Logo image

Emotionele symptomen en digitaal slachtofferschap, hoe hangen ze samen?

5 minuten
Er zijn steeds meer gevallen van kinderen en jongeren die slachtoffer zijn van cyberpesten. In deze zin vragen we ons af welke vormen van cyberpesten er bestaan? Wat zijn de emotionele symptomen die als gevolg hiervan ontstaan? Wat kan er worden gedaan?
Emotionele symptomen en digitaal slachtofferschap, hoe hangen ze samen?
Gorka Jiménez Pajares

Geschreven en geverifieerd door de psycholoog Gorka Jiménez Pajares

Gepubliceerd: 28 april, 2026 05:32

Cyberpesten is een daad die mensen diep kan kwetsen, waardoor ze emotionele symptomen ontwikkelen zoals angst, depressie of een posttraumatische stressstoornis. In dit verband is vastgesteld dat ongeveer 60% van de adolescenten slachtoffer kan zijn van cyberpesten. Deze toename in de prevalentie van cyberpesten heeft wetenschappers ertoe aangezet om deze kwesties te onderzoeken.

We zouden kunnen denken dat het begrip pesten nieuw is. Deze term werd echter al meer dan 50 jaar geleden beschreven. Het doel daarvan was het beschrijven van “een soort vijandig en gewelddadig gedrag dat zich in de loop van de tijd herhaalt en als doel heeft om schade toe te brengen aan een slachtoffer, dat als minder krachtig en sterk wordt gezien” (Olweus, 1978).

“Nieuwe online formats en platforms hebben geleid tot nieuwe scenario’s waarin pesten gemakkelijker en toegankelijker is.”

-Michelle F. Wright-

Wat is cyberpesten?

Het valt niet te ontkennen dat de technische en technologische vooruitgang heeft gezorgd voor nieuwe manieren van interactie op sociaal niveau. Dit feit heeft geleid tot pesten (d.w.z. “face-to-face” pesten) een transformatie heeft ondergaan.

De nieuwe vormen van pesten of cyberpesten zijn nu digitaler dan voorheen. Hierdoor kan de pester zich verschuilen achter de anonimiteit die sociale netwerken bieden. Dit feit brengt bij slachtoffers een groter gevoel van hulpeloosheid teweeg.

Ongeveer 80% van de adolescenten heeft wel eens te maken gehad met cyberpesten.

Cyberpesten is een nieuwe vorm van pesten en verschilt in sommige opzichten van traditioneel pesten (Moleroa et al., 2020):

  • Het pesten dat we kenden, het klassieke pesten, is duidelijk gekoppeld aan de verschillen in status en macht tussen de pester en het slachtoffer; terwijl cyberpesten meer te maken heeft met de morbiditeit van anonimiteit. Bovendien kan het voor het slachtoffer moeilijker zijn om zichzelf te verdedigen.
  • Bij traditioneel pesten zou het slachtoffer ervoor kunnen kiezen om de situatie te verlaten of in ieder geval zoveel mogelijk te vermijden, terwijl dit bij cyberpesten moeilijker is omdat de slachtoffers voortdurend worden blootgesteld aan sociale netwerken.

Deze twee elementen maken het verschil tussen traditioneel pesten en digitaal pesten en hebben sommige onderzoekers(Engelse link) ertoe aangezet om dieper in te gaan op het fenomeen cyberpesten . In lijn met het bovenstaande is volgens het rapport van Save The Children (2019) bijna 80% van de adolescenten tot 20 jaar ooit in hun leven gecyberpest.

“Als je een geval van pesten meldt, ben je geen klokkenluider, maar dapper.”

-Iñaki Zubizarreta-

Wat zijn de verschillende soorten cyberpesten?

Er zijn veel soorten cyberpesten (Spaanse link) (Álvarez-García et al., 2017):

  • Degene die wordt uitgeoefend door middel van het geschreven woord. Bijvoorbeeld door schelden, beledigingen, scheldwoorden of anonieme oproepen gericht op intimidatie.
  • Visueel pesten. Bijvoorbeeld door middel van het stelen van intieme foto’s of video’s die vervolgens worden gedeeld op sociale netwerken. Dat heeft een enorme impact op het sociale leven van de slachtoffers. Dit staat bekend als ‘happy slapping’ . Let op de ironische aard van de uitdrukking.
  • Degene die zich voordoet door nalatigheid. Bijvoorbeeld wanneer de cyberpester het slachtoffer opzettelijk en kwaadwillig uitsluit van sociale bijeenkomsten en binnen die bijeenkomsten het slachtoffer bespot voor de rest van zijn of haar leeftijdsgenoten.
  • Imitatie (Moleroa et al., 2022), wat heel gebruikelijk is in de digitale wereld.

Van al deze vormen lijkt cyberpesten door middel van woorden het meest voor te komen. Cyberpesten dat plaatsvindt door het weglaten of uitsluiten van het slachtoffer in sociale interacties komt ook veel voor.

Ondanks het bovenstaande komen gevallen van visueel cyberpesten (Engelse link), gekenmerkt door het dwingen van het slachtoffer om extreem vernederende scènes, video’s en foto’s te bekijken, steeds vaker voor (Barragan et al., 2021).

“Digitaal slachtofferschap is geïdentificeerd als een factor die sterk gerelateerd is aan psychische schade onder adolescenten.”

-Álvaro Montes-


Lees ook dit artikel:: 6 strategieën om pesten te voorkomen


Emotionele symptomen en digitaal slachtofferschap bij adolescenten

Het ontbreken van een stevig en geconsolideerd gevoel van eigenwaarde of emotionele symptomen zoals angst en schaamte zijn elementen die vaak worden gerapporteerd bij slachtoffers van cyberpesten. Daarnaast voelen slachtoffers zich intens verdrietig over hun “coming out naar de mensen om hen heen”. Als gevolg daarvan ervaren ze een eenzaamheid die hen verlamt en bevriest.

Een laag gevoel van eigenwaarde in combinatie met emoties zoals angst of schaamte zijn veel voorkomende aspecten bij slachtoffers van cyberpesten.

Een van de nawerkingen van cyberpesten is depressie. Er worden steeds meer gevallen gevonden van jonge slachtoffers van digitale pesterijen die aan deze ziekte lijden. In die zin is cyberpesten een element dat zowel het risico op depressie als op angststoornissen verhoogt. Daardoor slachtoffers zich tegelijkertijd afzonderen van hun omgeving en zich intens eenzaam voelen.

Het is gebleken dat de gevolgen van cyberpesten groter of kleiner zullen zijn. Dit is afhankelijk van de vaardigheden van het slachtoffer om met de negatieve gevolgen van pesten om te gaan. We hebben het dan bijvoorbeeld over de perceptie van self-efficacy of de adaptieve strategieën van emotieregulatie.

We willen ook vermelden dat “sociale steun” of hoe het slachtoffer gebruik maakt van vrienden en familie om de druk van zich af te zetten, een variabele is die helpt om emotionele symptomen te verminderen.

“De psycho-emotionele aanpassing van adolescenten hangt nauw samen met digitaal slachtofferschap via het internet.”

-Carlos Evangelio-

Het verlies van de zin van het leven

Vaak verliezen adolescenten als gevolg van cyberpesten de “zin van het leven”. In die zin komen zelfmoordgedachten vaak voor, een aspect dat onderzoekers verontrust. Specifieke emoties, zoals boosheid, zich verward voelen of constant onder stress staan, blijken samen te hangen met een grotere kans om slachtoffer te worden van cyberpesten.

“Face-to-face sociale connecties beschermen tegen negatieve mentale gezondheidsuitkomsten die verband houden met cybervictimisatie.”

-Larisa T. McLouhlin-

Daarom suggereren verschillende experts dat het interessant zou zijn om interventies te ontwikkelen die gericht zijn op het bevorderen van een beter beheer van emoties bij adolescenten (Pasquale et al., 2021). Dit zal ongetwijfeld ten goede komen aan de geestelijke gezondheid van jongeren die worden blootgesteld aan dit soort digitaal pesten.

Cyberpesten is een daad die mensen diep kan kwetsen, waardoor ze emotionele symptomen ontwikkelen zoals angst, depressie of een posttraumatische stressstoornis. In dit verband is vastgesteld dat ongeveer 60% van de adolescenten slachtoffer kan zijn van cyberpesten. Deze toename in de prevalentie van cyberpesten heeft wetenschappers ertoe aangezet om deze kwesties te onderzoeken.

We zouden kunnen denken dat het begrip pesten nieuw is. Deze term werd echter al meer dan 50 jaar geleden beschreven. Het doel daarvan was het beschrijven van “een soort vijandig en gewelddadig gedrag dat zich in de loop van de tijd herhaalt en als doel heeft om schade toe te brengen aan een slachtoffer, dat als minder krachtig en sterk wordt gezien” (Olweus, 1978).

“Nieuwe online formats en platforms hebben geleid tot nieuwe scenario’s waarin pesten gemakkelijker en toegankelijker is.”

-Michelle F. Wright-

Wat is cyberpesten?

Het valt niet te ontkennen dat de technische en technologische vooruitgang heeft gezorgd voor nieuwe manieren van interactie op sociaal niveau. Dit feit heeft geleid tot pesten (d.w.z. “face-to-face” pesten) een transformatie heeft ondergaan.

De nieuwe vormen van pesten of cyberpesten zijn nu digitaler dan voorheen. Hierdoor kan de pester zich verschuilen achter de anonimiteit die sociale netwerken bieden. Dit feit brengt bij slachtoffers een groter gevoel van hulpeloosheid teweeg.

Ongeveer 80% van de adolescenten heeft wel eens te maken gehad met cyberpesten.

Cyberpesten is een nieuwe vorm van pesten en verschilt in sommige opzichten van traditioneel pesten (Moleroa et al., 2020):

  • Het pesten dat we kenden, het klassieke pesten, is duidelijk gekoppeld aan de verschillen in status en macht tussen de pester en het slachtoffer; terwijl cyberpesten meer te maken heeft met de morbiditeit van anonimiteit. Bovendien kan het voor het slachtoffer moeilijker zijn om zichzelf te verdedigen.
  • Bij traditioneel pesten zou het slachtoffer ervoor kunnen kiezen om de situatie te verlaten of in ieder geval zoveel mogelijk te vermijden, terwijl dit bij cyberpesten moeilijker is omdat de slachtoffers voortdurend worden blootgesteld aan sociale netwerken.

Deze twee elementen maken het verschil tussen traditioneel pesten en digitaal pesten en hebben sommige onderzoekers(Engelse link) ertoe aangezet om dieper in te gaan op het fenomeen cyberpesten . In lijn met het bovenstaande is volgens het rapport van Save The Children (2019) bijna 80% van de adolescenten tot 20 jaar ooit in hun leven gecyberpest.

“Als je een geval van pesten meldt, ben je geen klokkenluider, maar dapper.”

-Iñaki Zubizarreta-

Wat zijn de verschillende soorten cyberpesten?

Er zijn veel soorten cyberpesten (Spaanse link) (Álvarez-García et al., 2017):

  • Degene die wordt uitgeoefend door middel van het geschreven woord. Bijvoorbeeld door schelden, beledigingen, scheldwoorden of anonieme oproepen gericht op intimidatie.
  • Visueel pesten. Bijvoorbeeld door middel van het stelen van intieme foto’s of video’s die vervolgens worden gedeeld op sociale netwerken. Dat heeft een enorme impact op het sociale leven van de slachtoffers. Dit staat bekend als ‘happy slapping’ . Let op de ironische aard van de uitdrukking.
  • Degene die zich voordoet door nalatigheid. Bijvoorbeeld wanneer de cyberpester het slachtoffer opzettelijk en kwaadwillig uitsluit van sociale bijeenkomsten en binnen die bijeenkomsten het slachtoffer bespot voor de rest van zijn of haar leeftijdsgenoten.
  • Imitatie (Moleroa et al., 2022), wat heel gebruikelijk is in de digitale wereld.

Van al deze vormen lijkt cyberpesten door middel van woorden het meest voor te komen. Cyberpesten dat plaatsvindt door het weglaten of uitsluiten van het slachtoffer in sociale interacties komt ook veel voor.

Ondanks het bovenstaande komen gevallen van visueel cyberpesten (Engelse link), gekenmerkt door het dwingen van het slachtoffer om extreem vernederende scènes, video’s en foto’s te bekijken, steeds vaker voor (Barragan et al., 2021).

“Digitaal slachtofferschap is geïdentificeerd als een factor die sterk gerelateerd is aan psychische schade onder adolescenten.”

-Álvaro Montes-


Lees ook dit artikel:: 6 strategieën om pesten te voorkomen


Emotionele symptomen en digitaal slachtofferschap bij adolescenten

Het ontbreken van een stevig en geconsolideerd gevoel van eigenwaarde of emotionele symptomen zoals angst en schaamte zijn elementen die vaak worden gerapporteerd bij slachtoffers van cyberpesten. Daarnaast voelen slachtoffers zich intens verdrietig over hun “coming out naar de mensen om hen heen”. Als gevolg daarvan ervaren ze een eenzaamheid die hen verlamt en bevriest.

Een laag gevoel van eigenwaarde in combinatie met emoties zoals angst of schaamte zijn veel voorkomende aspecten bij slachtoffers van cyberpesten.

Een van de nawerkingen van cyberpesten is depressie. Er worden steeds meer gevallen gevonden van jonge slachtoffers van digitale pesterijen die aan deze ziekte lijden. In die zin is cyberpesten een element dat zowel het risico op depressie als op angststoornissen verhoogt. Daardoor slachtoffers zich tegelijkertijd afzonderen van hun omgeving en zich intens eenzaam voelen.

Het is gebleken dat de gevolgen van cyberpesten groter of kleiner zullen zijn. Dit is afhankelijk van de vaardigheden van het slachtoffer om met de negatieve gevolgen van pesten om te gaan. We hebben het dan bijvoorbeeld over de perceptie van self-efficacy of de adaptieve strategieën van emotieregulatie.

We willen ook vermelden dat “sociale steun” of hoe het slachtoffer gebruik maakt van vrienden en familie om de druk van zich af te zetten, een variabele is die helpt om emotionele symptomen te verminderen.

“De psycho-emotionele aanpassing van adolescenten hangt nauw samen met digitaal slachtofferschap via het internet.”

-Carlos Evangelio-

Het verlies van de zin van het leven

Vaak verliezen adolescenten als gevolg van cyberpesten de “zin van het leven”. In die zin komen zelfmoordgedachten vaak voor, een aspect dat onderzoekers verontrust. Specifieke emoties, zoals boosheid, zich verward voelen of constant onder stress staan, blijken samen te hangen met een grotere kans om slachtoffer te worden van cyberpesten.

“Face-to-face sociale connecties beschermen tegen negatieve mentale gezondheidsuitkomsten die verband houden met cybervictimisatie.”

-Larisa T. McLouhlin-

Daarom suggereren verschillende experts dat het interessant zou zijn om interventies te ontwikkelen die gericht zijn op het bevorderen van een beter beheer van emoties bij adolescenten (Pasquale et al., 2021). Dit zal ongetwijfeld ten goede komen aan de geestelijke gezondheid van jongeren die worden blootgesteld aan dit soort digitaal pesten.


Alle siterte kilder ble grundig gjennomgått av teamet vårt for å sikre deres kvalitet, pålitelighet, aktualitet og validitet. Bibliografien i denne artikkelen ble betraktet som pålitelig og av akademisk eller vitenskapelig nøyaktighet.


  • Molero, M. M., Pérez-Fuentes, M. C., Martos, Á., Pino, R. M., & Gázquez, J. J. (2023). Network Analysis of Emotional Symptoms and their Relationship with Different Types of Cybervictimization. European Journal of Psychology Applied to Legal Context, 15(1), 23-32.
  • Olweus, D. (1978). Aggression in the schools: Bullies and whipping boys. Hemisphere.
  • Wright, M. F., & Schiamberg, L. B. (Eds.). (2020). Child and Adolescent Online Risk Exposure: An Ecological Perspective. Academic Press.
  • Save the Children. (2019). Viral violence: Executive summary [Violencia viral: resumen ejecutivo]. https://www.savethechildren.es/sites/default/files/imce/docs/violenciaviral_resumenejecutivo.pdf
  • Álvarez-García, D., Barreiro-Collazo, A., & Núñez, J. C. (2017). Cyberbullying among adolescents: Prevalence and gender differences. Comunicar, 50(25), 89-97. https://doi.org/10.3916/C50-2017-08
  • Evangelio, C., Rodríguez-González, P., Fernández-Río, J., & González-Villora, S. (2022). Cyberbullying in elementary and middle school students: A systematic review. Computers & Education, 176, Article 104356. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2021.104356
  • Barragán, A. B., Molero, M. M., Pérez-Fuentes, M. C., Simón, M. M., Martos, Á., Sisto, M., & Gázquez, J. J. (2021). Study of cyberbullying among adolescents in recent years: A bibliometric analysis. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(6), 3016. https://doi.org/10.3390/ijerph18063016
  • Montes, Á., Sanmarco, J., Novo, M., Cea, B., & Arce, R. (2022). Estimating the Psychological harm consequence of bullying victimization: A meta-analytic review for forensic evaluation. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(21), Article 13852. https://doi.org/10.3390/ijerph192113852
  • De Pasquale, C., Martinelli, V., Sciacca, F., Mazzone, M., Chiappedi, M., Dinaro, C., & Hichy, Z. (2021). The role of mood states in cyberbullying and cybervictimization behaviors in adolescents. Psychiatry Research, 300, Article 113908. https://doi.org/10.1016/j.psychres.2021.113908
  • McLoughlin, L. T. (2021). Understanding and measuring coping with cyberbullying in adolescents: Exploratory factor analysis of the brief coping orientation to problems experienced inventory. Current Psychology, 40(2), 4300-4310. https://doi.org/10.1007/s12144-019-00378-8

Deze tekst wordt alleen voor informatieve doeleinden aangeboden en vervangt niet het consult bij een professional. Bij twijfel, raadpleeg uw specialist.