Het verschil tussen klinische psychologie en neuropsychologie

Hoewel er veel overlap is tussen klinische psychologie en neuropsychologie, is het belangrijk om het verschil tussen de twee takken te begrijpen. In feite is dat de sleutel tot het identificeren van waarom en hoe ze elkaar aanvullen.
Het verschil tussen klinische psychologie en neuropsychologie

Laatste update: 03 juni, 2021

Psychologie is een wetenschap die is ontstaan uit de behoefte om de mens te kennen en te begrijpen. In de loop van de tijd hebben zich binnen de psychologie vele specialismen ontwikkeld. Deze specialismen groeien en veranderen naar gelang van hun aandachtsgebied. Binnen deze context spreken we over het verschil tussen klinische psychologie en neuropsychologie.

Naarmate nieuwe benaderingen opkomen, neemt de specialisatie toe, samen met het aantal vragen waarmee we geconfronteerd worden. In dit artikel zullen we proberen uit te leggen wat het verschil is tussen klinische psychologie en neuropsychologie.

Een tekening van de hersenen

Klinische psychologie

Velen schrijven het begin van deze benadering toe aan een man genaamd Lightner Witmer, die in 1896 de eerste psychologische kliniek oprichtte. Deze nieuwe tak kreeg vaste vorm met de oprichting van de American Psychological Association, of de APA.

In het begin was het doel van de klinische psychologie het vinden van eigenschappen of interne factoren die mensen ertoe brengen psychopathologische aandoeningen te ontwikkelen.

In plaats van de toestand van de persoon geïsoleerd te bestuderen, kijkt de klinische psychologie naar de factoren die hun gedrag controleren en ingrijpen. Deze psychologische benadering begon als een studie van “het abnormale”. Daardoor ontwikkelde haar werkterrein zich rond het behandelen en verklaren van de aandoening.

Na verloop van tijd kwam de preventie van geestesziekten naast herstel als primair doel van de klinische psychologie. Als gevolg daarvan begonnen psychologen te werken aan technieken om de ontwikkeling van pathologieën te voorkomen door het aanleren van gezonde mentale gewoonten.

Ook begonnen deskundigen op het gebied van de klinische psychologie de zogenaamde “adviestherapie” toe te passen. Dit houdt in dat mensen wordt geleerd hun problemen effectief op te lossen in situaties die zich in hun dagelijks leven kunnen voordoen. Als gevolg hiervan werd emotionele ondersteuning een onderdeel van de praktijk.

Neuropsychologie

De neuropsychologie werd in het begin van de 20e eeuw formeel opgericht door een Rus, Alexander Luria. Zijn onderzoek bestond uit het ontwikkelen van technieken om het gedrag te bestuderen van mensen met beschadigingen aan hun centrale zenuwstelsel.

Deze studies gaven neurologen voldoende gegevens om de plaats en de uitbreiding van het letsel vast te stellen, zodat ze konden uitzoeken hoe ze het beste konden ingrijpen.

Neuropsychologie richt zich dus op mensen met hersenbeschadigingen die hun cognitieve functies op de een of andere manier veranderen. Het doel van deze benadering is dan ook de evaluatie en rehabilitatie van cognitieve functies en gedrag. Tegenwoordig werken neuropsychologen met kinderen die neurologische ontwikkelingsstoornissen hebben, maar ook met patiënten met hersenletsel.

Wat is het verschil tussen klinische psychologie en neuropsychologie in de klinische omgeving?

In essentie richt de klinische psychologie zich op de diagnose en behandeling van emotionele stoornissen, persoonlijkheidsstoornissen en gedragsproblemen. Dit omvat aandoeningen zoals depressie en angst. Het kan ook hulpmiddelen bieden om gedragsstoornissen zoals hyperactiviteit te beheersen.

Aan de preventiekant leert klinische psychologie patiënten het volgende:

  • copingstrategieën voor complexe situaties
  • sociale vaardigheden
  • emotioneel begrip en controle

Het doel is dat de patiënt zichzelf leert kennen en in staat is om op sociaal en cognitief niveau te functioneren. Hierdoor kunnen zij hun kwaliteit van leven verbeteren.

Het verschil tussen klinische psychologie en neuropsychologie is hun functie in de klinische sfeer. De neuropsychologie houdt zich bezig met de cognitieve en emotionele evaluatie in verband met hersenveranderingen.

Zij ontwikkelt ook processen om hogere-orde functies te rehabiliteren, zodat de getroffen persoon autonomie kan ontwikkelen en zijn kwaliteit van leven kan behouden.

Neuropsychologie richt zich op personen die problemen hebben met:

  • geheugen
  • aandacht
  • praxis (aangeleerde motorische activiteit)
  • gnosis (het vermogen van de hersenen om eerder aangeleerde informatie te herkennen)
  • taal
  • executieve functies

Neuropsychologen werken ook met de cognitieve aspecten van geestesziekten, zoals schizofrenie of obsessieve-compulsieve stoornis.

De doelen van revalidatie zijn onder andere het herstellen van wat beschadigd is en het stimuleren van cognitieve functies, zodat deze zich goed ontwikkelen. In het geval van blijvend beschadigde functies kunnen neuropsychologen mensen helpen strategieën te vinden om te compenseren wat ze zijn kwijtgeraakt.

Een vrouw wordt getroost door een therapeut

Wat is het verschil tussen klinische psychologie en neuropsychologie vanuit een onderzoeksperspectief?

Tegenwoordig richt één onderzoeksgebied in de klinische psychologie zich op het verkrijgen van een dieper inzicht in psychopathologische stoornissen. Het doel is om de verschillen te identificeren tussen mensen die zich gedragen volgens de maatschappelijke normen en mensen die dat niet doen.

Onderzoekers in de klinische psychologie proberen ook een dieper inzicht te krijgen in de individuele persoonlijke ontwikkeling. Hun studies analyseren daarom factoren die iemand zouden kunnen predisponeren tot het ontwikkelen van een emotionele stoornis.

Een andere onderzoeksfocus ligt op het verbeteren van psychotherapiemethoden. Het doel is instrumenten te vinden die een betere diagnose en behandeling van emotionele stoornissen mogelijk maken. Onderzoekers hopen preciezere methoden te ontwikkelen die kunnen worden aangepast aan de specifieke kenmerken van elke stoornis.

Neuropsychologie, daarentegen, heeft een andere onderzoeksfocus. Onlangs zijn neuropsychologen begonnen samen te werken met cognitieve neurowetenschappers.

Het doel van deze samenwerking is de rol van cognitieve functies van hogere orde bij de ontwikkeling van psychiatrische en psychologische pathologieën te begrijpen. Onderzoekers op deze gebieden hopen ook strategieën te ontwikkelen voor een effectiever herstel van deze stoornissen.

Studies hebben zich ook gericht op het begrijpen van de gevolgen van neurologische ontwikkelingsproblemen voor het individu. Onderzoekers zijn geïnteresseerd in pathologieën die geassocieerd lijken te zijn met problemen in de hersenontwikkeling, zoals autisme en ADHD/ADD.

Tenslotte staat ook de neuropsychologische revalidatie in de belangstelling. Psychologen willen hun therapeutische methoden integreren met technologische hulpmiddelen om de therapie doeltreffender te maken.

Het is de bedoeling dat deze hulpmiddelen de therapeuten helpen activiteiten te ontwikkelen die beter aansluiten bij het dagelijks leven van de patiënt, waardoor de algemene therapeutische resultaten zullen verbeteren.

Conclusies

Het is belangrijk te verduidelijken dat, hoewel deze twee specialismen hun verschillen hebben, zij elkaar aanvullen op klinisch en onderzoeksniveau.

Een juiste diagnose en behandeling van elke psychologische of neuropsychologische stoornis moet het perspectief van beide specialismen omvatten. Met andere woorden, de combinatie van deze twee benaderingen kan helpen om het therapeutische doel van individuele autonomie en kwaliteit van leven te bereiken.

Toch zijn er ook verschillen tussen klinische psychologie en neuropsychologie. Elk van hen is gespecialiseerd in verschillende klinische gebieden. Met andere woorden, de één richt zich op emotionele en gedragsstoornissen, terwijl de ander zich richt op cognitieve tekortkomingen en hersenbeschadiging.

Tenslotte bewandelt elk specialisme een andere weg als het gaat om onderzoek, en richt zich op aspecten die specifiek voor haar relevant zijn. Dit gezegd zijnde, zal vooruitgang in beide benaderingen bijdragen tot een verbetering van de middelen en het begrip van vele aspecten van de geestelijke gezondheid. Wellicht ook interessant voor jou

Cognitieve therapieën en hun classificatie
Verken je geestLees het op Verken je geest
Cognitieve therapieën en hun classificatie

Het indelen van cognitieve therapieën is een pragmatische oefening. Een gedetailleerde kaart van de mogelijkheden kan je namelijk helpen.



  • Anacona, C. y Guerrero-Rodríguez, S. (2012). Tendencias de proyectos de investigación en psicología clínica en Colombia. Psicología desde el Caribe, 29(1), 176-204.
  • Campos, M. R. (2006). La neuropsicología: Historia, conceptos básicos y aplicaciones. Revista de neurología, 43(1), 57-58.
  • Moreno, J. (2014). Psicología clínica: Revisión contextual y conceptual. Revista Electrónica Psyconex, 6(9), 1-20.
  • Verdejo, A y Tirapu, J. (2012). Neuropsicología clínica en perspectiva: Retos futuros basados en desarrollos presentes. Revista de Neurología, 54(3), 180-186.