Vijf tekenen dat je je overtuigingen moet herzien

Het is belangrijk om je overtuigingen af en toe te herzien, vooral als ze tot conflicten en gebrek aan respect leiden of je een gevoel van superioriteit geven.
Vijf tekenen dat je je overtuigingen moet herzien

Laatste update: 29 juli, 2022

Het is een goed idee om af en toe je overtuigingen te herzien. In feite is het een gezonde oefening. Er is inderdaad niets beter dan die vastgeroeste ideeën die je in je dagelijks leven leiden eens onder de loep te nemen. Immers, misschien weet je niet eens waar ze vandaan komen of hoe geldig ze zijn. Bovendien kan het herzien van je overtuigingen zelfs betekenen dat je erin slaagt jezelf op een betere manier in de wereld te positioneren.

Soms zijn er signalen die je niet mag negeren en die erop wijzen dat het tijd is om je overtuigingen te herzien. Waarom? Omdat ze je leven en je relaties met anderen zijn gaan belemmeren. In feite zijn overtuigingen altijd echt invloedrijk, maar er zijn tijden dat hun invloed explosief toeneemt.

Ze kunnen je bijvoorbeeld, zonder dat je het beseft, tot irrationeel gedrag of ongegronde onverdraagzaamheid brengen. Hier zijn een paar van de tekenen dat het tijd is om je gedachten te overdenken.

Werkelijkheid is dat wat, als je er niet meer in gelooft, niet verdwijnt.

Philip K. Dick

1. Je wilt het gedrag van anderen veranderen

Het is goed om ergens in te geloven en het tot een van de mantra’s te maken waarnaar je leeft. Het aannemen van een assertieve houding ten opzichte van sommige overtuigingen kan inderdaad uiterst gezond zijn, omdat het je morele kompas helpt richten en betekenis geeft aan veel van de dingen die je doet.

Verder is het natuurlijk dat je je overtuigingen met anderen wilt delen, en zelfs probeert hen voor je zaak te ‘ronselen’. Er ontstaat echter een probleem als je het idee overneemt dat degenen die niet denken zoals jij het bij het verkeerde eind hebben.

In feite overschrijd je een rode lijn als je, in plaats van anderen te overtuigen, de rechten van anderen schendt en denkt dat je het recht hebt te proberen hen te bekeren.

Stel in gesprek
Anderen willen veranderen impliceert dat je ze niet aanvaardt of respecteert.

2. Je voert vele malen hetzelfde argument aan

Dit hangt samen met het punt dat we hierboven noemden. Je brengt herhaaldelijk dezelfde ideeën naar voren tegen mensen die je al op verschillende manieren verteld hebben dat ze anders denken of willen handelen dan jij doet. Desondanks blijf je volhouden en voer je herhaaldelijk dezelfde discussie.

Als je dingen herhaalt, loop je vast. Je koppigheid verblindt je. Ook ben je huiverig om het onderwerp waarover je het niet eens kunt worden op te geven. Je denkt ten onrechte dat je volharding de barrière zal doorbreken, terwijl het enige dat echt doorbreekt een goede communicatie is.

3. Je hebt het gevoel dat je mensen die je niet kent ‘haat’

Dit is een zeker teken dat het tijd is om je overtuigingen te herzien. Als je boosheid, minachting of zelfs haat voelt jegens mensen die je niet eens kent, betekent dat datgene waarin je gelooft een destructieve en schadelijke kracht voor anderen is geworden. Je moet onderzoeken hoe geldig je idee of zaak werkelijk is als het anderen potentieel schaadt.

Gewelddadige daden zijn gebaseerd op de houding van het ‘haten’ van een ander, gewoon omdat die niet samenvalt met wat als goed of waardevol wordt beschouwd. Het is de ultieme basis van oorlogen en terrorisme. In feite maakt dit soort houding de ideeën en oorzaken van anderen moreel ongeldig.

4. Je oordeelt heel hard over anderen

Je gelooft dat je eigen overtuigingen superieur zijn aan die van anderen. Deze vermeende superioriteit maakt dat je je gerechtigd voelt over anderen te oordelen, soms vanuit een perspectief dat zowel bevooroordeeld als oneerlijk is. Je hebt het idee dat degenen die niet denken zoals jij op de een of andere manier tekort schieten.

Zo werkt het echter niet. Alle overtuigingen zijn respectabel. Ze hoeven niet wetenschappelijk of via religie of politiek gevalideerd te worden om te kunnen bestaan. Alleen die ideeën die misdaad, leugens of vernielzucht gebruiken moeten verworpen worden.

Collega's in discussie
Het voortdurend oordelen over anderen wijst op cognitieve starheid en de noodzaak om overtuigingen te herzien.

5. Je bent overdreven gepassioneerd over een trend of idee

Er zijn sommige passies die tot levendig enthousiasme leiden, en andere die tot lijden leiden. In het eerste geval is er een vreugdevol en standvastig vasthouden aan een idee of een zaak. In het tweede echter worden de overtuigingen een voorwendsel om obsessieve of autoritaire impulsen de vrije loop te laten.

Bedenk dat het goed is je overtuigingen te herzien telkens als je vermoedt dat ze je voortdurende conflicten bezorgen of je van anderen distantiëren. Ook als je je realiseert dat er misschien iets overdrevens (Spaanse link) in zit, of dat ze aanwezig zijn op gebieden van je leven waar ze niet zouden moeten zijn. Wellicht ook interessant voor jou

Robert Cialdini en de 6 principes van overtuigingskracht
Verken je geest
Lees het op Verken je geest
Robert Cialdini en de 6 principes van overtuigingskracht

Robert Cialdini is een vermaarde Amerikaanse psycholoog en onderzoeker. Hij heeft vooral onderzoek gedaan omtrent de psychologie van overtuigingskr...



  • Bermúdez, M. P., Teva Álvarez, I., & Sánchez, A. I. (2002). Análisis de la relación entre creencias irracionales, estabilidad emocional y bienestar psicológico. Rev. argent. clín. psicol, 287-291
  • Haya, G. (1961). La temeridad de juzgar. Proyección: Teología y mundo actual, (31), 297-303.