21 Lessen voor de 21e eeuw van Yuval Noah Harari

maart 23, 2020
In 21 Lessen lessen voor de 21e Eeuw vinden we een selectie van heldere reflecties die verschillende fenomenen analyseren die plaatsvinden in de wereld van vandaag. We gaan het hebben over grote veranderingen in de politiek, cultuur en het leven in het algemeen. Ze hebben allemaal rechtstreeks invloed op ons.

21 Lessen voor de 21e Eeuw is een van de meest recente boeken van professor Yuval Noah Harari, de Israëlische historicus en schrijver die beroemd werd vanwege werken als Sapiens: A Brief History of Humankind (Sapiens: een kleine geschiedenis van de mensheid)  en Homo Deus: A Brief History of Tomorrow (Homo Deus: een kleine geschiedenis van de toekomst).

Zijn meest recente werk werd vertaald in meer dan 40 talen en is een nieuwe benadering van de realiteit van vandaag.

In 21 Lessen voor de 21e Eeuw analyseert Harari de hedendaagse wereld op een manier die tot nadenken uitdaagt. Hij stelt in feite dat er in onze wereld zeer schadelijke censuur is. In tegenstelling tot vroeger is informatie niet langer verboden. We hebben onze eigen samenleving nu overspoeld met informatie, wat de kwesties van echt belang kunnen verbergen.

Harari pakt ook kwesties van zeer groot belang aan, zoals macht, de rol van grote imperia, immigratie en nationalisme. Het boek 21 Lessen voor de 21e Eeuw is verdeeld in vijf delen, die elk een reeks lessen bevatten. Hieronder zullen we er eens dieper op in gaan.

Digitale wereld

De technologische uitdaging, een van de lessen voor de 21e eeuw

Het eerste deel van 21 Lessen voor de 21e Eeuw is gewijd aan de technologische uitdaging. In dit deel van het boek neemt Harari vier lessen op, gerelateerd aan de huidige crisis van liberale waarden en de problemen die gepaard gaan met nieuwe technologieën.

De lessen gaan over het volgende:

  • Teleurstelling. De liberale beweging heeft de overhand gehad over het facisme en het communisme. Vrijheid en de strijd daarvoor heeft geleidelijk zijn waarde verloren. Er bestaat nu echter meer sceptisisme en ongecompliceerde verhalen komen vaker voor.
  • Werk. Kunstmatige intelligentie neemt de plaats in van mensen en als gevolg daarvan zullen in de toekomst veel beroepen en functies verdwijnen. Een ‘nutteloze klasse’ zal ervoor in de plaats komen. Met andere woorden, een klasse met mensen die niet weten hoe ze productief kunnen zijn in deze nieuwe context.
  • Vrijheid. Macrodata houden ons voortdurend in de gaten en we hebben deze onbewust de bevoegdheid gegeven om beslissingen voor ons te nemen. De deuren naar een digitale dictatuur gaan daardoor langzaam open.
  • Gelijkheid. Degenen die over gegevens beschikken, hebben ook de sleutels tot de toekomst. De macht is in handen van de grote technologische bedrijven, die in de toekomst de wereld naar eigen inzicht zouden kunnen beheren.

De politieke uitdaging

Het tweede blok met onderwerpen in het boek betreft de politieke uitdaging. Het is verdeeld in de volgende secties:

  • Gemeenschap. Hoewel mensen echte lichamen hebben, komen virtuele gemeenschappen steeds meer verspreid voor.
  • Beschaving. Tegenwoordig is het grootste deel van de wereld één beschaving. De verschillen worden namelijk steeds kleiner.
  • Nationalisme. De meeste problemen van vandaag zijn wereldwijd, niet nationaal.
  • Religie. Religies blijven een belangrijke rol spelen en delen wat velen als fictie beschouwen.
  • Immigratie. Immigratie is succesvol zolang de immigrant zijn cultuur van herkomst achter zich laat. Er is daardoor een verschuiving van racisme naar ‘culturisme’.

Wanhoop en hoop

In dit gedeelte wijst Harari erop dat de mensheid het hoofd boven water kan houden zolang het erin slaagt kalm te blijven en irrationele angsten vermijdt. Om dit te bereiken gelooft hij dat het nodig is om seculiere waarden te consolideren door middel van hun rationele kracht.

De lessen hier zijn:

  • Terrorisme. Terrorisme wordt buiten proportie weergegeven. We moeten geen irrationele angsten hebben.
  • Oorlog. Paniekzaaierij met betrekking tot oorlog wint terrein en menselijke dwaasheid mag nooit worden onderschat.
  • Nederigheid. Elke persoon en elke cultuur moet begrijpen dat het niet het centrum van de wereld is.
  • God. Gelovig zijn staat niet synoniem aan ethisch zijn.
  • Secularisme. Degenen die hun onwetendheid accepteren, zijn betrouwbaarder dan degenen zichzelf verkondigen als de dragers van de waarheid.

21 lessen voor de 21e eeuw en de waarheid

In dit gedeelte van het boek spreekt Harari over het belang van het bestrijden van vooroordelen en het vinden van betrouwbare bronnen om onze criteria te vormen. Dit blok bevat vier lessen:

  • Ignorantie. Je weet minder dan wat de stroom van informatie je doet geloven.
  • Gerechtigheid. Rechtvaardigheid omvat geen abstracte waarden, maar een redelijke beoordeling van de oorzaken en gevolgen van beslissingen en gedrag.
  • Post-truth. Waarheid en macht gaan slechts even samen. Vroeg of laat begint macht echter fictie te creëren.
  • Science fiction. Het boek Brave New World is het meest profetische boek ooit geschreven.
Man denkt na over de lessen voor de 21e eeuw

Veerkracht

Het laatste deel van 21 Lessen voor de 21e eeuw gaat over het belang om te erkennen dat traditionele verhalen niet langer de wereld waarin we leven verklaren. Daarnaast zijn er ook geen nieuwe verhalen met voldoende capaciteit om het uit te leggen.

Wat dit onderwerp betreft, zijn er drie lessen om over na te denken:

  • Onderwijs. Het doel van educatie is niet langer om informatie te verzamelen, maar om het vermogen te ontwikkelen om er betekenis aan te geven.
  • Betekenis. Het leven is geen verhaal en het is belangrijk om te leren onderscheid te maken tussen fictie en realiteit.
  • Meditatie. De mogelijkheid dat er alternatieven zijn bestaat nog steeds, maar zal waarschijnlijk verloren gaan. We moeten dus observeren.

De 21 Lessen voor de 21e eeuw bieden zoals we kunnen zien geweldige reflecties. Ze zijn keerpunten voor de wereld van vandaag en het is dus de moeite waard om even te stoppen en er over na te denken.

Harari, Y. N. (2018). 21 lecciones para el siglo XXI. Debate.