Rouw om het zelf: een therapeutisch proces voor herstel

Rouwen om het zelf is een relatief nieuwe techniek in de versnelde experiëntiële dynamische psychotherapie (AEDP). Lees er hier meer over.
Rouw om het zelf: een therapeutisch proces voor herstel

Laatste update: 15 april, 2022

De techniek van rouw om het zelf stelt je in staat om moeilijke soorten emoties te verwerken, variërend van trauma tot stemmingsstoornissen. In feite is het een waardevolle psychologische taak van verschillende stadia. Hierdoor verwerk je je wonden en lijden om vervolgens een veerkrachtiger en gezonder zelf te vormen.

Veel mensen hebben een trauma opgelopen. Daarom is de kans groot dat ook jij op een gegeven moment met zo’n ervaring te maken krijgt. Het zijn ervaringen waarin moeilijk aan te nemen en te begrijpen werkelijkheden zich vermengen. Gebeurtenissen die woede, angst en extreme pijn veroorzaken.

Rouw om het zelf helpt je om elke ervaring te benoemen, je emoties te identificeren en je emotionele verwondingen op een effectievere manier te verzachten. Geleidelijk aan begin je te accepteren wat er is gebeurd. Dan kun je het in je psychologische verhaal opnemen zonder het gewicht van het lijden dat je verstikt en verlamt.

Rouw om het zelf vereist niet dat je begrijpt waarom bepaalde dingen je zijn overkomen. Het gaat om het transformeren van je emoties om je wonden te helen en je in staat te stellen de controle over je leven terug te krijgen.

Verdrietige man

Rouw om jezelf

Af en toe merk je misschien dat je niet dezelfde persoon bent als een paar jaar geleden. Bovendien realiseer je je dat je te maken hebt met een soort innerlijke rouw om het zelf dat je hebt achtergelaten.

In feite ben je als mens volwassen of evolueer je op natuurlijke wijze, of er gebeurt iets dat je met geweld verandert. Het lot kan inderdaad wreed zijn, en het laat je graag gebeurtenissen meemaken waar je niet op voorbereid bent.

Bijvoorbeeld pijnlijke relaties, pesterijen op het werk, persoonlijke teleurstellingen, geweldplegingen, jeugd- of volwassentrauma’s… Stressvolle ervaringen die in de loop van de tijd worden opgehouden, laten littekens achter en veranderen je persoonlijkheid.

Bovendien dempen ze je vermogen om hoopvol naar het heden en de toekomst te kijken. Erger nog, ze dragen mentale problemen en ongeluk met zich mee.

Rouw om het zelf is een hulpmiddel dat wordt gebruikt in versnelde experiëntiële dynamische psychotherapie (AEDP) (Engelse link). Dit integratieve model, gericht op de behandeling van trauma, eetstoornissen en relatieproblemen, werd in 2000 gecreëerd door Dr. Diana Fosha. Sindsdien is het, gezien zijn effectiviteit, behoorlijk beroemd geworden.

De Universiteit van Ochanomizu (Japan) en de afdeling Psychiatrie van het Weill Cornell Medical College (VS) hebben onderzoek gedaan (Engelse link) naar de effectiviteit van AEDP bij de behandeling van een breed scala aan psychologische symptomen die verband houden met trauma.

Laten we eens kijken naar de strategie van rouwen om het zelf binnen dit therapeutische model.

‘Transformatie’: van lijden naar vrijheid

Rouw om het zelf is genezing in beweging en houdt een daad van moedige transformatie in. Het betekent dat je de emoties voelt waaruit je traumatische wond bestaat, ze beschrijft, deelt en accepteert. Dr. Fosha wijst erop dat een van de doelen van deze therapie is dat de patiënt een reeks stadia doorloopt. Daardoor vind je jezelf eindelijk opnieuw uit als een meer authentiek zelf.

Met deze therapie moet je begrijpen dat je een aangeboren drang naar groei en genezing in je hebt. Het houdt in dat je met je eigen wezen door een reeks fasen gaat om je wond te onderzoeken, de pijn te verzachten en te begrijpen dat jijzelf niet het lijdende bent. In feite moet je beseffen dat je recht hebt op vrijheid en welzijn.

Je bent een wezen wiens emotionele stoornissen een specifieke oorsprong hebben die gestild, opgelost en genezen moet worden. Als je wond eenmaal dichtgeschroeid is, zul je jezelf als een veerkrachtiger zelf openbaren. Rouwen om jezelf is een bron van ervaringsgerichte dynamische therapie die je weer wil laten ‘bloeien’.

Rouw om het zelf en positiviteit

AEDP wil niet alleen dat je compassie voor jezelf ervaart. In feite gaat het veel verder. Het laat zien dat het oké is om aardig voor jezelf te zijn en met genegenheid tegen jezelf te praten. Wat je echter echt nodig hebt om psychologische empowerment te bereiken, is dat je sterke punten worden gewekt.

Rouw om het zelf begeleidt je door corrigerende emotionele ervaringen. Het helpt je om zowel je overtuigingen als je pathologische attitudes uit te dagen. Bovendien begeleidt het je om in contact te komen met meer positieve emotionele toestanden door je waarde en innerlijk potentieel te herinneren.

Iedereen bloeit uiteindelijk op na pijn. Daarom, zelfs als je niet dezelfde persoon bent die je gisteren was, kun je met deze therapie opnieuw met positiviteit naar het heden kijken. Dat komt omdat je die emotionele breuken hebt genezen die je eerder psychisch invalide maakten.

Vrouw in het veld met gele bloemen

Psychologische veerkracht: het achtergebleven zelf maakt plaats voor een sterkere versie

Een interessant aspect van het AEDP-model is dat het de menselijke veerkracht wil opwekken. Het is een niet-pathologiserende benadering. Het richt zich ook niet zozeer op problemen uit de kindertijd of onbewuste aspecten als psychoanalytische therapie.

ADEP is gericht op genezing en zoekt naar de positieve capaciteiten van de patiënt. Dit zijn het soort middelen dat je kunt ontwikkelen om je best te doen en je problemen, angsten en angst te helen. In feite kom je in contact met je positieve emoties en vergroot je deze om verandering te vergemakkelijken.

Ten slotte zou rouw om het zelf je, beetje bij beetje, moeten leiden naar de viering van een nieuw zelf. Wat er is gebeurd en achtergelaten wordt niet vergeten, maar je kunt weer leren leven, zonder lijden en met hernieuwde hoop. Wellicht ook interessant voor jou

Rouwen is een leerproces: ontdek waarom
Verken je geest
Lees het op Verken je geest
Rouwen is een leerproces: ontdek waarom

Rouwen is meestal ingewikkeld. Als je echter leert rouwen als een leerproces te zien, kun je de intensiteit ervan verminderen.



  • Bremner J. D. (2006). Traumatic stress: effects on the brain. Dialogues in clinical neuroscience8(4), 445–461. https://doi.org/10.31887/DCNS.2006.8.4/jbremner
  • Fosha, D., Siegel, D., Solomon, M. (2009). The Healing Power of Emotion: Affective Neuroscience, Development & Clinical Practice (Norton Series on Interpersonal Neurobiology). New York: W.W. Norton
  • Fosha, D. (2000). Meta-therapeutic processes and the affects of transformation: Affirmation and the healing affects. Journal of Psychotherapy Integration. 10, 71–97.
  • Fosha, D. (2002). The activation of affective change processes in AEDP. In J. J. Magnavita (Ed.). Comprehensive Handbook of Psychotherapy. Vol. 1: Psychodynamic and Object Relations Psychotherapies New York: John Wiley & Sons.
  • Fosha, D. (2003). Dyadic Regulation and Experiential Work with Emotion and Relatedness in Trauma and Disordered Attachment. In M. F. Solomon & D. J. Siegel (Eds.). Healing Trauma: Attachment, Mind, Body, and Brain. New York: Norton.
  • Stein, D. J., Herman, A., Kaminer, D., Rataemane, S., Seedat, S., Kessler, R. C., & Williams, D. (2000). Ethical aspects of research on psychological trauma. Dialogues in clinical neuroscience2(1), 31–36. https://doi.org/10.31887/DCNS.2000.2.1/dstein
  • Iwakabe S, Edlin J, Fosha D, Gretton H, Joseph AJ, Nunnink SE, Nakamura K, Thoma NC. The effectiveness of accelerated experiential dynamic psychotherapy (AEDP) in private practice settings: A transdiagnostic study conducted within the context of a practice-research network. Psychotherapy (Chic). 2020 Dec;57(4):548-561. doi: 10.1037/pst0000344. Epub 2020 Sep 24. PMID: 32969670.