Tien terugkerende dromen bij mensen die aan angst lijden

Wat doet angst met onze dromen? In dit artikel hebben we het over de effecten van angst als we in de handen van Morpheus vallen en uitgenodigd worden om een wandeling door zijn territoria te maken.
Tien terugkerende dromen bij mensen die aan angst lijden

Laatste update: 08 september, 2022

De wetenschap heeft terugkerende dromen beschreven bij mensen die aan angst lijden. Het is niet verwonderlijk dat ze niet bepaald aangenaam zijn. In feite beschouwen sommige mensen ze meer als nachtmerries dan als dromen, vanwege de gevoelens van angst en paniek die ze opwekken. Het lijkt erop dat onze gemoedstoestand het waken overstijgt.

In feite heeft de belangstelling voor dromen die door een angstige toestand gedomineerd worden aanleiding gegeven tot heel wat onderzoek.

Homerus, bijvoorbeeld, beschreef in de Ilias hoe Achilles’ dromen waren. Hoe hard hij ook achter Hector aan rende, hij kon hem nooit inhalen.

Verder verklaarde Aristoteles in Problemata dat wakkere gedachten ons in onze dromen blijven vergezellen en vaak dreigend en zelfs profetisch worden. Sigmund Freud verdiepte zich ook op dit gebied door het geval te beschrijven van een jongetje dat steeds weer droomde over hoe hij zijn moeder verloren had en niemand had om hem te troosten.

Momenteel benadrukken veel studies de noodzaak om die elementen te begrijpen die in het weefsel van dromen inbreken. Ze zien het als een manier om angsttriggers te identificeren.

Kinderen tonen veel van hun angsten en zorgen via dromen. Ze moeten hun nachtmerries aan ons uitleggen, voor het geval ze ons waarschuwen voor mogelijke problemen die ze in het echte leven meemaken.

Kind is bang
Patiënten met angst hebben meer kans op nachtmerries en nachtangsten.

Terugkerende dromen bij mensen die aan angst lijden

De Heinrich Heine Universiteit (Duitsland) voerde een studie (Engelse link) uit waarin terugkerende dromen bij mensen die aan een angststoornis leden geanalyseerd werden.

Ze vormden twee experimentele groepen. De eerste groep bestond uit patiënten bij wie een angststoornis was vastgesteld en in de tweede zaten mensen zonder de stoornis. Het werd duidelijk dat er een droompatroon was dat zich herhaalde bij degenen die aan angst leden.

Ze bevatten dezelfde scènes, symbolen, scenario’s, en emotionele ervaringen. Het waren verontrustende dromen, zozeer zelfs dat de personen het moeilijk vonden ze van een nachtmerrie te onderscheiden.

Het was de neuroloog Ernest Jones, auteur van On The Nightmare, die het onderscheid tussen een droom en een nachtmerrie definieerde.

Hij beweerde dat een nachtmerrie een ervaring is die intense angst veroorzaakt, een gevoel van benauwdheid op de borst, moeite met ademhalen, en de overtuiging van de persoon dat hij hulpeloos en verlamd is. Dit is iets wat veel mensen ervaren. Kinderen manifesteren hun angst bijvoorbeeld met nachtmerries.

Laten we eens kijken naar enkele van de terugkerende dromen bij mensen die aan angst lijden.

1. Vervolgd worden

Ze lopen door een steegje en horen plotseling het geluid van voetstappen achter zich. Ze kunnen het gezicht van de persoon die hen achtervolgt nauwelijks onderscheiden, maar het gevoel van dreiging en angst is er. De gewaarwording van gevaar en dat iemand hen kwaad wil doen is een steeds terugkerende ervaring in de dromen van mensen die aan angst lijden.

Wie aan een angststoornis lijdt ervaart niet alleen slapeloosheidsproblemen, maar hun nachtrust is ook van slechte kwaliteit.

2. Lijden aan een aanslag

Men zegt vaak gezegd dat het in het droomuniversum zeldzaam is dat iemand zijn eigen dood ziet. Dit is waar. Maar dromen die doordrenkt zijn met geweld, in welke vorm dan ook, worden georkestreerd door een ongunstige en complexe emotionele toestand.

Angst spoort dromen op waarin mensen geslagen of geduwd worden of waarin iemand van hen steelt of hen op de een of andere manier aanrandt. De angst die deze ervaringen opwekken maakt dat ze soms geschrokken ontwaken.

3. Buitengesloten en afgewezen worden door anderen

Het beeld van afgescheiden en zelfs verlaten worden komt vaak terug in de dromen van mensen die aan angst lijden. Ze kunnen bijvoorbeeld door hun partner afgewezen worden. Of ze kunnen hun baan verliezen of ontdekken dat hun familie hen haat en eist dat ze vertrekken. Zonder twijfel zijn deze dromen intens emotioneel geladen.

4. Een geliefde verliezen

Angst kan machiavellistisch zijn als het in de droomwereld het onbewuste in zijn macht krijgt. Een andere steeds terugkerende droom van mensen met angst is het meemaken van de dood of begrafenis van een geliefde. Ook kunnen ze, als ze kinderen hebben, dromen dat ze die kwijtraken in een supermarkt of dat ze, plotseling, uit de hand lopen.

5. Een verbaal agressieve ontmoeting hebben met iemand

In sommige dromen van angstige mensen beginnen ze, bijna zonder te weten hoe het gebeurd is, gesprekken die uitlopen op zeer agressieve discussies. In feite vinden ze zichzelf terug als slachtoffer van iemand die niet ophoudt hen te berispen en te beledigen, en ook leugens en bedreigingen uit te delen.

Hierdoor voelen ze zich hulpeloos. Bovendien zijn ze misschien niet in staat te spreken omdat ze geen mond hebben.

Zich verlamd voelen of hun stem verliezen zijn veel voorkomende droomervaringen bij patiënten die gediagnosticeerd zijn met angst.

6. Verlamd zijn

Ze kunnen het gevoel hebben dat hun ledematen een ton wegen, of dat ze vastgebonden zijn en zelfs ingebed in een kleine ruimte waaruit ze niet kunnen ontsnappen. Het is een ervaring waarin hun lichaam ook niet reageert op hun verlangens. Bijgevolg vinden ze zichzelf gevangen in onbeweeglijkheid.

Nadenkend meisje
Een geliefde verliezen of opgesloten zitten in kleine ruimten zijn veel voorkomende dromen bij angstlijders.

7. Een val maken of op het punt staan een val te maken

Ze weten eigenlijk niet waarom ze op dat balkon, vensterbank of afgrond geklommen zijn. Ze bevinden zich echter voor een afgrond van leegte met het gevaar van een dreigende val.

8. Een ongeluk krijgen

Ze kunnen de controle over de auto verliezen. Of stappen in een lift en die begint het te begeven. Ze kunnen van de trap vallen, overreden worden bij het oversteken van de straat, of het vliegtuig waarin ze reizen stort neer.

In feite speelt hun brein ermee en laat het hen ‘s nachts lijden, alsof het al niet moeilijk genoeg is om elke dag met angst te moeten omgaan.

9. Mislukken van hun plannen

Als ze plannen in het verschiet hebben, hebben mensen met angst de neiging te dromen dat die op een daverende en gênante mislukking uitlopen. Ze zien hoe al hun doelen verdwijnen en instorten is een extreme vorm van lijden.

10. Vergeten wat belangrijk is

Velen van ons hebben deze droom waarschijnlijk wel eens gehad. In feite is het heel gewoon om de dag voor een reis, een examen, of een belangrijke gebeurtenis te dromen dat we het vliegtuig missen, te laat komen, of zonder kleren naar die afspraak gaan. Inderdaad, angst die na verloop van tijd in stand gehouden wordt is een vijand. Zowel in het echte leven als in het land van de dromen.

Als je last hebt van een aantal van deze dromen, moet je een specialist raadplegen. Zo niet, dan zul je merken dat deze ongunstige psychische toestand uiteindelijk elk gebied van je leven zal doordringen, ook je nachtelijke rust. Laat dat dus niet gebeuren. Wellicht ook interessant voor jou

Wanneer wordt angst een psychische stoornis?
Verken je geest
Lees het op Verken je geest
Wanneer wordt angst een psychische stoornis?

Wanneer wordt angst een psychische stoornis? Er zijn bepaalde cognitieve en ook lichamelijke indicatoren die het feit bevestigen.



  • Joelving, Frederik (2010). “More Than Just a Bad Dream”. Scientific American Mind. 20 (7): 1.
  • Moorcroft, William (1993). Sleep, Dreaming, & Sleep Disorders (2nd ed.). New York: University Press Of America.
  • Reeskamp, Herma (2006). “Working with Dreams in a Clinical Setting”. American Journal of Psychotherapy. 60 (1): 23–3
  • Rimsh, A., & Pietrowsky, R. (2021). Analysis of dream contents of patients with anxiety disorders and their comparison with dreams of healthy participants. Dreaming, 31(4), 303–319. https://doi.org/10.1037/drm0000184
  • Sikka P, Pesonen H, Revonsuo A. Peace of mind and anxiety in the waking state are related to the affective content of dreams. Sci Rep. 2018 Aug 24;8(1):12762. doi: 10.1038/s41598-018-30721-1. PMID: 30143673; PMCID: PMC6109051.
  • Semiz, Umit; Basoglu, Cengiz; Ebrinc, Servet; Mesut, Cetin (2008). “Nightmare disorder, dream anxiety, and subjective sleep quality in patients with borderline personality disorder”. Japanese Society of Psychiatry and Neurology: 48–55.