Welke plaats heeft de bostest in de psychoanalyse?

· september 28, 2018

We krijgen allemaal te maken met hindernissen en lasten die ons geluk wegnemen, en met diep verborgen angsten. Waarden beheersen onze keuzes en ons gedrag. De bostest probeert vele van deze problemen te verduidelijken en te interpreteren. Deze interpretaties zijn gebaseerd op de benadering waaruit het ontworpen werd: de relationele psychoanalyse. Volgens deze theorie bevinden de wortels van ons psychologisch lijden zich in onderliggende problemen die we moeten verhelderen. Het is een manier om de wonden te helen en verder te gaan.

Voor de mensen die nog nooit van deze relationele test gehoord hebben, moeten we ten eerste vermelden dat deze test op geen enkel vlak traditioneel is. De bostest bezit ook onvoldoende betrouwbaarheid en validiteit om deel uit te maken van de normale klinische praktijk. Maar we kunnen zijn relevantie binnen de context en het theoretische kader waaruit het ontworpen is niet uitsluiten. Het is ongetwijfeld de moeite waard om hiermee rekening te houden.

De bostest is een projectieve test die de angsten, de belemmeringen en de diepste interesses van elke patiënt kan onthullen.

De relationele psychoanalyse

De relationele psychoanalyse is een manier waarop men een moderne vorm van psychotherapie toepast. Die omvat een meer gevorderde psychoanalyse dan de vorm die we kennen. De voornaamste doelstelling is om de emotionele ontwikkeling van het menselijk wezen te bevorderen. Om dit te doen moet deze therapie die hindernissen en belemmeringen aanpakken die ons beperken en ons pijn bezorgen. In deze benadering, en alleen als voorbeeld, zet men de begrippen identiteit, ego en superego opzij.

Wat de relationele psychotherapeut wil doen, is de patiënt “opnieuw opbouwen.” Dit betekent dat hij hem zal begeleiden zodat hij met zijn omgeving op een gezondere manier in wisselwerking kan treden en ermee omgaan. Hij zal hem trainen zodat hij in staat is om vanuit elk uitgangspunt de wereld zonder angst waar te neen. Bovendien zal hij hem helpen om naar die duistere gebieden van zijn geest te reizen. Het zijn die zones die hij voordien nooit durfde binnen te treden. Om die reden is de bostest een goed opstapje vanwaaruit hij kan beginnen met de onderliggende kenmerken van een patiënt te leren kennen.

De bostest is een projectieve test

De oorsprong van de bostest en wat deze test evalueert

De doelstelling van de bostest is binnenin de emotionele wereld van een persoon te kijken, eerder dan de evaluatie van een competentie of een vermogen. Op onze website hebben we het al meer dan één keer gehad over de zogenaamde projectieve tests. De boomtest of de familietest zijn enkele van deze voorbeelden. Dit zijn essentiële psychologische instrumenten die dienen om een evaluatie aan te vullen.

Op zichzelf en als uitsluitend deze tests gebruikt worden, kunnen ze nooit een geldige evaluatievorm zijn. Andere strategieën zijn nodig zoals het interview, observatie en andere psychologische tests waarvan de betrouwbaarheid en geldigheid bewezen is. Dit alles heeft als doel tot een nauwkeurige diagnose of tot een beginpunt te komen van waaruit men de therapie kan opstarten. Binnen de benadering van de relationele psychoanalyse gebruikt men deze test meer dan welke andere test ook. Dat is wegens de volgende redenen:

  • Het onthult de emotionele toestand van de patiënt.
  • De test laat ons mogelijke onopgeloste conflicten uit de kindertijd zien. Het toont ons hoe het verleden het heden van de persoon belast.
  • Je kan strategieën voor verbetering vaststellen.
  • Het brengt sterke waarden naar buiten.
  • De test onthult de belangrijke personen in het leven van de patiënt.
  • Het openbaart de angsten van de persoon.
  • Deze test toont de persoonlijke wensen en verwachtingen van iemand.

Het bos als instrument in de psychoanalyse

Het bos is een verhaallijn die in elke cultuur een heel duidelijk mystiek emotioneel element bevat. Carl Jung zelf heeft dit in zijn boek “De archetypes en het collectieve onbewuste” uitgelegd. Hij toonde aan dat je in deze verhaallijnen de verborgen gevaren en angsten in ons leven kunt ontdekken. De reis door deze scenario’s heen betekent op een of andere manier een terugkeer naar het verleden van onze voorouders waar we het diepste deel van ons wezen herontdekken.

“De duidelijkste weg om het universum te bereiken is door een wild woud.”

John Muir

Het gebruik van de bostest in de psychoanalyse

Hoe past men de bostest toe?

De bostest begint met een visualisatie. De therapeut begeleidt de patiënt bij elke vraag. Daarna wijst hij op de besluiten die uit de antwoorden volgen. De test is eenvoudig. Het enige wat nodig is, is een aangename en veilige omgeving creëren. Het zorgt ervoor dat de persoon op een natuurlijke manier die innerlijke reis kan uitvoeren.

De eerste stap is de patiënt uitnodigen om een bos te visualiseren. Hij stelt zich een rustig plaats voor die omgeven is door bomen. Hier zal hij alleen wandelen. Zodra hij zichzelf in deze setting kan zien, zal de analist de volgende vragen stellen:

  • Staan de bomen ver uit elkaar? Is het een dicht verstrengeld bos of is er sprake van een zekere orde?
  • Kun je er gemakkelijk lopen of moet je vele obstakels overwinnen?
  • Is het dag of nacht?
  • Is het bos gezond of is het uitgebrand of stervend?
  • Terwijl je verder stapt, vind je een sleutel. Wat zal je met die sleutel doen?
  • Loop verder. Je ontmoet een dier. Welk dier is het? Bedreigt hij jou? Ben je bang om dichterbij te komen en hem te aaien? Dan kom je aan bij een hut. Je klopt op de deur en iemand opent de deur. Wie is die persoon?
  • Tenslotte visualiseer je jezelf terwijl je de hut binnengaat. Je bent binnen en plotseling is alles verdwenen. Gedurende een paar seconden is alles blanco want je komt op een andere plaats aan. Zeg me waar die plaats zal zijn. Zeg me wat je ziet en hoe je je voelt.
Toepassing van de bostest

Tot slot

De vragen waaruit de bostest bestaat, kunnen vorm geven aan een echt onthullende innerlijke reis. Als de patiënt meewerkt, de oefening op een doeltreffende manier uitvoert en zich betrokken voelt, zal de analist veel nuttige informatie verwerven.

We kunnen door middel van de vorm en de toestand van dat bos (is het uitgebrand, is het nacht, enzovoort) inzicht krijgen in hun emotionele toestand. We zullen in staat zijn de verborgen angsten, de belangrijkste mensen in hun leven en hun belangrijkste verhaallijnen te zien. Door deze informatie te combineren met vraaggesprekken en andere tests kan het van groot nut zijn voor de therapeuten die relationele psychoanalyse toepassen.