Strategieën voor het omgaan met fysieke pijn

De wetenschap heeft bewezen dat de manier waarop iedereen fysieke pijn waarneemt subjectief is. Om deze reden is het trainen van de geest een effectieve manier om de pijntolerantie te vergroten.
Strategieën voor het omgaan met fysieke pijn

Laatste update: 09 augustus, 2021

Pijn is een veelvoorkomend onderdeel van veel gezondheidsproblemen. Fysieke pijn veroorzaakt lijden en kan een zware last worden. Het is daarom belangrijk om te weten dat er, naast pijnstillers, andere strategieën zijn die je kunt gebruiken om het te verdragen. Uiteindelijk zouden deze strategieën medicijnen zelfs helemaal kunnen vervangen.

Harvard Medical School heeft aangetoond dat fysieke pijn nauw verbonden is met je mentale toestand. Studies toonden aan dat de manier waarop je pijn ervaart sterk afhangt van je persoonlijkheid, levensstijl, emoties en ervaringen uit het verleden.

Wetenschappers hebben gevallen gezien waarin iemand een tijdje fysieke pijn ervaarde en daarna beter werd. Ze konden echter nog steeds pijn voelen, ook al waren ze ‘genezen’. Dit komt omdat de hersenen wennen aan bepaalde sensaties en deze automatisch reproduceren. Het is in veel opzichten vergelijkbaar met het ‘fantoomledemaat-effect’.

Strategieën voor het omgaan met fysieke pijn

De mentale perceptie van fysieke pijn

De fout om de geest te behandelen alsof hij gescheiden is van het lichaam is niet ongewoon. Mensen zijn echter niet alleen biologische wezens. We hebben een brein dat alles interpreteert en betekenis geeft aan alles dat het ervaart. Als gevolg hiervan heeft alle fysieke pijn te maken met het brein.

Iedereen heeft een blauwdruk in het brein met betrekking tot pijn. Als het ter sprake komt, geef je er betekenis aan en vorm je er verwachtingen over. Je reageert er ook op een specifieke manier op. Deze oefening conditioneert de intensiteit van de pijn en de tolerantiedrempel.

Een pijngrens is een begrip dat verwijst naar het vermogen om fysieke pijn te verdragen. Dit verschilt van persoon tot persoon. Voor sommigen is het pijnlijke gevoel intens, zelfs bij minimale stimulatie. Anderen kunnen zeer intense stimulaties verdragen. De individuele verschillen variëren afhankelijk van de psychologische samenstelling van elke persoon.

Strategieën om pijn te tolereren

Een reeks strategieën is effectief gebleken bij het omgaan met fysieke pijn. De eerste strategie heeft betrekking op ontspanningsoefeningen (Engelse link). Dit helpt het lichaam en de geest om een rustiger toestand te bereiken, waardoor fysieke pijn draaglijker wordt.

De belangrijkste strategieën zijn de volgende:

  • Doe aan diep ademhalen. Dit is de fundamentele strategie, en ook de eenvoudigste. Je ademt gewoon in en uit. Experts raden aan om het te begeleiden met een positieve boodschap en uit te ademen met een zin om de fysieke pijn te verdrijven.
  • Geef de volle aandacht. Dit bestaat uit het focussen op de pijn en het onderzoeken van de manier waarop het zich manifesteert. Probeer het niet te interpreteren of te verwerpen, observeer het gewoon.
  • Basismeditatie. Je moet je aandacht richten op het ritme van je ademhaling en dit met je brein volgen. Denk aan een rustige plek en houd deze in gedachten. Als er afleiding verschijnt, ga dan terug naar die afbeelding in je gedachten.
  • Relax. Als er pijn is die stress veroorzaakt, voer dan een basismeditatie uit. Het doel is om je hartslag te verlagen en je spieren te ontspannen.
Relaxen helpt om met pijn om te gaan

Andere belangrijke oefeningen

Om de mate van controle over het gevoel van fysieke pijn te vergroten, is het ook belangrijk om andere oefeningen te doen. In tegenstelling tot de bovengenoemde, zijn deze gerelateerd aan externe, in plaats van interne, factoren. Het is altijd een goed idee om een soort van ontspannende en afleidende hobby te ontwikkelen. Wandelen bijvoorbeeld, of bezig zijn met de planeet, of schilderen kunnen daar perfect bij passen.

Lezen wordt ook aanbevolen, omdat het je concentratievermogen helpt te vergroten. Dit is op zijn beurt erg handig om pijn te verdragen en het helpt ook om stress te verminderen. Poëzie is in deze gevallen ook een geweldige metgezel.

Het is niet goed om te lang alleen te zijn. Daarnaast is contact met anderen een positieve stimulans. Je moet deze relaties echter niet alleen gebruiken om over je fysieke problemen te praten. Als je denkt dat het iets is waar je constant over moet praten, is psychotherapie het beste alternatief. Zo overweldig je je naasten niet en krijg je de professionele hulp die je nodig hebt. Wellicht ook interessant voor jou

Hoe ervaart het lichaam pijn en temperatuur?
Verken je geestLees het op Verken je geest
Hoe ervaart het lichaam pijn en temperatuur?

In dit artikel zullen we het hebben over het somatosensorische systeem, dat onder andere verantwoordelijk is voor het voelen van pijn en temperatuu...



  • Martínez Sánchez, L. M., Martínez Domínguez, G. I., Gallego González, D., Vallejo Agudelo, E. O., Lopera Valle, J. S., Vargas Grisales, N., & Molina Valencia, J. (2014). Uso de terapias alternativas, desafío actual en el manejo del dolor. Revista de la Sociedad Española del Dolor, 21(6), 338-344.