Wat is amitriptyline en waarvoor dient het?

december 18, 2019
Amidtriptyline is een antidepressivum en een pijnstiller. Het wordt vaak gebruikt voor de behandeling en de preventie van vele verschillende aandoeningen. Lees verder en leer alles over dit medicijn!

Amitriptyline is een tricyclisch antidepressivum en een pijnstiller. Het werd voor het eerst ontdekt in 1960. De kans is groot dat je het kent als Elavil. Het heeft echter ook andere namen.

Dit medicijn staat ook op de lijst van essentiële medicaties van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO). Dat heeft te maken met zijn doeltreffendheid en omdat het veilig gebruikt kan worden.

In tegenstelling tot andere tricyclische antidepressiva heeft amitriptyline soortgelijke effecten als selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI’s). Dit heeft ervoor gezorgd dat het één van de meest gebruikte antidepressiva in zijn soort is.

Waarvoor gebruiken mensen amitriptyline?

Amitriptyline is goedgekeurd en wordt aanbevolen voor de behandeling en de preventie van verschillende aandoeningen:

  • De behandeling van een ernstige depressieve stoornis bij volwassenen.
  • Pijn bij zenuwziekte bij volwassenen behandelen zoals de pijn die veroorzaakt wordt door fibromyalgie en postherpetische neuralgie.
  • Het voorkomen van chronische spanningshoofdpijn bij volwassen.
  • Migraine voorkomen bij volwassenen.
  • De behandeling van nachtelijke enuresis (bedplassen) bij kinderen ouder dan zes jaar. Dit is alleen een optie als andere behandelingen niet werken.

Soms gebruikt men dit medicijn ook voor de behandeling van eetstoornissen of zelfs bij chronische hik.

Waarom gebruiken mensen amitriptyline

Net als de meeste psychiatrische medicijnen bevelen artsen aan om met lage dosissen te beginnen. Na verloop van tijd kan je dan langzaam de dosering verhogen. Dit zal gebaseerd zijn op hoe je het medicijn verdraagt en op je klinische reactie. Als je ermee wilt stoppen, dan moet je ook dit geleidelijk doen.

Meestal neem je het vier keer per dag oraal in. Je kunt dit het beste doen op dezelfde tijdstippen. Bovendien moet je ook altijd de aanbevelingen van je arts voor jouw specifieke situatie volgen.

Het werkingsmechanisme

Dit is dus een tricyclisch antidepressivum. Zijn werkingsmechanisme is het belemmeren van de heropname van  noradrenaline en serotonine in de zenuwuiteinden.

Amitriptyline blokkeert ook de ionkanalen voor natrium, kalium en NMDA (N-methyl-D-aspartaat). Dit verklaart waarom het goed kan zijn bij zenuwpijn. Het helpt ook om migraine en chronische spanningshoofdpijn te voorkomen.

Dit middel heeft een sterke aantrekkingskracht op alfa-adrenerge, muscarine M1- en histamine H1-receptoren. Bovendien bezit het ook sterkere kalmerende effecten dan andere tricyclische antidepressiva. Het is ook beter in het blokkeren van acetylcholine.

Meestal duurt het tussen de twee tot vier weken voor het op de juiste manier begint te werken. De kalmerende effecten treden echter meestal snel op. Van de eerste dosis kan je ook negatieve bijwerkingen ervaren.

Het verteringskanaal is heel goed in staat om amitriptyline op te nemen. Zodra dat gebeurt, zet het zich om in nortriptyline. Dat is een actieve metabole stof die ook bij de symptomen van een depressie kan helpen. Het helpt ook bij het het afremmen van de noradrenalineheropname.

De bijwerkingen van amitriptyline

Dit medicijn heeft gelijksoortige mogelijke bijwerkingen als andere antidepressiva die erop lijken. Het heeft echter ook enkele toegevoegde anticholinerge symptomen. Dit zijn enkele van de voornaamste bijwerkingen waarop je moet letten:

  • Slaperigheid
  • Trillen
  • Misselijkheid
  • Hoofdpijn
  • Lethargie
  • Problemen met spreken
  • Agressie
  • Hartkloppingen
  • Een verhoogde hartslag
  • Posturale hypotensie
  • Overdreven zweten
  • Gewichtstoename
  • Wazig zicht
De bijwerkingen van dit medicijn

Bij gebruik van hoge doses komt het ook vaak voor dat mensen aritmie en een ernstig lage bloeddruk ervaren. Dit kan echter ook al optreden bij lage doses. Patiënten die aan bepaalde soorten hartproblemen lijden, kunnen hiervan last hebben.

Dat is ook de reden waarom artsen voorstellen om het in deze gevallen niet te gebruiken. Hiertoe behoren aandoeningen als hartritmestoornissen of ziekte van de kransslagaders.

Artsen verbieden ook om het samen met monoamine-oxidaseremmende antidepressiva te nemen. Dat kan namelijk tot het serotoninesyndroom leiden. Vele ander medicijnen kunnen de opname en de juiste werking van amitriptyline verstoren. Zorg er dus voor dat je met je arts praat.

Net als met elke andere medicatie moet je ook hier uitermate voorzichtig zijn. Volg altijd de aanwijzingen van je arts. Elke patiënt reageert anders en heeft een ander tolerantieniveau. Die twee dingen zullen de dosis bepalen die je nodig hebt.

  • Agencia Española de Medicamentos y Productos sanitarios (2015). Ficha técnica. Tryptizol. [Online] Disponible en: https://cima.aemps.es/cima/dochtml/ft/37130/FT_37130.html
  • Thour A, Marwaha R. Amitriptyline. [Updated 2019 Jan 23]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2019 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537225/
  • O’Sullivan, C., & Froyman, C. (2018). Nortriptyline safer than amitriptyline?. Canadian family physician Medecin de famille canadien, 64(9), 634-636.