Binaural beats: zijn ze echt heilzaam?

Het doel van deze klanktherapie is om stress, angst of slapeloosheid te verminderen door te luisteren naar een toon met een iets andere frequentie in elk oor.
Binaural beats: zijn ze echt heilzaam?
Valeria Sabater

Geschreven en geverifieerd door de psycholoog Valeria Sabater.

Laatste update: 27 december, 2022

Sommigen omschrijven binaural beats als de nieuwe ‘technologische drug. Het doel van dit auditieve verschijnsel is om in de hersenen een gevoel van driedimensionaliteit te wekken.

Het effect wordt bereikt door via een koptelefoon in elk oor twee licht verschillende soorten geluidsfrequenties op te wekken. Daardoor nemen we uiteindelijk een derde geluid waar, een geluid dat tegelijk een reeks gewaarwordingen veroorzaakt.

Kalmte, welbehagen, tintelingen, zintuiglijke stimulatie. De effecten van dit soort ervaring verschillen van persoon tot persoon. Het is echter duidelijk dat niemand onverschillig staat tegenover het proces.

Binaural beats zijn helemaal in, in die mate zelfs dat er binaural beat therapie is verschenen. Het is een alternatieve benadering voor de behandeling van toestanden van angst en stress.

Is er wetenschappelijke steun voor binaural beats?

Er zijn geen sluitende studies die de effectiviteit van binaural beat therapie ondersteunen, omdat het zich momenteel in de experimentele fase bevindt. Dit betekent niet dat er niet duizenden mensen zijn die deze praktijk dagelijks gebruiken om te ontspannen, slapeloosheid te verminderen, hun concentratie te verbeteren, of gewoon het plezier te ervaren van de sensatie die het bij hen teweegbrengt.

De I-Doser website, die gemaakt werd door een psycholoog die gespecialiseerd is in audio en muziek, omschrijft binaural beats als iets verslavends dat een enorm plezier oplevert. In feite omschrijven ze het als de nieuwe digitale drug. Desondanks houden deskundigen vol dat ze weliswaar de stemming kunnen verbeteren, maar dat ze in sommige gevallen louter door suggestie werken.

Brein met een koptelefoon

Binaural beats, een verschijnsel met een historische achtergrond

Binaural beats berusten op het feit dat het rechter en linker oor een toon met een iets andere frequentie ontvangen. De hersenen nemen ze echter waar als één enkele toon, een snellere en opmerkelijk aangename toon. Luisteren naar een frequentie van 120 Hertz (Hz) in het ene oor en 132 in het andere zou een binaural beat van 12 Hz opleveren.

Hoewel dit nieuw voor ons mag lijken, is dat niet zo voor de wereld van de wetenschap. In feite ontdekte Heinrich Wilhelm Dove, een Pruisische natuurkundige, dit feit in 1839.

Hij realiseerde zich dat het simpele feit van het horen van constante tonen die in elk oor met iets verschillende frequenties worden gespeeld, ervoor zorgt dat het individu een ander geluid waarneemt. Dr. Dove definieerde dit als een binaural beat.

Sindsdien wordt dit soort ervaring experimenteel in klinische settings gebruikt. Er zijn zelfs pogingen gedaan om te zien of binaural beats de kwaliteit van de slaap verbeteren en of het tegelijk gevoelens van angst vermindert.

De resultaten zijn nogal wisselend. In de loop van de decennia is gebleken dat er mensen zijn die vinden dat het werkt en mensen die er volkomen onverschillig tegenover staan.

Binaural beats om angst of het gevoel van lichamelijke pijn te verminderen

Sommige mensen maken gebruik van binaural beats met het idee hun angst te verminderen. Anderen, die last hebben van pijn door verwondingen, gewrichtsproblemen, of zelfs migraine, maken ook gebruik van deze therapievorm.

In een studie (Engelse link) van het Departement Gedragswetenschappen van de Nationale Universiteit voor Afstandsonderwijs (Spanje ) vonden Dr. Miguel García-Argibay en zijn collega’s een middelmatige mate van effectiviteit.

Ze vonden dat binaural beats slechts bij een beperkt aantal patiënten effectief waren. Na twee weken met een luistertijd van 20 minuten verminderde bij 26 procent van de steekproef het niveau van angst en pijnbeleving dankzij binaural beats.

Man met zijn hoofd in de wolken

Binaural beat bij slapeloosheid

Onderzoek betreffende binaural beats toegepast op patiënten met slapeloosheidsproblemen is omvangrijker. Studies zoals die van de Universiteit van Roemenië onderschrijven de werkzaamheid ervan in één specifiek aspect: het kan helpen om eerder in slaap te vallen.

Er bestaan echter geen sluitende gegevens die ondersteunen dat binaural beats helpen om frequent ontwaken te voorkomen of een nacht van meer rustgevende en diepe slaap te bevorderen. Opnieuw zijn er verschillen. Zo zijn er bijvoorbeeld mensen die hun kwaliteit van leven verbeterd hebben met een betere slaap, en anderen die geen verbetering vertonen.

Ontspanning en verbetering van stemming

Elke dag tien minuten luisteren naar binaural beats, met een frequentie van 6 Hz, kan je stemming verbeteren. Ze doen dit door in je hersenen een gewaarwording op te wekken die lijkt op een meditatiesessie. Daardoor voel je je meer ontspannen, ontvankelijker voor je omgeving, en met een gevoel van sereniteit en evenwicht. Dit bevordert je motivatie en gevoelens van positiviteit.

Binaural beats en werkgeheugen

Een studie (Engelse link) van Jakub Kraus en Michaela Purubanova onderzocht het effect van binaural beats op de capaciteit van het werkgeheugen. Ze gebruikten een steekproef van 50 deelnemers, die vervolgens in twee groepen werden verdeeld.

De ene groep onderging binaural beat stimulatie terwijl ze luisterden naar het geluid van de zee. De andere groep luisterde alleen naar het geluid van de zee, zonder de stimulatie van binaural beats.

Tijdens het onderzoek werd de werkgeheugencapaciteit gemeten voor en na de stimulatie. Zoals de onderzoekers verwachtten, vertoonden alleen de deelnemers die met binaural beats gestimuleerd waren een verbetering van de werkgeheugencapaciteit.

In dit geval vonden ze dat wanneer binaural beats overeenkomen met het alfa bereik van de hersenactiviteit, er een tijdelijk positief effect is op het werkgeheugen, waardoor de capaciteit ervan toeneemt.

Dit schetst een reeks interessante verbeteringen. Dat gezegd hebbende, zoals veel van het onderzoek suggereert, is er een grote mate van variabiliteit. Als gevolg daarvan is er meer werk nodig om te begrijpen welke veranderingen binaural beats op het niveau van de hersenen teweegbrengen om uit te zoeken waarom sommige mensen zo sterk van deze soort therapie profiteren.

Dat de gegevens niet overtuigend zijn, betekent niet dat ze minder interessant zijn. In feite kun je de ervaring zelf uitproberen en nagaan welke gewaarwordingen binaural beats bij je oproepen.

Alles wat je nodig hebt is een goede stereohoofdtelefoon. Druk dan gewoon op play op een van de video’s op YouTube over dit onderwerp. Het kan namelijk beslist geen kwaad om je onder te dompelen in dit merkwaardige universum van geluiden. Wellicht ook interessant voor jou

Misofonie: de afkeer van bepaalde geluiden
Verken je geest
Lees het op Verken je geest
Misofonie: de afkeer van bepaalde geluiden

Misofonie is de daling van de tolerantie van iemand voor bepaalde geluiden. Geluiden die anderen als achtergrond ervaren, zijn voor deze mensen ond...



  • Leila Chaieb, Elke Caroline Wilpert. Auditory Beat Stimulation and its Effects on Cognition and Mood States. Frontiers in Psychiatry. 2015; 6: 70. doi: 10.3389/fpsyt.2015.00070
  • Kraus, J., & Porubanová, M. (2015). The effect of binaural beats on working memory capacity. Studia psychologica57(2), 135.

De inhoud van Verken Je Geest is uitsluitend bedoeld voor informatieve en educatieve doeleinden. Deze informatie vervangt niet de diagnose, het advies of de behandeling van een professional. Bij twijfel kun je het beste een betrouwbare specialist raadplegen.