Wat is doomscrollen en waarom moet je ermee stoppen?

We absorberen het zonder het zelfs maar te beseffen. De sociale media (en conventionele media) staan vol met triest, negatief en stressvol nieuws. Het is maar al te gemakkelijk om verstrikt te raken in de behoefte om ‘op de hoogte’ te blijven. Maar wees voorzichtig, want de psychologische effecten van doomscrollen zijn aanzienlijk. 
Wat is doomscrollen en waarom moet je ermee stoppen?

Laatste update: 25 mei, 2021

Psychologen over de hele wereld merken een alarmerende trend in de technologie op die ernstige gevolgen heeft voor de geestelijke gezondheid. Doomscrollen verwijst naar de recente obsessie voor het lezen van negatief of deprimerend nieuws.

We voelen ons aangetrokken tot verhalen over natuurrampen, mensen die hun dierbaren zijn verloren door ziekte, verontrustende nieuwsflitsen, enzovoort.

Misschien schud je nu ‘nee’ met je hoofd en ben jij niet een van die mensen. Jij bent niet een van de velen met die bepaalde slechte gewoonte. Je hebt misschien gelijk, maar het is ook mogelijk dat je in ontkenning bent.

Veel mensen doen namelijk aan doomscrollen zonder het zelfs maar te beseffen. Het is mogelijk dat we het doen omdat er meestal meer negatief nieuws is dan positief nieuws. Met andere woorden, je wordt blootgesteld aan informatie die een negatief effect heeft op je psyche.

Zijn we zo gewend om dit soort nieuws te ‘consumeren’ dat we het hebben genormaliseerd? Heb je het gevoel dat je gewend bent om je sociale media te checken en alleen slecht nieuws te zien (Engelse link)?

Vanuit psychologisch oogpunt ben je misschien niet verrast door wat je ziet. Je brein is er echter zeker niet aan gewend geraakt. Angststoornissen en depressie nemen toe en slechte gewoonten op sociale media zoals doomscrollen dragen hier zeker aan bij.

Man aan het doomscrollen

Wat is doomscrollen?

In een wereld vol veranderingen en onzekerheid is het logisch dat je steeds afhankelijker wordt van je smartphone om up-to-date te blijven. Doomscrollen is een term die het afgelopen jaar op Twitter verscheen. Het verwijst naar de neiging om gedachteloos deprimerend of negatief nieuws te consumeren.

In de afgelopen maanden is de term steeds gewoner geworden dankzij een artikel in de Los Angeles Times (Engelse link). In dat artikel hebben ze het opgenomen in een lijst woorden die zijn opgedoken als gevolg van het coronavirus. Taal is uiteindelijk een weerspiegeling van de sociale realiteit van mensen. Daarom is het zo rijk, dynamisch en uniek.

Maar wat is doomscrollen precies?

Iedereen met toegang tot nieuwe technologie zou kunnen deelnemen aan doomscrollen, hoewel de prevalentie van slecht nieuws in de media niets nieuws is. We zijn gewend aan negatieve, droevige of verontrustende nieuwsverhalen, met af en toe een mooi verhaal over een jong dier ertussen voor de goede orde.

  • Je bent aan het doomscrollen als je ervoor kiest om te stoppen om een triest verhaal op sociale media te lezen of ernaar te luisteren.
  • De emotionele impact van het verhaal duurt meestal niet lang.
  • De problemen doen zich voor wanneer je continu wordt blootgesteld, omdat je negatieve emoties zich langzaam opstapelen.
  • Hier is een voorbeeld. Je scrolt door je sociale media-feed en uiteindelijk besluit je te stoppen om het laatste trieste of verontrustende verhaal te lezen. Je blik stopt bij die Twitter-thread die vertelt over iemands moeilijke leven.
  • Zonder het te beseffen, verzamelt je geest een enorme hoeveelheid gegevens, afbeeldingen en verhalen die van invloed zijn op je psychologische welzijn.

Waarom doen we het?

Sommigen zeggen in de media dat het zoeken naar onaangename informatie in het nieuws of op sociale media slechts een modegril is. Dat is echter niet helemaal waar.

In de afgelopen maanden zijn dit soort publicaties sterk heersend geworden. Daardoor worden we meer blootgesteld aan dit soort verhalen en onthouden de hersenen van nature het slechte nieuws beter dan het goede nieuws.

  • In de wereld waarin we nu leven, is het verlangen om op de hoogte te blijven volkomen natuurlijk. Als gevolg stellen we onszelf sneller bloot aan sociale media.
  • We hebben meer tijd.
  • We maken ons zorgen over onzekerheid en instabiliteit, dus we willen altijd weten wat er gaande is in de wereld.
  • Dat verlangen zorgt ervoor dat je meer op zoek gaat naar negatieve emoties. De geest is daardoor altijd alert en meer opgewonden.

Welk effect heeft het op de geestelijke gezondheid?

Doomscrollen is niet onschuldig. Integendeel, het heeft een ernstige impact op het psychologische welzijn. Het is heel belangrijk om dat in gedachten te houden. Studies zoals die van de Universiteit van Sussex bijvoorbeeld, vertellen ons dat negatieve nieuwsverhalen je niet alleen meer zorgen baren, maar dat ze ook je humeur veranderen.

Het effect is zelfs zo ernstig dat het, in combinatie met enkele andere factoren, kan leiden tot depressie of angst. Het ingewikkelde is dat doomscrollen een vicieuze cirkel is.

Met andere woorden, je kunt niet stoppen met het lezen van dit soort verhalen, zelfs als je weet dat ze slecht voor je zijn. Je kunt niet stoppen omdat je verslaafd bent geraakt aan wat er gebeurt.

Een andere factor is iets dat we eerder hebben aangekaart, namelijk hoe je hersenen meer vasthouden aan negatieve herinneringen dan aan positieve. Als dat nog niet genoeg is, zullen de algoritmen van sociale media je blijven blootstellen aan dit soort inhoud, of je dat nu wilt of niet. De effecten op je gezondheid kunnen ernstig zijn.

Zit jij ook de hele tijd op je telefoon het nieuws te checken

Hoe kun je doomscrollen verminderen?

De beste manier om doomscrollen te verminderen is vrij duidelijk. Beperk gewoon de tijd die je op sociale media doorbrengt. Deze voor de hand liggende oplossing is ook een van de meest gecompliceerde en uitdagende.

Het feit dat we psychologisch gehecht zijn aan onze telefoons, maakt de behandeling immers moeilijk. Het is echter belangrijk om er over na te denken en misschien toch de hoeveelheid tijd die je op sociale media doorbrengt te verminderen.

Laat sociale media je tijd en je geestelijke gezondheid niet van je afnemen. Reserveer bepaalde momenten van de dag om het nieuws te lezen. Beantwoord alleen belangrijke berichten en probeer ’s ochtends niet meteen als je wakker wordt op je telefoon te kijken.

Tot slot maar zeker niet het minst belangrijk, leidt doomscrollen de aandacht af van de positieve en bevredigende aspecten van je leven. Een praatje of een wandeling zijn geruststellende handelingen die je mentale gezondheid optimaliseren. Investeer meer tijd in de ‘echte wereld’ en je zult buiten dat scherm een balans kunnen vinden. Ook interessant voor jou

Ontkoppelen in de tijd van de nieuwe technologieën
Verken je geestRead it in Verken je geest
Ontkoppelen in de tijd van de nieuwe technologieën

Met al de nieuwe technologieën die we vierentwintig uur per dag, zeven dagen per week, om ons heen hebben, lukt het jou om je hiervan te ontkoppelen?



  • Johnston, Wendy & Davey, Graham. (1997). The psychological impact of negative TV news bulletins: The catastrophizing of personal worries. British journal of psychology (London, England : 1953). 88 ( Pt 1). 85-91. 10.1111/j.2044-8295.1997.tb02622.x.