beneden liggen, kan ons ook helpen aan ons geheugen te werken.
  • Tot slot kunnen we ons geheugen verbeteren door woordenlijsten te gebruiken die door iemand anders zijn voorgelezen. Er zijn veel kant-en-klare lijsten online te vinden, maar we kunnen er ook zelf één maken als we dat willen.
Oudere vrouw aan het lezen

Activiteiten voor je concentratievermogen

Om thuis aan ons concentratievermogen te werken, kunnen we verschillende soorten teksten hardop lezen. Je kunt deze teksten zelf voorlezen of ze door iemand anders te laten lezen. Stel na het lezen van de tekst specifieke vragen over de inhoud om zo je concentratievermogen te trainen.

We kunnen ook met afbeeldingen werken, net zoals met de geheugenactiviteiten. Dit keer zullen we ons echter richten op meer specifieke details.

Activiteiten om ons rekenvermogen te verbeteren

We kunnen op veel verschillende manieren aan deze vaardigheid werken.

  • Eén van deze manieren is om te proberen een lijst met eerder gegeven nummers in volgorde van hoogste naar laagste nummer te plaatsen of vice versa.
  • Je kunt ook een aantal mentale berekeningen maken. Je zou met wat eenvoudige sommen moeten beginnen en het niveau geleidelijk verhogen.
  • Een andere test is om met een hoog getal te beginnen en er vervolgens iedere keer een bepaald nummer van aftrekken. Begin bijvoorbeeld met het getal 27 en vraag de persoon vervolgens om er steeds 3 van af te trekken.

Activiteiten met betrekking tot bewustmaking en oriëntatie

Met bewustzijn of oriëntatie moet je op drie verschillende vlakken werken, namelijk tijd, ruimte en iemands sociale cirkel. Om het algemene bewustzijn te verbeteren – iets dat ons altijd zorgen baart wanneer een persoon tekenen van cognitieve stoornissen begint te vertonen – kunnen we werken met dagelijkse vragen over bijvoorbeeld:

  • Welke dag van de week, maand, jaar het is?
  • Wat is het huidige seizoen?
  • De verschillende tijdstippen van de dag en welke activiteiten we op die tijdstippen uitvoeren (bijvoorbeeld, s’ ochtends ontbijten we).
  • De geboortedatum en leeftijd van de betreffende persoon.
  • De plaats waar ze wonen (stad, dorp, straat).
  • Hun naam en de namen van hun familieleden.

Relateer het met het dagelijks leven van de persoon

Dit alles zal allemaal veel effectiever zijn naarmate het meer verband houdt met het dagelijks leven van de persoon waar het om gaat.

Het is één ding om een lijst met bijvoorbeeld koningen en andere dingen te maken, maar het is veel beter om bijvoorbeeld te oefenen met een boodschappenlijst. Er zijn veel belangrijke oefeningen voor cognitieve stimulatie die we kunnen uitvoeren met gewone dagelijkse dingen.

Er zijn uiteraard experts beschikbaar om ons te helpen. We kunnen elk boek of artikel dat er is lezen of alle experimenten die zijn uitgevoerd bekijken, maar uiteindelijk zijn zij beter opgeleid om ons te helpen.

Deze experts zullen kunnen aanbevelen hoe we de activiteiten kunnen uitvoeren en doelen kunnen stellen. Ze zullen ons helpen de tools of objecten te kiezen die het meest nuttig zijn voor ons in onze specifieke situatie.

Daarnaast helpen ze ons ook om ons te motiveren om door te gaan. Soms beginnen we namelijk pas na maanden of zelfs jaren resultaten te zien. 

  • Madrigal, L. M. J. (2007). La estimulación cognitiva en personas adultas mayores. Revista cúpula, 4-14.
  • Tortajada, R. E., & Villalba, S. (2014). Estimulación cognitiva: una revisión neuropsicológica. Therapeía: estudios y propuestas en ciencias de la salud, (6), 73-94.
  • Valls-Predet, C., Molinuevo, J L. y Rami, L. (2010). Diagnóstico precoz de la enfermedad de Alzheimer: fase prodrómica y preclínica. Revista Neurol 51, 471-80.