Wat betekent het als iemand geen sociale netwerken heeft (zoals Keanu Reeves): isolement of levenskeuze?

In een tijd waarin het bijna verplicht lijkt om je leven online te delen, is het ongelooflijk om iemand te ontmoeten die geen sociale netwerken heeft. Er rijzen onmiddellijk vragen: Is hij of zij sociaal onhandig? Is hij of zij depressief of verdrietig? Probeert hij of zij iets te verbergen? Deze vragen zijn natuurlijk in een wereld waar verbonden zijn wordt beschouwd als een vereiste om deel uit te maken van de maatschappij.

Maar wat als het niet hebben van netwerken geen indicatie is van eenzaamheid, maar een manier om je geestelijke gezondheid te behouden? De Canadese acteur en muzikant Keanu Reeves, die wegblijft van Instagram, Facebook en X (voorheen Twitter), werpt deze vraag op. Wat betekent het nu echt om losgekoppeld te zijn van deze platforms? In dit artikel zoeken we het uit.

Geen sociale netwerken hebben staat niet gelijk aan eenzaamheid

Geen sociale media hebben wordt meestal geassocieerd met isolement of te veel op jezelf zijn. Maar wetenschappelijk bewijs toont aan dat de invloed van sociale media op psychologisch welzijn niet zo direct is als vaak wordt gedacht.

Sterker nog, studies zoals die gepubliceerd in IJARESM tonen aan dat overmatig gebruik van deze apps kan leiden tot meer angst, depressie en stress, vooral bij adolescenten, als gevolg van voortdurende vergelijking, de eis om “perfect” te zijn en blootstelling aan negatieve inhoud.

Aan de andere kant kan wegblijven van sociale media een manier zijn om emotionele overstimulatie te verminderen, het gevoel van eigenwaarde veilig te stellen en te zorgen voor geestelijke gezondheid.

Er moet echter onderscheid worden gemaakt tussen sociaal isolement en vrijwillig digitaal isolement. In het laatste geval hebben veel mensen zonder sociale netwerken een actief sociaal leven. Daarin geven ze de voorkeur aan gesprekken en andere traditionele vormen van verbinding.

Een beslissing beïnvloed door leeftijd en tijd

Een andere belangrijke factor om te weten wat het betekent voor iemand om geen sociale netwerken te hebben, is leeftijd. Degenen die vóór het digitale tijdperk zijn opgegroeid, zien het eerder als een toevoeging dan als een noodzaak. Voor veel oudere volwassenen was hun sociale leven al opgebouwd vóór Facebook of WhatsApp en dat is nog steeds zo.

Voor jongere mensen is het niet hebben van Instagram of TikTok daarentegen hetzelfde als zichzelf isoleren. Hier wordt de afwezigheid van netwerken ervaren als een tegenculturele daad of zelfs als een oorzaak van leed. Steeds meer jongeren geven er echter de voorkeur aan om hun online aanwezigheid te beperken om privacyredenen.

In beide gevallen is het feit dat ze geen sociale netwerken hebben niet bepalend voor de mate van sociale integratie, maar vertegenwoordigt het verschillende manieren om zich aan te passen aan de tijd en zich te verhouden tot de wereld.

FOMO: de angst om iets te missen

Er is ook FOMO (fear of missing out), een psychologisch fenomeen dat het gevoel creëert dat we iets belangrijks zullen missen als we niet aanwezig zijn op de sociale netwerken: van een evenement tot een meme. Uiteindelijk wordt het een angst om “up-to-date te zijn”. En dat is een van de sterkste redenen waarom miljoenen mensen verslaafd zijn aan netwerken.

Het creëert ook een verslaving die moeilijk te overwinnen is. Het is de behoefte om meldingen, de “likes” en het onvermogen om in het heden te leven zonder het vast te leggen. Paradoxaal genoeg ontdekken degenen die afstand nemen het tegenovergestelde: een grotere mentale helderheid, minder vergelijking met anderen en een herverbinding met hun eigen levensritme.

Waarom is privacy belangrijk geworden in het tijdperk van hyperverbinding?

De afgelopen jaren is het steeds duidelijker geworden dat veel mensen uit overtuiging afstand doen van sociale netwerken. Gevallen als Reeves illustreren dat het wegblijven van de digitale radar helpt om hun essentie als individu te bewaren.

Zonder de verplichting om elk aspect van hun leven te laten zien, kunnen individuen coherenter leven. En privacy, een steeds schaarser goed, wordt van onschatbare waarde.

Geen sociale netwerken hebben is een manier om voor zichzelf te zorgen. Door het constante vergelijken en de digitale ruis te verminderen, is er meer ruimte voor reflectie en diepere verbindingen. Zoals je kunt zien is het niet gebruiken van sociale media niet altijd eenzaamheid, het is een keuze voor welzijn. Het verschil is of we ze gebruiken voor ons plezier of uit angst om iets te missen.