Het verschil tussen transseksualiteit en transgenderisme

Hoewel het lijkt alsof ze synoniem zijn, zijn transseksualiteit en transgenderisme twee verschillende termen. Ze weerspiegelen en moedigen echter allebei de collectieve strijd aan voor de erkenning van verschillende identiteiten en de depathologisering van deze verschillen.
Het verschil tussen transseksualiteit en transgenderisme

Laatste update: 31 oktober, 2021

In dit artikel bespreken we het verschil tussen transseksualiteit en transgenderisme. Het voorvoegsel trans komt uit het Latijn en betekent ‘van de andere kant’ of ‘door’.

Gedurende de 20e eeuw is het gebruik ervan fundamenteel geweest bij het geven van namen aan verschillende seksuele identiteiten. In feite definieert het individuen wiens perceptie van zichzelf niet samenvalt met hun biologische of toegewezen geslacht bij de geboorte.

Zo is het woord trans een overkoepelende term geworden. Met andere woorden, het groepeert identiteiten zoals transseksualiteit, transgenderisme, travestie en travestie.

Op het eerste gezicht lijken de termen ‘transseksualiteit’ en ‘transgenderisme’ synoniem. Ze verschijnen echter allemaal op verschillende tijdstippen en verwijzen naar specifieke kenmerken van de trans-levenservaring.

In dit artikel gaan we kort in op de geschiedenis van deze concepten. We zullen ook kijken naar de ethische en politieke houding die betrokken is bij het gebruik van elk ervan. Verder het belang van het herkennen van transfobie en het dagelijks bestrijden ervan.

Een transpersoon

Geschiedenis: transseksualiteit en de biomedische kijk

De term transseksualiteit verscheen voor het eerst formeel in het midden van de 20e eeuw. Meer in het bijzonder in de biomedische setting. Het werd bedacht om die mensen te beschrijven wiens genderidentiteit bij de geboorte verschilt van hun geslachtskenmerken.

De geschiedenis erkent de artsen, David Cauldwell en Harry Benjamin als de eersten die dit concept klinisch formuleerden en gebruikten.

Een van de belangrijkste kenmerken van het idee van transseksualiteit was de wens van transseksuele mensen om hun lichaam te transformeren om ze te laten samenvallen met de geslachten waarmee ze zich identificeerden.

Op deze manier, en in overeenstemming met klinische canons, werden procedures zoals geslachtsaanpassende chirurgie en hormonale therapie de elementen die transseksualiteit definieerden en de individuen die zichzelf als transseksueel identificeerden.

Ook werd transseksualiteit een categorie om ‘pathologisch’ en ‘afwijkend’ gedrag te definiëren in relatie tot de overeenstemming tussen sekse en gender.

Meer recentelijk hebben zowel de DSM-V als de ICD-11 zich ingespannen om het stigma dat verband houdt met transseksuele identiteiten te verminderen.

Desalniettemin kunnen diagnoses zoals “genderdysforie” en “genderdiscordantie” nog steeds worden gezien als manieren om seksuele en genderdiversiteit te pathologiseren en deze in het kader van genormaliseerd binarisme te plaatsen.

Op weg naar depathologisering: transgenderisme en trans-identiteiten

Dit is hoe transgender- identiteiten begonnen te verschijnen. Ze kwamen eigenlijk tot stand als kritiek op de biomedische visie. Ze benadrukken het feit dat transformaties op het lichaam om het in te schrijven in de categorie mannelijk/vrouwelijk binarisme niet nodig zijn om een transidentiteit te ervaren.

Het is waar dat transgenders in sommige gevallen hormonale of chirurgische ingrepen zullen ondergaan. Hun echte doel is echter om het idee van cisnormativiteit in twijfel te trekken. Bovendien betwisten ze de sociale noodzaak dat de fysieke materialiteit van het lichaam en de veronderstelde genderidentiteit overeen moeten komen.

Zo kan transgenderisme worden gezien als een zoektocht naar de depathologisering (Engelse link) van seksuele diversiteit. Bovendien is het een politiek engagement om de historische en culturele vormen te begrijpen waarin we relaties met ons lichaam hebben opgebouwd.

Voor sommige LHBTI+ groepen, vooral in Latijns-Amerika, is transgenderisme een identiteit die opduikt in het mondiale noorden en de strijd negeert voor de erkenning van diverse lichamen in de openbare ruimte en voor volledige integratie in het sociale leven.

Transgenderisme is echter een krachtige uitnodiging om vanuit een verrijkt perspectief na te denken over seksualiteit en gender.

Hand met een trans-vlag

Stop transfobie!

Het allerbelangrijkste, naast het vaststellen van verschillen tussen de termen en ze eenvoudigweg in labels veranderen, is te erkennen dat degenen die deze concepten elke dag belichamen, verschillende schendingen van hun grondrechten ondergaan.

Geweld varieert van intimidatie, verbale agressie (in de openbare ruimte en op sociale netwerken) en vervolging tot fysieke agressie, verkrachting en moord.

Daarbij komt nog het uitgesloten worden door sommige gezondheidsdiensten (die al dan niet in verband kunnen worden gebracht met gendertransitie), de moeilijkheden bij de toegang tot onderwijs en weinig kansen op werk met voorwaarden van waardigheid, erkenning en een eerlijke beloning.

Daarnaast zijn de media vaak verantwoordelijk voor het creëren, verspreiden en versterken van negatieve stereotypen jegens transgenders. Dit handhaaft en reproduceert op zijn beurt sociale vooroordelen en maakt plaats voor nieuwe vormen van geweld.

We moeten actie ondernemen. We moeten bijvoorbeeld geïnformeerd worden over de ervaringen van transgenders. Verder moeten we weten hoe we de juiste voornaamwoorden moeten gebruiken in overeenstemming met hun genderidentiteit.

Het belangrijkste is dat we elke vorm van discriminatie, geweld of afwijzing van de transgemeenschap moeten melden en niet reproduceren. Deze acties zijn belangrijk om van onze samenleving een meer inclusieve en respectvolle plek te maken. Een plek die toleranter is voor iedereen. Wellicht ook interessant voor jou

De vele soorten geaardheid en seksuele identiteit
Verken je geest
Lees het op Verken je geest
De vele soorten geaardheid en seksuele identiteit

Geaardheid en interpersoonlijke aantrekkingskracht zijn aangeboren, maar seksuele identiteit ontwikkelt zich later in het leven. Hoe werkt dit?



  •  Benjamin, H. (1966), The Transsexual Phenomenon, Julian Press, US.
  • O’Keefe, Tracie (1999), Gender and sex identity disorder vs sex, gender and sexuality exploration, The International Journal of Transgenderism, 3 (3). http://www.symposion.com/ ijt/index.htm.
  • Roughgarden, Joan (2005) Evolution’s Rainbow. Sexual and gender diversity in biology, University of California Press.
  • Soley-Beltran, Patrícia. (2014). Transexualidad y Transgénero: una perspectiva bioética. Revista de Bioética y Derecho , (30), 21-39. https://dx.doi.org/10.4321/S1886-58872014000100003