Het ontbreken van problemen garandeert geen geluk

15 januari, 2020
Gelukkig zijn hangt niet af van een probleemloos leven. Het hangt echter af van hoe je ervoor kiest om na te denken over wat er met je gebeurt. Zie je bedreigingen of uitdagingen? Fouten of leermogelijkheden?

Het ontbreken van problemen leidt niet automatisch tot geluk. Belangrijker is de bereidheid om te veranderen en de onzekerheid die angst kan veroorzaken te tolereren. Om dit in de praktijk te brengen kan echter moeilijk zijn.

Zoals Albert Camus zei, zijn mensen geobsedeerd door het vinden van geluk alsof het de Heilige Graal is. Maar welzijn is geen doel, het is een dagelijkse oefening die adaptieve strategieën en nieuwe perspectieven vereist.

Er is veel tijd verstreken sinds Martin Seligman, een psycholoog van de Universiteit van Pennsylvania, benadrukte dat er naar meer moet worden gekeken dan alleen naar pathologieën.

Hij betoogde dat het ook belangrijk was om na te denken over het bevorderen van je humeur en het verbeteren van je welzijn. Positieve psychologie kwam in 1990 om de hoek kijken. Sindsdien is er een explosie van theorieën en goedbedoeld advies.

Er worden elk jaar duizenden boeken over geluk gepubliceerd. Universiteiten bieden honderden lessen over dit onderwerp. Tegenwoordig beschouwen mensen als Tal Ben-Shahar zichzelf als echte goeroes over dit onderwerp.

Neurowetenschappen dragen ook bij aan het werkveld, met experts die ontdekken wat er in je brein gebeurt als je gelukkig bent en wat je kunt doen om geluk te stimuleren.

Het concept van geluk

Al deze trends, benaderingen en perspectieven zijn interessant en inspirerend. Sommige mensen wijzen er echter op dat dit ook een problematisch aspect heeft: we hebben het concept van geluk omgezet in een marketinggimmick.

We ‘leren’ de bevolking steeds vaker over wat er nodig is om gelukkig te zijn, maar maken mensen ook onverdraagzaam voor verdriet, angst, onzekerheid en ongemak.

De realiteit van je leven is niet altijd gemakkelijk. Soms, hoe hard je ook probeert gelukkig te zijn, staat je situatie je gewoon in de weg. Daarom is het belangrijk om je concept van geluk te heroverwegen. Laten we eens kijken hoe.

Het ontbreken van problemen garandeert geen geluk

Geluk is niet alleen het ontbreken van problemen

Het is gemakkelijk om te denken dat je gelukkig zal zijn als je al je problemen op zou kunnen lossen. Als dat het geval zou zijn, zou geluk echter uiterst zeldzaam zijn. De wereld waarin we leven is namelijk onvoorspelbaar.  Je hebt elke dag contact met veel mensen, dus er zullen zeker conflicten en misverstanden ontstaan.

Het maakt niet uit wie je bent of waar je woont. Er zijn altijd wel problemen en niemand is immuun voor wat er om hen heen gebeurt of wat er in hen omgaat. In de afgelopen jaren zijn er nieuwe stemmen opgekomen in de academische wereld om een ander perspectief op geluk te bieden.

Psychologen zoals Jermone Wakefield (van de Universiteit van New York) en Allan Horwitz (van de Rutgers-Universiteit) hebben boeken geschreven zoals:  The Loss of Sadness: How Psychiatry Transformed Normal Sorrow into Depressive Disorder, die gaan over hoe we emoties zoals verdriet en frustratie proberen uit te bannen.

Als je deze emoties echter niet herkent en alleen belang hecht aan positieve emoties, ben je in wezen een emotionele analfabeet. Tegenwoordig weten zoveel mensen niet meer wat ze moeten doen met stress en angst.

Ze weten niet waarom ze een knoop in hun buik hebben of waarom ze soms verlamd van angst zijn. Omgaan met tegenspoed en deze complexe emotionele toestanden heeft ook veel te maken met je kans om gelukkig te zijn.

Hart en brein met elkaar in verbinding

Geluk is durven handelen ondanks angst en onzekerheid

Ik wil graag aan een definitie van geluk vasthouden die zowel inspirerend als gepast is, goedgekeurd door neurowetenschappers, psychologen, psychiaters, economen en zelfs boeddhistische monniken.

Het gaat erom je leven zin te geven, een doel te hebben en proactief te zijn. Het gaat om bereid zijn om te groeien en tegenspoed en de uitdagingen van het leven te accepteren. Volgens dit alternatieve perspectief zijn dit de echte sleutels tot geluk.

Eduard Punset zei ooit dat geluk de afwezigheid van angst is. Als het verkeerd geïnterpreteerd wordt, is dit idee een beetje tegendraads, omdat mensen niet kunnen stoppen angst te voelen. Deze emotie is inherent aan wie we zijn en dient een doel. Meer dan één zelfs.

Dit is een goed voorbeeld: “Ik ben bang om naar een nieuwe stad te verhuizen en een nieuw leven te beginnen, maar ik weet dat ik het moet doen. Het nemen van deze stap zal me helpen groeien. Daarom moet ik moedig zijn en het ondanks mijn angst gewoon doen.

Ik ben mij ervan bewust dat er problemen kunnen ontstaan, maar ik weet dat ik er mee om kan gaan

Nogmaals, geluk is niet het ontbreken van problemen. Het is waar dat geluk begint toe te nemen wanneer je uitdagingen kunt overwinnen.

Sonja Lyubomirsky, een hoogleraar psychologie aan de Universiteit van Californië, is een van de experts die de mythen over positieve psychologie en geluk ontmaskert. Iets waar ze vaak over spreekt is dat welzijn niet wordt bepaald door doelen te bereiken of materiële bezittingen te hebben.

Mensen bereiken een gevoel van evenwicht en zelfrealisatie als ze tevreden zijn met zichzelf. Je bereikt dit gevoel ook wanneer je je in staat voelt om te gaan met alles wat daarna komt, wanneer je zelfvertrouwen sterk is, en wanneer je kunt omgaan met je angsten, stress en zorgen. Als je die kracht voelt, dan gaat alles veel beter stromen.

Houd in gedachten dat het leven niet makkelijk is. Je zult onderweg veel hobbels en obstakels tegenkomen. Dat is een realiteit waaraan je niet kunt ontsnappen, dus probeer het gewoon te accepteren.

Hoe gaan we om met problemen en geluk

Niemand is immuun voor problemen en voor wanneer dingen op zijn kop komen te staan wanneer ze het het minst verwachten. In plaats van ertegen te vechten, probeer je aan je persoonlijke groei en psychologische sterke punten te werken, zodat je kunt investeren in je eigen welzijn.