Vier soorten therapieresistentie

april 21, 2020
In het artikel van vandaag willen we enkele technieken uit de positieve psychologie voorstellen om de therapieresistentie aan te pakken. De technieken zijn gericht op het verbeteren van de capaciteiten en de mentale gezondheid van de cliënt.

Therapieresistentie is een vorm van gedrag, cognitie of emotie die een cliënt laat zien, waardoor hun verbetering eigenlijk wordt belemmerd. Het is een soort van weerstand die net zo gevarieerd is als de mensen die in therapie gaan.

Hoewel niet alle mensen weerstand vertonen, kunnen er momenten zijn waarop je als therapeut kunt merken dat je patiënt lijkt te stagneren. Dat zie je bijvoorbeeld wanneer ze weigeren je te informeren over bepaalde zaken of dat ze de afgesproken taken niet uitvoeren.

De verschillende psychologische modellen besteden niet evenveel aandacht aan weerstand. Men dringt echter wel aan op de noodzaak om het op te lossen, het de aandacht te geven die het verdient, het in sessies bloot te leggen en de patiënt assertieve vragen te stellen over eventuele moeilijkheden die hij of zij tegenkomt.

In dit artikel bespreken we enkele technieken die nuttig kunnen zijn voor het effectief oplossen van therapieresistentie. Ze zijn geschikt voor elke vorm van therapie. Laten we ons in dit geval richten op technieken die hun wortels hebben in de positieve psychologie.

Positieve psychologie

Positieve psychologie is een psychologische stroming die zich in de eerste plaats richt op de sterke punten, en niet op de zwakke punten. Het gaat dus om de bronnen en het potentieel van de cliënt. Veel mensen denken dat deze benadering is ontstaan in 1998, gepromoot door de voorzitter van de American Psychological Association (APA).

De basis van positieve psychologie is het versterken van de sterke punten en het bevorderen van de groei en de menselijke ontwikkeling van een patiënt.

Het model van gezondheid en welzijn, binnen deze beweging, zoekt bijvoorbeeld het psychologisch welzijn van mensen als het gaat om dingen als onafhankelijkheid en autonomie. Het probeert ook de meest gunstige omgevingen te vinden om de wensen en behoeften en de ontwikkeling van hun potentieel of vitale doelen te bevredigen.

Daarom is het nuttig om taken op te nemen die typisch zijn voor deze psychologische benadering, ongeacht de methodologie van de therapie. Dit is omdat het niet alleen nuttig is om therapieresistentie te stoppen, maar ook om verandering in iemand te bevorderen en om hun capaciteiten te verbeteren.

Therapie is alsof je naar de sportschool gaat.

-Chris Pine-

Therapieresistentie: negatieve, obsessieve en intrusieve gedachten

Een vrouw rekt zich uit in de zon

Veel pathologieën omvatten terugkerende gedachten die mensen niet kunnen stoppen. In een cognitief-gedragsmatige context lijkt jezelf dwingen om een gedachte te stoppen niet te werken.

De volgende technieken zijn nuttiger en hebben langduriger effect:

  • Technieken die zijn afgeleid van mindfulness (het psychologische proces om de aandacht te vestigen op ervaringen van het hier en nu). Wanneer je je gedachten niet kunt onderdrukken, is het goed om na te denken over wat je ervaart zonder oordeel en zonder erin op te gaan. Mindfulness is niet bedoeld om gedachten te elimineren, maar om iemands zelf-identificatie met zijn of haar subjectieve ervaringen te verzwakken.
  • Welzijnstherapie is gericht op het verhogen van het welzijn en de zelfredzaamheid, en niet alleen op het verminderen van de symptomen. Omdat obsessieve gedachten vaak negatief zijn, is het verhogen van iemands welzijn zeker nuttig. Je kunt technieken gebruiken die eenvoudig te implementeren zijn, zoals het welzijn aan het begin van een sessie te bespreken en niet alleen vragen naar de negatieve dingen waar de patiënt mee worstelt.
  • Verhalende technieken over positieve gebeurtenissen in het verleden. Het herschrijven van gebeurtenissen uit het verleden helpt iemand om te gaan met negatieve gedachten. Het helpt om positieve emoties uit het verleden te herkennen, die iemand eerder als volledig negatief heeft kunnen ervaren. De taak is om te schrijven over de gelukkigste momenten van iemands leven en de emoties die hij of zij daarmee associeert.

Identificatie van de pathologie als iets wat inherent is aan een persoon

Veel mensen gaan in therapie op het moment dat ze compleet overweldigd worden door hun aandoening. De meesten van hen kunnen het zelfs moeilijk vinden om zichzelf er niet mee te identificeren. Dit gebeurt vaak bij een angststoornis. Mensen met deze stoornis identificeren zichzelf meestal met dat etiket en maken zich er zelden los van.

Ze hebben het gevoel dat ze altijd al angst hebben gehad, ze ervaren het op dit moment, en ze zullen het altijd hebben. De depathologisering van angst en andere stoornissen helpt om die “kracht” weg te nemen. Iemand moet leren om andere bijvoeglijke naamwoorden te vinden die meer geschikt zijn om zichzelf te beschrijven. Dit werkt op de volgende manieren:

  • Het opnieuw conceptualiseren van de term “angst.” Het uitleggen van de evolutionaire functie van angst is nuttig, en het is niet overdreven. Het is ook nuttig om de termen “stress” en “angst” te onderscheiden. De eerste is een term die gebruikt wordt in veel contexten die geen pathologie met zich meebrengen. De tweede is een term die overeenkomt met ziekte. Een patiënt moet zich realiseren dat ze niet erg verschillend zijn.
  • Empowerment of competitiemodel (Costa en López, 1986). Dit benadrukt iemands sterktes, competenties, vaardigheden en bekwaamheden. Dit is nuttig als iemand angst blijft zien als een pathologie, omdat het nog steeds wordt geïdentificeerd met iets dat in hun ogen ongunstig is. Het doel is om te proberen om hen andere bijvoeglijke naamwoorden te laten zien, die hen ook kunnen beschrijven.
  • Interventies op basis van sterktes (Seligman, 2005). Geef de patiënt opdracht om herinneringen aan een tijd waarin hij of zij op hun best was op te schrijven en deze elke avond te lezen. Het doel van deze techniek is om de sociale kring van een patiënt te verrijken.

Therapieresistentie: anticipatie en angst

Als je stuit op therapieresistentie bij angststoornissen kan cognitieve herstructurering een lastige taak worden. Daarom kan het Socratische debat van irrationele gedachten worden vermengd met taken die iemand helpen bij het vinden van positieve betekenissen voor zijn problemen. Dit komt, omdat hun anticipatie meestal ongemak veroorzaakt.

Je kunt dit op de volgende manieren doen:

  • Open de toekomst. Bespreek de voordelen van het leven met open armen ontvangen, met nieuwsgierigheid en interesse.
  • Vitale afdruk en vooruitgang. Zoek naar die sporen van positieve en negatieve ervaringen die nog in iemand aanwezig zijn, zodat hij of zij kan kiezen welke hij of zij wil behouden.

Therapeutische veranderingen toewijzen aan medicatie

Bezorgde vrouw met haar hand tegen haar gezicht

Mensen die een psychiatrische behandeling beginnen met medicatie, kunnen elke vastgestelde positieve verandering aan de medicatie zelf toeschrijven.

Omdat het dus niet mogelijk is om de medicatie plotseling te stoppen en het soms contraproductief is, moet de persoon zich bewust zijn van het hele spectrum van positieve veranderingen die hij of zij heeft aangebracht. Gebruik bovendien de Socratische ondervraging om zo’n idee te ontmantelen.

Je zou grafieken kunnen gebruiken die stemmingswisselingen registreren, als ze tenminste exponentieel zijn. Wijs de patiënt in elke sessie ook op eventuele tekenen van verbetering en herstel, die hij of zij over het hoofd kan hebben gezien.

Dit soort taken en technieken maken deel uit van het scala aan opties waarop een therapeut kan rekenen om therapieresistentie op te lossen. Je kunt ook andere positieve interventies gebruiken, altijd met het uiteindelijke doel van empowerment en depathologisering. Dit zijn de grote pijlers van de positieve psychologie.