Intergenerationele relaties zijn voor iedereen gunstig

Relaties tussen mensen van verschillende generaties verrijken ons, openen onze geest, en verbeteren ons inlevingsvermogen. We vertellen je waarom ze zo heilzaam zijn en hoe je ze kunt bevorderen.
Intergenerationele relaties zijn voor iedereen gunstig
Elena Sanz

Geschreven en geverifieerd door de psycholoog Elena Sanz.

Laatste update: 26 september, 2022

Als we mensen kiezen om mee om te gaan, zijn we geneigd de voorkeur te geven aan mensen van onze eigen generaties. De redenen zijn velerlei. In de regel vinden we het gemakkelijker om ervaringen met hen te delen.

Dit komt meestal omdat de uitdagingen waarmee we te maken hebben en de ‘taal’ die we spreken gelijkaardig zijn. Maar onze comfortzones overstijgen en ons wagen aan relaties met mensen van andere generaties kan deuren openen naar nieuwe ervaringen en kennis. Het kan ons helpen andere manieren van zijn te ontdekken die we anders niet ervaren zouden hebben.

Er zijn bepaalde ruimten die het contact tussen mensen van verschillende generaties bevorderen. Bijvoorbeeld school, werkomgevingen en, vooral, het gezin. Toch is louter samenleven niet genoeg. Als we elkaar willen voeden en verrijken, is het belangrijk dat we open staan voor elkaar en bereid zijn elkaar te ontmoeten en te delen.

Intergenerationele relaties

Intergenerationele relaties zijn de banden die gelegd worden tussen mensen die tot verschillende generaties behoren.

In een nog niet zo ver verleden, vooral op het platteland, was het gebruikelijk om in kleine gemeenschappen te leven en samen te wonen met leden van de uitgebreide familie of schoonfamilie. Dit vergemakkelijkte de uitwisseling van meningen en ervaringen, en de tijd werd gedeeld tussen mensen van zeer verschillende leeftijden.

Tegenwoordig zijn westerse samenlevingen gebaseerd op een individualistisch model waarin het kerngezin (Spaanse link) in betrekkelijk isolement leeft. Het concept van ‘tribale opvoeding’ bestaat niet meer.

Zo komt het minder vaak voor dat kinderen en adolescenten tijd doorbrengen met andere volwassenen dan hun eigen ouders; en nog minder vaak met ouderen, zelfs als die tot hun eigen familie behoren. Maar de verscheidenheid van deze banden is echt heilzaam en verrijkend, in feite zelfs essentieel.

Drie generaties
Jong en oud kunnen waardevolle lessen opdoen, vaardigheden ontwikkelen, en hun emotionele toestand verbeteren door met andere generaties samen te leven.

Jong en oud kunnen waardevolle lessen opdoen, vaardigheden ontwikkelen, en hun emotionele toestand verbeteren door met andere generaties samen te leven.

De voordelen van intergenerationele relaties voor ouderen

Men heeft de neiging te denken dat ouderen niet in staat zijn de jongeren te begrijpen, dat hun traditionele waarden onverenigbaar zijn met de huidige veranderingen, en dat ze die niet willen veranderen.

Toch zijn deze mensen over het algemeen veel ruimdenkender dan we ons voorstellen. Bovendien zijn ze meestal bereid het gevoel te bezweren dat ze in een steeds vreemder wordende wereld leven. In feite hebben ze alleen wat meer tijd nodig om dezelfde dingen te doen als de rest van ons.

Voordelen voor ouderen van intergenerationele relaties

  • Verhoog hun energie, vitaliteit, en motivatie. Op de een of andere manier is het enthousiasme van een kind of jongere moeiteloos aanstekelijk.
  • Verbeter hun emotionele toestand door hen het gevoel te geven dat ze door hun omgeving begeleid, verzorgd en opgemerkt worden. Dat komt omdat eenzaamheid een van de grootste problemen is op oudere leeftijd (Spaanse link). Daarom helpt het hebben van het gezelschap, de waardering en de genegenheid van anderen, vooral van jonge mensen, dit gevoel te verminderen. Intergenerationele relaties vormen namelijk bijzonder positieve ondersteunende netwerken.
  • Hun gevoel van eigenwaarde verbetert, omdat ze zich nuttig, belangrijk en waardevol voelen in het leven van de ander. Het kunnen delen van hun ervaring, hun kennis en hun standpunt helpt hen om zich geïntegreerd en productief te voelen. In feite een doel te hebben.
  • Geef ze nieuwe uitdagingen. Een band met iemand die jonger is stimuleert inderdaad lichamelijke en geestelijke activiteit en moedigt aan actief ouder worden. Van spelen met een kind tot leren over sociale media van een tiener, dit soort banden biedt ouderen meerdere mogelijkheden om uit hun comfortzone te komen en een inspanning te leveren die meestal voordelig blijkt te zijn.
  • Help hen in de samenleving te integreren. In feite is contact met de jongere generatie de beste manier om hun waarden, idealen en standpunten te leren kennen, die allemaal een afspiegeling zijn van vandaag. Jongeren zijn ook de beste leraren op het gebied van technologie en kunnen het leren van ouderen in dit aspect vergemakkelijken.

Hoe zit het met de jongeren?

Als we het hebben over het bevorderen van intergenerationele relaties, zijn we geneigd te denken dat het een offer is dat jongeren brengen om de ouderen te helpen. Maar ook de eersten kunnen veel baat hebben bij deze banden:

  • Als de oudere uit de familie van de jongere komt, hebben ze de gelegenheid hun wortels en geschiedenis te ontdekken. Ze ontwikkelen een gevoel van erbij horen en zijn beter in staat te begrijpen waar ze vandaan komen. Ze kunnen ook leren van de fouten van hun ouderen en weten dat ze die niet moeten herhalen.
  • Door de wijsheid die de jaren en ervaringen opleveren kunnen ouderen hun waardevolle kennis delen over hoe met situaties om te gaan, welke beslissingen te nemen, en hoe het leven vanuit een ruimer perspectief te bekijken. Dit is iets wat jongeren ontberen.
  • Ze kunnen ook bepaalde traditionele waarden aan de jongere generatie overdragen en hen helpen zich het belang ervan te herinneren. Bijvoorbeeld verantwoordelijkheid, de waarde van woorden, of het belang van wederzijdse zorg boven individualisme.
  • Kinderen en adolescenten kunnen rekenen op volwassen figuren tot wie ze zich kunnen wenden in tijden van nood of wanneer ze steun of advies zoeken. Het is voor hen immers niet altijd mogelijk of wenselijk om naar hun ouders te gaan. Als zodanig kan het hebben van dit soort netwerk hen een veiliger en gesteund gevoel geven.
  • Bovenal brengt het jongeren dichter bij de werkelijkheid van ouderen en vergroot het hun empathie ten opzichte van hen. In feite worden barrières geslecht en wordt een minder bevooroordeelde en meer inclusieve visie op ouderen gesmeed.
Oma en kleindochter
Intergenerationele relaties leveren voor beide partijen voordelen op.

Het bevorderen van intergenerationele relaties verrijkt ons allemaal

Waarom zou je, met het oog op deze voordelen, er niet de vruchten van plukken? Er zijn verschillende vrijwilligersorganisaties die zich toeleggen op het vergemakkelijken van dit soort verbindingen.

Dat gezegd hebbende, zal het in veel gevallen niet eens nodig zijn om er een beroep op te doen. Zo is het bijvoorbeeld zeer waarschijnlijk dat er in je buurt mensen van de oudere generatie zijn die bereid zijn om wat ze weten met anderen te delen.

Je hoeft alleen maar je ogen te openen en om je heen te kijken. Je zult al gauw een gelegenheid vinden om deel uit te maken van een intergenerationele uitwisseling.

Vaak is een open en oprecht gesprek of een gedeelde koffie al genoeg om van deze voordelen te genieten. Je kunt ook betrokken raken bij gezamenlijke activiteiten die de uitwisseling vergemakkelijken.

Bijvoorbeeld koken, tuinieren, gezelschapsspelletjes spelen, een persoonlijk of beroepsmatig streven delen, of een hobby. Er zijn vele alternatieven. Je hoeft er alleen maar een te vinden die bij je past en waar je je prettig bij voelt om je geest open te stellen voor de werkelijkheid van een ander. Wellicht ook interessant voor jou

Emotionele intelligentie van ouderen
Verken je geest
Lees het op Verken je geest
Emotionele intelligentie van ouderen

Uit recente studies blijkt dat over het algemeen emotionele intelligentie van ouderen erg hoog is. Hoe dat kan en wat dat inhoudt, lees je hier!



  • Bonvalet, C. (2016). Las relaciones intergeneracionales:¿ problema actual o reminiscencia del pasado?. Papeles de población22(88), 47-75.
  • Castro Gallardo, M. (2007). Relaciones Intergeneracionales y Bienestar de las Personas Mayores. Granada: Universidad de Granada. https://digibug.ugr.es/bitstream/handle/10481/1634/1684256x.pdf?seque
  • Lopez, J., & Díaz, M. P.  (2018). El sentimiento de soledad en la vejez. Revista internacional de sociología76(1), 85.