Het intelligentiemodel van Cattell

· juni 9, 2018

De constructie van intelligentie is wijd bestudeerd als onderdeel van de psychologie van individuele verschillen. Maar de ambiguïteit van de term intelligentie heeft voor wat problemen gezorgd. Vandaar de veelheid aan modellen die het intellect proberen uit te leggen, elk vanuit heel verschillende perspectieven. Ze variëren van theorieën op basis van een enkele factor tot theorieën over meervoudige intelligentie. In dit artikel zullen we het echter hebben over het intelligentiemodel van Cattell, dat een gemengd standpunt inneemt.

Raymond B. Cattell is een van de bekendste auteurs binnen de psychologie van individuele verschillen. Cattell heeft intelligentie diepgaand bestudeerd. Hij ontwikkelde een model gebaseerd op twee centrale factoren: vloeibare intelligentie (Gf) en gekristalliseerde intelligentie (Gc). Het model van Cattell verschilt van de opvatting van intelligentie van Spearman, die vond dat intelligentie één enkele eenheid was.

Om de theorie die Cattell ontwikkelde grondig te kunnen begrijpen, is het essentieel om te begrijpen wat de twee belangrijkste factoren zijn. Daarom zullen we in het volgende gedeelte uitleggen wat vloeibare intelligentie en gekristalliseerde intelligentie precies zijn.

Factoren in het intelligentiemodel van Cattell

Vloeibare intelligentie (Gf)

Allereerst verwijst vloeibare intelligentie naar het vermogen om zich flexibel aan te passen en nieuwe situaties tegemoet te treden, zonder dat voorafgaand leren een bepalende factor is. Vloeibare intelligentie wordt in principe gevormd door primaire vaardigheden, waaronder inductie en deductie, relaties en classificaties, en de omvang van het werkgeheugen, of intellectuele snelheid.

Het silhouet van een man

Dit type intelligentie hangt dan ook nauw samen met genetische factoren en de ontwikkeling van een individu. We kunnen zien dat de vloeibare intelligentie haar maximale kracht bereikt tijdens de adolescentie. Naarmate we ouder worden en ons zenuwstelsel aftakelt, neemt de vloeibare intelligentie dan ook af.

Vloeibare intelligentie kan worden geëvalueerd met tests die het biologische potentieel meten dat elk individu heeft om te leren of kennis te verwerven. Vloeibare intelligentie wordt vaak de hardware van intelligentie genoemd, omdat het de toekomstige capaciteiten van een individu ondersteunt.

Gekristalliseerde intelligentie

Deze tweede factor van het intelligentiemodel van Cattell verwijst naar de reeks vaardigheden, strategieën en kennis die het niveau van cognitieve ontwikkeling vertegenwoordigen dat een persoon tijdens zijn leergeschiedenis bereikt. Voorbeelden van gekristalliseerde intelligentie zijn verbaal begrip, evaluatie van ervaring, ruimtelijke oriëntatie en mechanische kennis.

In tegenstelling tot vloeibare intelligentie heeft gekristalliseerde intelligentie weinig te maken met iemands genen. In plaats daarvan hangt het in grote mate af van wat iemand geleerd heeft tijdens zijn vroegere ervaringen in zijn culturele omgeving. Een persoon zal zijn gekristalliseerde intelligentie ontwikkelen mits hij zijn vloeibare intelligentie investeert in op leren gebaseerde activiteiten.

Tests voor de gekristalliseerde intelligentie evalueren de kennis die een persoon verwerft door interactie met zijn sociaal-culturele omgeving. Als we kunnen zeggen dat vloeibare intelligentie de hardware van onze intelligentie vertegenwoordigt, dan is gekristalliseerde intelligentie de software.

Puzzelstukje ontbreekt in hersenen

De structuur van het intelligentiemodel van Cattell

Het intelligentiemodel van Cattell structureert intelligentie in drie hiërarchische niveaus. De niveaus zijn de volgende:

Factoren van de eerste orde: de meest specifieke factoren binnen het model. Ze bestaan ​​uit primaire mentale vaardigheden zoals geheugen, cognitie en evaluatie, vergelijkbaar met de vaardigheden in de Thurstoneschaal.

Factoren van de tweede orde: veel algemener dan de eerste orde. Hier gaat het om de huidige vloeibare intelligentie en gekristalliseerde intelligentie, die zullen bepalen welke factoren eronder worden uitgedrukt.

Factoren van de derde orde: de meest algemene aspecten van het model. Het is historische, vloeibare intelligentie en is gebaseerd op de algemene investering in leren (zie hieronder), die wordt verworven uit omgevingen als school en gezin.

Het intelligentiemodel van Cattell diagram