Sharenting: wat zijn precies de risico’s?

september 7, 2019
Weten wanneer het goed is om iets op sociale media te plaatsen is een van je taken als ouder. Lees meer over de risico's van het plaatsen van je kinderen op sociale media.

In dit artikel gaan we het hebben over “sharenting. “Nieuwe technologieën brengen nieuwe veranderingen met zich mee in de manier waarop we communiceren, en ze kunnen prachtig zijn omdat ze ons in staat stellen om met iedereen in contact te blijven.

Ongeacht de afstand, je vindt altijd een manier om het korter te maken. Maar je moet wel voorzichtig zijn: een fenomeen dat “sharenting” wordt genoemd, kan degenen van wie je het meest houdt, in gevaar brengen.

Sharenting is naar voren gekomen als een nieuwe manier van communiceren en delen. Door middel van foto’s en berichten, ben je nu in staat om uit te drukken hoe je je voelt. Je kunt ook in luttele seconden je dagelijkse activiteiten delen met je vrienden.

Een beetje reflectie kan echter geen kwaad, dus je moet je bewust zijn van de grenzen die je stelt bij het gebruik van sociale media. Hoeveel van het leven van je kinderen deel je online? Waarom doe je het? Met wie deel je het?

We leven in een wereld die omkomt van de honger voor afzondering, stilte en privacy, en dus ook voor meditatie en echte vriendschap.”

-C.S. Lewis.-

Sharenting vader

Wat is er sharenting?

Sharenting, zoals je misschien al geraden hebt, is een neologisme uit de Engelse taal, bestaande uit “sharing” (delen) en “parenting” (ouderschap). Het verwijst meestal naar ouders die op sociale media plaatsen wat er met hun kinderen gebeurt. De meest populaire platforms om dit te doen zijn Facebook en Instagram.

Volgens het Instituut voor de Nederlandse Taal is dit “Verschijnsel dat ouders voortdurend foto’s van hun kinderen en berichten over hen delen op sociale media.

Het komt steeds vaker voor. In feite is dit de eerste generatie met een kindertijd die zo vol zit met berichten en foto’s. Het feit dat het vaak en op grote schaal voorkomt, betekent echter niet dat het niet controversieel is. Sommige gevolgen van overmatige blootstelling van minderjarigen op het internet zijn namelijk uiterst zorgwekkend.

Er zijn drie soorten ouders als het gaat om sharenting:

  • Beschermende ouders maken zich zorgen over hun privacy. Het betekent natuurlijk niet dat ze niet trots zijn op hun kinderen, maar ze zijn wel voorzichtig als ze iets over hen online plaatsen.
  • Trotse ouders vinden het leuk om hun vrienden te laten zien hoe geweldig hun kinderen zijn en willen graag foto’s plaatsen en alles wat ze doen op sociale media beschrijven.
  • Prikkelbare ouders haten het als mensen online berichten over hun kinderen plaatsen.

De risico’s van sharenting

Sharenting kan om verschillende redenen schadelijk zijn, zoals:

  • Gebrek aan privacy. Met de digitale voetafdruk die je creëert door berichten over je kinderen te plaatsen, ontneem je ze hun privacy, op een bepaalde manier.
  • Cyberpesten. Door te veel te delen, kun je jezelf en je kinderen blootstellen aan pestkoppen en stalkers op het internet. Je geeft niet alleen toegang tot je informatie, maar ook tot die van je kinderen.
  • Fraude. Kinderen kunnen een doelwit zijn voor fraude omdat al hun gegevens op het web staan.
  • “Grooming,” ofwel digitaal kinderlokken. Door het leven van je kinderen te veel te delen, kun je potentiële griezels toegang geven tot het leven van je kinderen. Dat gezegd hebbende…
  • Het gebruik van je inhoud voor seksuele redenen. Pedofielen kunnen je berichten als seksuele inhoud gebruiken, zelfs als je alleen maar onschuldige foto’s plaatst.

Ook kan het delen van de foto’s invloed hebben op de emoties van je kinderen. Als je iets over hen post, vraag je ze niet echt of ze dat prettig vinden of niet. Dus, naast het schenden van een ethisch principe, kan dit hen in de toekomst schade berokkenen.

Als ze eenmaal volwassen zijn en zich hier bewuster van worden, vinden ze het misschien niet leuk of voelen ze zich zelfs verdrietig en ellendig over wat je over hen hebt gepost. Hoewel hun reactie misschien niet altijd negatief is, is de kans groot dat ze het niet leuk vinden.

Bovendien moet je weten dat overmatig delen niet alleen een gevaar is voor je kinderen. In feite schend je hun recht op privacy en dat kan een averechtse uitwerking hebben. Plus, het voortdurend delen op sociale media brengt het risico met zich mee dat je er afhankelijk van wordt. Dat komt door de feedback die je via reacties krijgt.

Moeder maakt foto met baby

Hoe je sociale media veilig kunt gebruiken

Aangezien de gevolgen van het delen van de foto’s zeer ernstig kunnen zijn, gaan we eens kijken naar wat je kunt doen om de blootstelling van je kinderen op sociale media te beheren.

  • Besteed aandacht aan het privacybeleid. Elk sociaal netwerk heeft een privacybeleid en het is belangrijk dat je dit zorgvuldig leest om te weten hoe je de privacy van je kinderen kunt beschermen.
  • Leer op welke leeftijd je kinderen sociale media kunnen gaan gebruiken. Elk platform handhaaft een minimale leeftijd voor zijn gebruikers. Als je kinderen erg jong zijn, moet je misschien toezicht houden op het gebruik ervan. Het is belangrijk dat je aandacht besteedt aan de inhoud die zij zien en plaatsen.
  • Vraag je kinderen naar hun mening. Waar mogelijk is het het beste als je kinderen de mogelijkheid hebben om hun mening te geven over de inhoud die je over hen plaatst. Het kan een onschuldig plaatje zijn, maar hoor altijd wat ze erover te zeggen hebben.
  • Deel geen foto’s van hen waarin ze naakt of bijna naakt zijn. Dit moedigt cyberpesten, seksueel getinte berichtjes en grooming aan.
  • Vraag jezelf af, “hoe zullen mijn kinderen zich voelen als ze dit in de toekomst zien?” Dit kan je helpen om betere beslissingen te nemen als het gaat om het plaatsen van iets.
  • Gebruik Google-alerts. Google kan je meldingen sturen wanneer de naam van je kind in de zoekmachines verschijnt. Als je deze functie kunt gebruiken, kun je er misschien op tijd achter komen of er iets ergs of gevaarlijks gebeurt.
  • Wees voorzichtig wanneer je specifieke gegevens deelt. Dit geldt vooral voor een locatie. Dit kan het gemakkelijker maken voor stalkers om je te vinden.

De voor- en nadelen van sharenting

Soms kan de situatie uit de hand lopen. Als je het gevoel hebt dat je niet echt in staat bent om het aantal berichten dat je maakt te beheren en het wordt een probleem in je leven, of als je assertiever en veerkrachtiger wilt zijn, dan kun je altijd nog met een professional praten.

Het feit dat slecht gebruik van sociale platformen heel gewoon is, maakt het niet minder schadelijk. Sommige studies suggereren dat 92% van de kinderen onder de twee jaar ergens op sociale media staan en dat een derde van hen een foto van vóór hun eerste verjaardag op het internet heeft staan.

Veel andere onderzoeken nodigen je ook uit om na te denken over de kwestie. Een voorbeeld hiervan is de zeer complete gids die Gaëlle Ouvrein onlangs (2019) publiceerde, getiteld “Sharenting: Parental adoration or public humiliation (Ouderlijke aanbidding of openbare vernedering)?”

De studie legt de realiteit van de zaak bloot: ouders conditioneren de identiteit of het zelfbeeld van hun kinderen met wat ze over hen posten. Het toont aan dat het delen van informatie over je kinderen hen kan frustreren, vooral als ze in de eerste tienerjaren zijn.

Bovendien raadt Ouvrein aan dat ouders hun kinderen eerst toestemming vragen voordat ze iets posten dat met hen te maken heeft.

Maar natuurlijk is niet alles aan het plaatsen op sociale media slecht. Het uploaden van een klein deel van je leven kan je het gevoel geven dat je dichter bij je geliefden staat. Wat belangrijk is, is dat je je bewust bent van wat je openbaar maakt.

Gebruik je verstand

Vraag jezelf af: Waar kan ik dit posten? Wat is het privacybeleid van dat platform? Wie kan mijn inhoud zien? Houd ik rekening met de rechten van mijn kinderen?

Als je voorzichtig bent, vind je een balans. Zo word je niet het slachtoffer van het gevaarlijke overmatig delen van het leven van je kinderen op sociale media. Vergeet niet dat het allemaal in jouw eigen handen ligt. 

  • Otero, P. (2017). Sharenting…¿la vida de los niños debe ser compartida en las redes coaiales? Archivos generales de pediatría, 115(5), 412-413. doi:http://dx.doi.org/10.5546/aap.2017.412
  • Ouvrein, O., & Karen, V. (2019). Sharenting: Parental adoration or public humilliation? A focus group study on adolescents’ experiences with sjarenting against the background of their own impression management. Children and Youth Servicces Review, 99, 319-327. doi:https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2019.02.011