Adderall: het ADHD-medicijn
Geschreven en geverifieerd door de psycholoog Elena Sanz
Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD) maakt het voor patiënten moeilijk om zichzelf te organiseren en hun impulsen onder controle te houden. Dit kan leiden tot een hoge mate van rusteloosheid. Om deze symptomen te verminderen en het dagelijks functioneren te verbeteren, kunnen verschillende medicijnen worden voorgeschreven. Een van de bekendste en meest wijdverbreide is Adderall.
Onder deze merknaam staat een medicijn dat amfetaminen en dextro-amfetaminen combineert. Dit zijn twee stimulerende middelen die effectief zijn gebleken bij de behandeling van ADHD bij kinderen en volwassenen.
Het is echter belangrijk om te onthouden dat het gebruik afhankelijk is van voorschrift en medisch toezicht, anders brengt het aanzienlijke risico’s met zich mee.
Adderall: wat is dit ADHD-medicijn?
Een van de meest wijdverspreide en geaccepteerde verklaringen voor de neurobiologie van ADHD staat bekend als de catecholaminerge hypothese (Clarke.a., 1987).
Deze stelt dat patiënten met de stoornis een verstoring hebben in de werking van bepaalde neurotransmitters in de hersenen (voornamelijk dopamine en noradrenaline). Er lijkt met name een tekort te zijn in bepaalde hersengebieden waarvan de hypoactivatie gerelateerd is aan ADHD-symptomen.
Stimulerende medicijnen, zoals Adderall, activeren dit catecholaminerge systeem en zorgen in ongeveer 80% van de gevallen voor verbetering (Aboitiz et al., 2012). Adderall is een amfetamine die het centrale zenuwstelsel stimuleert.
Het doet dit door de heropname van dopamine, noradrenaline en serotonine te blokkeren en hun beschikbaarheid in de synaptische ruimte te vergroten. Op deze manier vermindert het de symptomen van onoplettendheid, impulsiviteit en hyperactiviteit.
Gebruik en effectiviteit
Adderall werd voor het eerst geïntroduceerd in 1996 door Richwood Pharmaceuticals. Het werd aangeboden als een quick-release capsule voor de behandeling van ADHD bij schoolgaande kinderen.
Sindsdien heeft het gebruik zich verspreid en onderzoek ondersteunt de effectiviteit in het verbeteren van de symptomen van de stoornis, merkt een artikel op in de Tijdschrift voor Aandachtsstoornissen (Engelse link).
Het wordt echter ook gebruikt bij de behandeling van aandoeningen zoals narcolepsie, omdat het helpt bij het verbeteren van de waakzaamheid.
De originele versie heeft een onmiddellijke afgifte; daarom duren de effecten ongeveer 4-6 uur en moet het meerdere keren per dag worden ingenomen. Er is echter een andere vorm, Adderall XR, die weliswaar dezelfde bestanddelen bevat, maar een capsule met verlengde afgifte is.
De effecten van deze laatste zijn langzamer, maar duren tot 12 uur en er wordt maar één dosis per dag ingenomen. De keuze hangt af van het geval. Sommige mensen kunnen bijvoorbeeld vergeten om hun tweede Adderall tablet gedurende de dag in te nemen of ervaren een meer ongunstige reactie.
Adderall XR daarentegen is handiger in te nemen. Het heeft bijvoorbeeld de voorkeur voor mensen met hoge bloeddruk, volgens een klinische studie in The Journal of Clinical Psychiatry (Engelse link).
Hoe Adderall in te nemen voor de behandeling van ADHD
Het is belangrijk om te weten dat de dosering van deze medicatie zeer individueel is. De dosering moet voor elke persoon en in de loop van de tijd worden aangepast. Zoals gerapporteerd is in een artikel gepubliceerd in het JCCC Honors Journal (Engelse link), zijn er hierbij een aantal overwegingen.
Adderall wordt oraal toegediend en wordt geabsorbeerd via het maagdarmkanaal. In de immediate-release vorm wordt het ingenomen in 2 of 3 doses per dag, met een tussenruimte van 4-6 uur. Het kan met of zonder voedsel worden ingenomen.
De maximale dagelijkse dosis wordt niet aanbevolen boven de 40 mg, maar in het begin kan tot 60 mg nodig zijn. De vorm met verlengde afgifte wordt slechts één keer per dag ingenomen, ‘s ochtends, met of zonder voedsel.
Hiermee mag de maximale aanbevolen dagelijkse dosis niet hoger zijn dan 30 mg. In elk geval wordt Adderall altijd op recept ingenomen en wordt er meestal begonnen met een lage dosis die wordt verhoogd naarmate de persoon het middel verdraagt.
De duur van de behandeling hangt af van de patiënt. De vermindering van het gebruik moet altijd begeleid en gecontroleerd worden door een professional, en moet geleidelijk en progressief zijn.
Waarschuwingen en contra-indicaties
Het is noodzakelijk om te weten dat Adderall, ondanks zijn effectiviteit, een geneesmiddel is met bepaalde risico’s. Daarom willen we graag een aantal van de overwegingen die Drugenquirer heeft geschetst met je delen .
- Het heeft bijwerkingen zoals slaap- en eetluststoornissen, hoofdpijn, depressie en zelfs zelfmoordgedachten. Bij onjuist gebruik kunnen ook angststoornissen, psychoses en seksuele disfunctie optreden. Het veroorzaakt of verergert ook tachycardie en hypertensie.
- Een van de grootste risico’s van Adderall is dat het verslavend kan werken. Iemand kan afhankelijkheid en tolerantie ontwikkelen. Daardoor heeft hij steeds hogere doses van het medicijn nodig om normaal te kunnen functioneren. Ontwenningsverschijnselen zijn onder andere vermoeidheid, paniekaanvallen, depressie en nachtmerries.
- Niet-medisch gebruik van Adderall komt in verschillende settings voor, bijvoorbeeld onder universiteitsstudenten of atleten. Het medicijn stimuleert de aandacht, concentratie en fysieke prestaties. Het innemen zonder recept en zonder ADHD te hebben is echter een groot risico, vanwege de bijwerkingen die het kan veroorzaken.
- Wat betreft contra-indicaties: Adderall mag niet worden gebruikt door mensen met hoge bloeddruk, hartproblemen, slapeloosheid of nervositeit. Het is gecontra-indiceerd bij patiënten met het syndroom van Gilles de la Tourette of mensen die monoamine oxidase remmers (MAO-remmers) gebruiken.
Een medicijn dat voorzichtigheid vereist
Kortom, de werkzaamheid van Adderall bij de behandeling van ADHD staat buiten kijf. Dat is de reden waarom het als eerstelijns medicijn geregistreerd is. De risico’s en bijwerkingen kunnen en mogen echter niet over het hoofd worden gezien.
Het is essentieel dat een professional in de gezondheidszorg te allen tijde toezicht houdt op het gebruik ervan. Vergeet ook niet dat er andere alternatieven zijn. Denk bijvoorbeeld aan niet-stimulerende medicatie of psychotherapie, die beide geweldige hulpmiddelen zijn om de symptomen te verbeteren.
Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD) maakt het voor patiënten moeilijk om zichzelf te organiseren en hun impulsen onder controle te houden. Dit kan leiden tot een hoge mate van rusteloosheid. Om deze symptomen te verminderen en het dagelijks functioneren te verbeteren, kunnen verschillende medicijnen worden voorgeschreven. Een van de bekendste en meest wijdverbreide is Adderall.
Onder deze merknaam staat een medicijn dat amfetaminen en dextro-amfetaminen combineert. Dit zijn twee stimulerende middelen die effectief zijn gebleken bij de behandeling van ADHD bij kinderen en volwassenen.
Het is echter belangrijk om te onthouden dat het gebruik afhankelijk is van voorschrift en medisch toezicht, anders brengt het aanzienlijke risico’s met zich mee.
Adderall: wat is dit ADHD-medicijn?
Een van de meest wijdverspreide en geaccepteerde verklaringen voor de neurobiologie van ADHD staat bekend als de catecholaminerge hypothese (Clarke.a., 1987).
Deze stelt dat patiënten met de stoornis een verstoring hebben in de werking van bepaalde neurotransmitters in de hersenen (voornamelijk dopamine en noradrenaline). Er lijkt met name een tekort te zijn in bepaalde hersengebieden waarvan de hypoactivatie gerelateerd is aan ADHD-symptomen.
Stimulerende medicijnen, zoals Adderall, activeren dit catecholaminerge systeem en zorgen in ongeveer 80% van de gevallen voor verbetering (Aboitiz et al., 2012). Adderall is een amfetamine die het centrale zenuwstelsel stimuleert.
Het doet dit door de heropname van dopamine, noradrenaline en serotonine te blokkeren en hun beschikbaarheid in de synaptische ruimte te vergroten. Op deze manier vermindert het de symptomen van onoplettendheid, impulsiviteit en hyperactiviteit.
Gebruik en effectiviteit
Adderall werd voor het eerst geïntroduceerd in 1996 door Richwood Pharmaceuticals. Het werd aangeboden als een quick-release capsule voor de behandeling van ADHD bij schoolgaande kinderen.
Sindsdien heeft het gebruik zich verspreid en onderzoek ondersteunt de effectiviteit in het verbeteren van de symptomen van de stoornis, merkt een artikel op in de Tijdschrift voor Aandachtsstoornissen (Engelse link).
Het wordt echter ook gebruikt bij de behandeling van aandoeningen zoals narcolepsie, omdat het helpt bij het verbeteren van de waakzaamheid.
De originele versie heeft een onmiddellijke afgifte; daarom duren de effecten ongeveer 4-6 uur en moet het meerdere keren per dag worden ingenomen. Er is echter een andere vorm, Adderall XR, die weliswaar dezelfde bestanddelen bevat, maar een capsule met verlengde afgifte is.
De effecten van deze laatste zijn langzamer, maar duren tot 12 uur en er wordt maar één dosis per dag ingenomen. De keuze hangt af van het geval. Sommige mensen kunnen bijvoorbeeld vergeten om hun tweede Adderall tablet gedurende de dag in te nemen of ervaren een meer ongunstige reactie.
Adderall XR daarentegen is handiger in te nemen. Het heeft bijvoorbeeld de voorkeur voor mensen met hoge bloeddruk, volgens een klinische studie in The Journal of Clinical Psychiatry (Engelse link).
Hoe Adderall in te nemen voor de behandeling van ADHD
Het is belangrijk om te weten dat de dosering van deze medicatie zeer individueel is. De dosering moet voor elke persoon en in de loop van de tijd worden aangepast. Zoals gerapporteerd is in een artikel gepubliceerd in het JCCC Honors Journal (Engelse link), zijn er hierbij een aantal overwegingen.
Adderall wordt oraal toegediend en wordt geabsorbeerd via het maagdarmkanaal. In de immediate-release vorm wordt het ingenomen in 2 of 3 doses per dag, met een tussenruimte van 4-6 uur. Het kan met of zonder voedsel worden ingenomen.
De maximale dagelijkse dosis wordt niet aanbevolen boven de 40 mg, maar in het begin kan tot 60 mg nodig zijn. De vorm met verlengde afgifte wordt slechts één keer per dag ingenomen, ‘s ochtends, met of zonder voedsel.
Hiermee mag de maximale aanbevolen dagelijkse dosis niet hoger zijn dan 30 mg. In elk geval wordt Adderall altijd op recept ingenomen en wordt er meestal begonnen met een lage dosis die wordt verhoogd naarmate de persoon het middel verdraagt.
De duur van de behandeling hangt af van de patiënt. De vermindering van het gebruik moet altijd begeleid en gecontroleerd worden door een professional, en moet geleidelijk en progressief zijn.
Waarschuwingen en contra-indicaties
Het is noodzakelijk om te weten dat Adderall, ondanks zijn effectiviteit, een geneesmiddel is met bepaalde risico’s. Daarom willen we graag een aantal van de overwegingen die Drugenquirer heeft geschetst met je delen .
- Het heeft bijwerkingen zoals slaap- en eetluststoornissen, hoofdpijn, depressie en zelfs zelfmoordgedachten. Bij onjuist gebruik kunnen ook angststoornissen, psychoses en seksuele disfunctie optreden. Het veroorzaakt of verergert ook tachycardie en hypertensie.
- Een van de grootste risico’s van Adderall is dat het verslavend kan werken. Iemand kan afhankelijkheid en tolerantie ontwikkelen. Daardoor heeft hij steeds hogere doses van het medicijn nodig om normaal te kunnen functioneren. Ontwenningsverschijnselen zijn onder andere vermoeidheid, paniekaanvallen, depressie en nachtmerries.
- Niet-medisch gebruik van Adderall komt in verschillende settings voor, bijvoorbeeld onder universiteitsstudenten of atleten. Het medicijn stimuleert de aandacht, concentratie en fysieke prestaties. Het innemen zonder recept en zonder ADHD te hebben is echter een groot risico, vanwege de bijwerkingen die het kan veroorzaken.
- Wat betreft contra-indicaties: Adderall mag niet worden gebruikt door mensen met hoge bloeddruk, hartproblemen, slapeloosheid of nervositeit. Het is gecontra-indiceerd bij patiënten met het syndroom van Gilles de la Tourette of mensen die monoamine oxidase remmers (MAO-remmers) gebruiken.
Een medicijn dat voorzichtigheid vereist
Kortom, de werkzaamheid van Adderall bij de behandeling van ADHD staat buiten kijf. Dat is de reden waarom het als eerstelijns medicijn geregistreerd is. De risico’s en bijwerkingen kunnen en mogen echter niet over het hoofd worden gezien.
Het is essentieel dat een professional in de gezondheidszorg te allen tijde toezicht houdt op het gebruik ervan. Vergeet ook niet dat er andere alternatieven zijn. Denk bijvoorbeeld aan niet-stimulerende medicatie of psychotherapie, die beide geweldige hulpmiddelen zijn om de symptomen te verbeteren.
Alle siterte kilder ble grundig gjennomgått av teamet vårt for å sikre deres kvalitet, pålitelighet, aktualitet og validitet. Bibliografien i denne artikkelen ble betraktet som pålitelig og av akademisk eller vitenskapelig nøyaktighet.
- Aboitiz, F., Ossandón, T., Zamorano, F., & Billeke, Y. P. (2012). Balance en la cuerda floja: la neurobiología del trastorno por déficit atencional e hiperactividad. Revista Médica Clínica Las Condes, 23(5), 559-565. https://www.elsevier.es/es-revista-revista-medica-clinica-las-condes-202-articulo-balance-cuerda-floja-neurobiologia-del-S0716864012703504
- Clark, C. R., Geffen, G. M., & Geffen, L. B. (1987). Catecholamines and attention I: Animal and clinical studies. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 11(4), 341-352. https://psycnet.apa.org/record/1989-00610-001
- Drug enquirer. (2019). Adderall XR Side Effects and Warnings. Recuperado de http://www.adderall.net/#dextroamphetamine
- Faraone, S. V., & Biederman, J. (2002). Efficacy of Adderall ® for attention-deficit/hyperactivity disorder: A meta-analysis. Journal of Attention Disorders, 6(2), 69-75. https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/108705470200600203?journalCode=jada
- Sherzada, A. (2012). An analysis of ADHD drugs: Ritalin and Adderall. JCCC Honors Journal, 3(1), 2. https://scholarspace.jccc.edu/honors_journal/vol3/iss1/2/
- Wilens, T. E., Zusman, R. M., Hammerness, P. G., Podolski, A., Whitley, J., Spencer, T. J., … & Biederman, J. (2006). An open-label study of the tolerability of mixed amphetamine salts in adults with attention-deficit/hyperactivity disorder and treated primary essential hypertension. Journal of Clinical Psychiatry, 67(5), 696-702. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16841618/
Deze tekst wordt alleen voor informatieve doeleinden aangeboden en vervangt niet het consult bij een professional. Bij twijfel, raadpleeg uw specialist.
