Problemen met het lichaamsbeeld bij jongeren

12 juli, 2020
Problemen met het lichaamsbeeld zijn afkomstig van de tegenstrijdigheden tussen de waarneming van ons lichaam en de schoonheidsnormen in de moderne maatschappij. In dit artikel analyseren we de oorzaken en de gevolgen bij jongvolwassenen en tieners.

Wanneer we het over het lichaamsbeeld hebben, dan verwijzen we naar de mentale en subjectieve voorstelling van ons uiterlijk. Soms ligt deze waarneming dichtbij de werkelijkheid. Er zijn echter momenten waarop dit veraf staat van de waarheid.

Problemen met het lichaamsbeeld zijn daarom afkomstig van houdingen, gevoelens en gedragingen ten aanzien van onze fysieke verschijning.

De meeste mensen vertonen minstens enige ontevredenheid over een aspect van hun lichaam. Dit is normaal zolang het individu niet de behoefte voelt om wanhopige acties te ondernemen om ze te veranderen. Een voorbeeld is een chirurgische ingreep ondergaan om het betreffende lichaamsdeel vorm te geven of te veranderen.

Om deze situatie te beschrijven gebruikt men een bepaalde term. We kennen het als problemen met het lichaamsbeeld of ontevredenheid over het lichaam.

Deze ontevredenheid met je lichaam kan ervoor zorgen dat je schadelijke gedragingen gaat vertonen. Het doel is dan om het lichaam te veranderen, ongeacht de lichamelijke en geestelijke risico’s. In dit geval heb je absoluut problemen met het lichaamsbeeld.

De oorsprong en oorzaken van problemen met het lichaamsbeeld

In de westerse maatschappij komen problemen met het lichaamsbeeld heel vaak voor. Dit is ook de reden waarom vele deskundigen en onderzoeken de laatste twintig jaar studies uitgevoerd hebben. Het doel is om eindelijk de oorzaken ervan te kunnen bepalen. Ze hebben vooral twee verschillende groepen variabelen onderzocht:

Het is bovendien duidelijk dat psychologische factoren alles te maken hebben met sociale factoren. We kunnen dus zeggen dat ze onderling diep verbonden zijn.

De oorsprong en oorzaken van problemen met het lichaamsbeeld

Ontevredenheid over het lichaam bij jongeren en tieners

We hebben het eerder al vermeld. Emotionele, gevoelsmatige en gedragsmatige aspecten zijn bepalend voor ons lichaamsbeeld. We leven in een maatschappij die overdreven belang hecht aan hoe we eruitzien. Eigenlijk waardeert de westerse samenleving dun-zijn bij vrouwen en gespierdheid bij mannen meer dan zou moeten.

In die zin overrompelen de media ons voortdurend met het idee van schoonheid. Het is zelfs zo dat de bedrijfstakken die zich wijden aan de verafgoding van schoonheid en van “ideale lichamen” hun winst de voorbije jaren hebben zien stijgen.

“Meisjes ontwikkelden eetstoornissen toen onze cultuur een schoonheidsnorm creëerde die ze niet konden bereiken door gezond te zijn. Toen onnatuurlijk dun-zijn aantrekkelijk werd, deden meisjes onnatuurlijk dingen om dun te zijn.”

-Mary Pipher-

Dit probleem raakt alle leeftijdsgroepen. Toch berokkent deze boodschap de meeste schade tijdens de tienerjaren van een individu. De adolescentie is een periode van verandering.

Tieners streven ernaar te ontdekken wie ze echt zijn. Dit maakt hen kwetsbaar voor verandering. De invloed van de boodschappen die ze van de maatschappij en de media krijgen, kunnen hen daarom meer raken dan om het even welke andere leeftijdsgroep.

Daarbij aansluitend hebben bepaalde onderzoeken uitgewezen dat problemen met het lichaamsbeeld al vóór de adolescentie optreden. Deze ontdekking is heel zorgwekkend. Dat is dan ook de reden waarom de samenleving zelf maatregelen moet nemen om te voorkomen dat dit bij zo jonge individuen gebeurt.

De gevolgen van een negatief lichaamsbeeld

De gevolgen van een negatief lichaamsbeeld

Ontevredenheid over het lichaam zorgt er soms voor dat mensen gedragingen aannemen die schadelijk zijn voor hun gezondheid. Hun doel is om een “ideaal lichaam” te krijgen.

We geven een voorbeeld dat te maken heeft met gewicht. Mensen gaan over tot gedragingen zoals bepaalde voedingsmiddelen beperken, vasten en overdreven lichamelijke activiteit.

Wanneer mensen deze gedragingen vóór de adolescentie aannemen, dan kan hun lichaam hieronder lijden. De volgende problemen kunnen dan optreden:

  • Vermoeidheid
  • Botproblemen
  • Maag- en darmproblemen
  • Ondervoeding

In ernstige gevallen kunnen deze handelingen zelfs de groei belemmeren en een verlate puberteit of eetstoornissen veroorzaken. In de meeste gevallen gaan problemen met het lichaamsbeeld dit soort stoornissen vooraf.

Eetstoornissen treffen vrouwen meer dan mannen. De voorbije jaren zien we echter een enorme stijging in deze stoornissen bij mannen. Mannen vertonen vaak ontevredenheid wanneer ze hun lichaam als te dun of te dik en niet gespierd waarnemen. Anderzijds zijn vrouwen vaak ontevreden over hun gewicht.

Om te voorkomen dat al deze problemen zich voordoen, bestaat er een bepaalde aanpak. In verschillende instellingen zoals in scholen is bewezen dat deze aanpak doeltreffend is.

De focus ligt op het aanmoedigen van individuen om kritisch om te gaan met de berichten in de media over het uiterlijk. Het resultaat is dat kinderen, tieners en volwassenen dan zullen leren herkennen wat gezond is en wat niet. Ze zullen ook gezonde gewoonten aannemen.

“Gezondheid is de echte rijkdom en niet goud en zilver.”

Mahatma Gandhi

  • Amaya Hernández, A., Alvarez Rayón, G. L., & Mancilla Díaz, J. M. (2010). Insatisfacción corporal en interacción con autoestima, influencia de pares y dieta restrictiva: Una revisión. Revista mexicana de trastornos alimentarios1(1), 79-89.
  • Jiménez-Flores, P., Jiménez-Cruz, A., & Bacardí-Gascón, M. (2017). Insatisfacción con la imagen corporal en niños y adolescentes: revisión sistemática. Nutrición Hospitalaria34(2), 479-489.
  • Mancilla Medina, A., Vázquez Arévalo, R., Mancilla Díaz, J. M., Amaya Hernández, A., & Álvarez Rayón, G. (2012). Insatisfacción corporal en niños y preadolescentes: Una revisión sistemática. Revista mexicana de trastornos alimentarios3(1), 62-79.