Kunstmatige intelligentie en psychologie

17 maart, 2021
Kunstmatige intelligentie en psychologie beginnen een zeer productieve symbiose te vormen. Maar deze ontwikkeling maakt het er niet minder ingewikkeld op. Bijvoorbeeld, welke regels regelen de sociale dienstbaarheid?

Er is een verband tussen kunstmatige intelligentie en psychologie. Dit artikel gaat dieper in op de definitie en de gevolgen van dit verband. Lees verder om meer te weten te komen.

Laten we beginnen met het definiëren van elk van deze disciplines. Het woord ‘psychologie’, volgens Merriam-Webster, “is de wetenschap van geest en gedrag en de mentale of gedragskenmerken van een individu of groep.

Ook definiëren zij de term ‘kunstmatige intelligentie’ als “een tak van de computerwetenschap die zich bezighoudt met de simulatie van intelligent gedrag in computers en het vermogen van een machine om mensen na te bootsen.

Het meest trieste aspect van het leven op dit moment is dat de wetenschap sneller kennis vergaart dan de maatschappij wijsheid vergaart.

-Isaac Asimov-

Takken van de psychologie die verband houden met kunstmatige intelligentie

Silhouette van een vrouw met wifi-teken

Kunstmatige intelligentie en psychologie zijn met elkaar verbonden. Beide hebben betrekking op mentale processen, gedrag en emoties. Het feit dat dit verschillende disciplines zijn, betekent echter niet dat ze elkaar uitsluiten.

Laten we eens kijken naar de takken van de psychologie die betrekking hebben op kunstmatige intelligentie:

  • Pedagogische psychologie. Pedagogische innovatie behandelt leren op een andere, maar effectieve manier. Het gebruikt daarvoor elementen van kunstmatige intelligentie. Bijvoorbeeld, intelligente onderwijssystemen, educatieve robotica, en neuro-educatie.
  • Neurowetenschappen. Kunstmatige intelligentie versterkt het onderzoek op dit gebied.
  • Klinisch. Zullen robots psychologen vervangen?
  • Cognitieve psychologie. Dit is ontstaan uit cybernetische paradigma’s. Bovendien beïnvloedde het het begrip van menselijke vermogens. In feite blijft het onderzoek hierover meer kennis bijdragen. Zo laat Hugo D’Alarcao in zijn artikel “Artificial intelligence: myths and realities” zien welke processen de psychologie als wetenschap heeft doorgemaakt (Engelse link). Hij toont ook de samenhang ervan in het kader van interdisciplinair werk met kunstmatige intelligentie. Volgens de auteur beïnvloeden deze wetenschappen elkaar dus voortdurend.
  • Organisatorisch. Een van de uitdagingen van deze tak van de psychologie is het verbeteren van het selectieproces door middel van kunstmatige intelligentiesystemen.
  • Forensisch. Je kunt kunstmatige intelligentie gebruiken bij misdaadsimulaties.

Zoals je ziet, hebben sommige gebieden van de psychologie veel te winnen bij kunstmatige intelligentie. Beiden hebben duidelijke bijdragen aan andere gebieden van onderzoek.

Carlos González Tardón is een psycholoog die een artikel over dit onderwerp heeft geschreven. Hij spreekt over hoe gesimuleerde wezens kunnen ingrijpen in de psychologie en psychotherapie. Hij geeft ook informatie over nieuwe instrumenten in de experimentele psychologie.

Kunstmatige intelligentie en psychologie in de huidige en toekomstige psychotherapie

Op dit moment is de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie die gebruikt wordt voor het bevorderen van therapeutische processen al hier. Prachtig, toch? Ideeën die voorheen alleen in de menselijke verbeelding een bestonden, beginnen nu werkelijkheid te worden.

Zo bestaan er nu al robots die emoties kunnen herkennen en het leven van sommige mensen vergemakkelijken. Deze assistentierobots kunnen bijvoorbeeld dienen als begeleiders van mensen met de ziekte van Alzheimer.

Er zijn echter nog veel meer projecten die het leven makkelijker kunnen maken voor mensen die mobiliteitshulp nodig hebben. Het is geweldig!

Kunstmatige intelligentie is echter meer dan het creëren van robots met menselijke eigenschappen. Deze systemen zijn ook geschikt in psychotherapeutische processen. Therapeuten werken bijvoorbeeld via virtual reality met hun patiënten.

Een silhouette van een vrouw met lijntjes en stippen

Ethische kwesties

Het idee van revolutionaire methoden die het welzijn van de mens bevorderen (Engelse link), lijkt misschien prachtig. Er zijn echter enkele ethische problemen op te lossen voordat men ze in het dagelijkse landschap kan integreren.

Ongetwijfeld kan technologische hulp de kwaliteit van het leven van veel mensen verbeteren. Elke dag vallen er meer gezinnen uit elkaar en mensen beschikken over steeds meer open kanalen waar ze veel tijd doorbrengen.

Als je bijvoorbeeld een programma op je computer installeert of een applicatie op je telefoon, ga je akkoord met voorwaarden die je zelden leest. Je denkt dat als iedereen ze accepteert, jij dat ook moet doen. Als je dat doet, verleen je veel privileges waarvan je zich niet eens bewust bent.

Op de een of andere manier delegeer je een beoordeling die je zou moeten doen aan anderen. Op een ander niveau, kijk maar naar hoe sociale netwerken werken.

De profielen van je vrienden worden voortdurend omringd door reclame en andere commerciële belangen. Deze ontmoetingsplaatsen worden gerund door economische initiatieven die graag je smaken en interesses willen kennen omdat ze van je willen profiteren.

Bovendien is elke psycholoog in zijn beroep gebonden aan een ethische code. Zij zijn zich bewust van de regels en weten dat zij zich tot de bevoegde autoriteit moeten wenden als zij deze overtreden. Dit is een niveau van bewustzijn dat een machine nog niet kan bereiken.

Conclusie

Misschien zijn de twee grote gevaren in de associatie tussen kunstmatige intelligentie en psychologie wel de volgende:

  • het delen van gevoelige gegevens met een machine die geprogrammeerd is in een taal die de gebruiker niet kent
  • het gebrek aan bewustzijn met betrekking tot normen of de ethische code die bepaalde diensten, voordelen en activiteiten regelt

Denk er dus maar eens goed over na!

Franco, L.A.R. (2014). Psicología cognitiva e inteligencia artificial: mitos y verdades. Avances en psicología, 22 (1), 21-27.

González Tardón, C.G. (2006). Interacción con Seres Simuladas. Nuevas Herramientas en Psicología Experiemental. En Una perspectiva de la inteligencia artificial en su 50 aniversario: Campus Multidisciplinar en Percepción e Inteligencia, CMPI 2006, Albacete, España, 10-14 de Julio del 2006 actas. Universidad de Castilla y la Mancha, pp. 438-449.