Tien giftige patronen in de moeder-dochterrelatie

Om de moeder-dochterrelatie te helen, is het noodzakelijk om eventuele giftige gedragspatronen te identificeren. Dit is de eerste stap om de link te herstellen.
Tien giftige patronen in de moeder-dochterrelatie

Laatste update: 03 februari, 2022

De band die je met je moeder hebt opgebouwd, is misschien wel de belangrijkste in je leven. Relaties tussen moeders en dochters zijn echter niet altijd positief en constructief. In veel gevallen kunnen zelfs bepaalde eigenschappen verschijnen die het bestaan van giftige patronen in de moeder-dochterrelatie onthullen.

Het verschijnen van dit soort gedrag kan je gevoelens van veiligheid en zelfrespect als dochter aantasten en deuken in je zelfbeeld achterlaten. In dit artikel gaan we tien giftige patronen in moeder-dochterrelaties onderzoeken, proberen hun belangrijkste kenmerken te identificeren en je enkele tips geven om de band te herstellen of in ieder geval de wonden te helen en te vergeven.

Natuurlijk zijn alle interacties tussen moeder en dochter anders, en eventuele conflicten tussen hen zijn over het algemeen normaal.

De aanwezigheid van de volgende patronen in de relatie en de overdreven prevalentie van een of meer ervan kan echter een waarschuwingssignaal zijn en je uitnodigen om de relatie die je als dochter hebt opgebouwd met je moeder te herzien. Verder om het desnoods te helen in het voordeel van jullie beiden.

1. Minachting

Dit gebeurt wanneer je moeder alles wat je doet veracht of neersabelt. Als je zo’n moeder hebt, voel je je onbeduidend en twijfel je voortdurend aan je eigen kunnen.

Dit kan op zijn beurt bij jou de overtuiging opwekken dat niets wat je doet ooit genoeg zal zijn om je moeder tevreden te stellen. In feite kan het ertoe leiden dat je een mislukte zoektocht naar liefde en erkenning begint.

Dochter met giftige relatie met haar moeder

2. Narcisme

Diep verbonden met de vorige eigenschap, kan het hebben van een moeder met narcisme ook giftige patronen in je relatie genereren.

Dit type moeder kan jou zien als een projectie van zichzelf, als een verlengstuk van haar eigen leven. Dit kan hen motiveren om je identiteit te ondermijnen en je innerlijke ontwikkeling te belemmeren. Pogingen om van jou een ideale versie van zichzelf te maken, kunnen inderdaad je zelfrespect ernstig schaden.

Bovendien zal je relatie moedergericht zijn. Met andere woorden, ze hebben de neiging om je emoties te negeren en proberen in het middelpunt van de belangstelling te staan.

3. Competitieve moeders

Een ander problematisch kenmerk van deze relaties is de aanwezigheid van gevoelens van jaloezie en afgunst bij je moeder. Dit genereert competitief gedrag dat je zelfvertrouwen kan aantasten.

Dit soort moeder ziet je als een bedreiging of als een rivaal die ze moeten verslaan. Als gevolg daarvan kunnen ze acties ondernemen zoals sabotage in je relaties of je werk en je in het openbaar kleineren.

4. Invasieve moeders

Aan de andere kant, het hebben van een moeder die invasief is en je grenzen niet respecteert, creëert ook vaak een giftige band. Gedrag zoals het lezen van je persoonlijke dagboek en het schenden van je privacy zijn voorbeelden van deze eigenschap. In deze gevallen worden vertrouwen en respect tussen jullie beiden meestal aangetast.

5. Te controlerend zijn

Een andere van de giftige patronen verschijnt wanneer je moeder te controlerend is en ernstige problemen heeft om je validiteit als onafhankelijk en vrij persoon te erkennen.

Met het excuus om voor je te zorgen en alles ‘voor je eigen bestwil’ te doen, is dit het soort moeder dat je niet toestaat beslissingen te nemen of jezelf als individu te laten gelden. Dit vertaalt zich uiteindelijk in een gebrek aan vertrouwen in jou. Dit kan op den duur gevoelens van onzekerheid bij je opwekken en een verlies aan zelfvertrouwen.

6. Ambivalentie

Een moeder die een ambivalente en dubbelzinnige band met je opbouwt, kan ook negatieve effecten hebben op je relatie. Dit soort moeder heeft de neiging om passief-agressief te zijn in hun communicatie. In feite kunnen ze sommige dagen liefdevol en attent zijn en op andere dagen onverschillig of wreed. Dit type behandeling genereert onzekerheid en emotionele instabiliteit bij jou.

7. Emotionele afstand

Een andere vorm van giftige band is wanneer je moeder geen gevoelens of genegenheid voor jou toont. Met andere woorden, er is geen fysiek contact zoals liefkozingen of knuffels en er zijn zelfs geen aanhankelijke woorden of expliciete uitingen van liefde.

Dit veroorzaakt emotionele ontkoppeling die gevolgen kan hebben in je volwassen leven. Je kunt bijvoorbeeld een onvermogen ervaren om emotioneel contact te maken met andere mensen of, integendeel, je ontwikkelt juist overmatige emotionele afhankelijkheid.

8. Afhankelijke moeders

Een negatieve band kan ook ontstaan als je moeder te afhankelijk van je is. In dit geval word je al op zeer jonge leeftijd haar verzorger.

Dit tast de relatie tussen jullie twee aan, omdat de rollen worden omgedraaid en je overbelast raakt met mantelzorgtaken. Dit fenomeen komt vaak voor bij jonge moeders met veel kinderen en een oudere dochter.

9. Emotionele chantage

Een andere vorm van afhankelijkheid is emotioneel. Dit kan ook een schadelijk kenmerk van jullie relatie worden.

In deze situatie houdt je moeder je volledig verantwoordelijk voor hun eigen geluk en verdriet. Er is constant verwijt en manipulatie. In feite klagen ze meestal dat ze hun eigen jeugd en dromen hebben moeten opofferen omwille van het moederschap.

Moeder negeert haar dochter om haar te manipuleren

10. Autoritaire moeders

Ten slotte zal een overdreven autoritaire moeder ook een schadelijke relatie creëren. Als ze bijvoorbeeld gefixeerd zijn op traditionele rolpatronen en verwachten dat je de onderdanige houding behoudt die historisch aan vrouwen wordt toegeschreven. Ze kunnen ook onverzettelijk of gewelddadig gedrag vertonen als je ze niet durft te gehoorzamen.

Dit type relatie betekent dat je opgroeit in een relatie van onderwerping en de neiging hebt om in opstand te komen tegen gezagsdragers.

Hoe de moeder-dochterrelatie te herstellen?

Vergeet ten slotte niet dat geen enkele moeder perfect is en dat iedereen fouten maakt. Het is echter belangrijk dat je dit soort giftige patronen kunt identificeren, zodat je eventuele bindingen kunt herstellen. Bovendien kun je het risico vermijden dat je ze zelf herhaalt in een toekomstige relatie die je met een dochter hebt.

Als je merkt dat je het slachtoffer bent van een van deze patronen van giftig gedrag met je moeder, moet je begrijpen dat je nu een volwassene bent. Dit betekent dat je nu grenzen kunt stellen aan je relatie. Dit is inderdaad een fundamentele stap in het helen van je relatie.

Daarnaast is het ook noodzakelijk om de onderwerping van het kind te overwinnen en je autonomie opnieuw te bevestigen om een meer liefdevolle band te hebben, gebaseerd op wederzijdse zorg en respect. Soms is echter professionele hulp nodig om een giftige moeder-dochterrelatie weer op te bouwen. Wellicht ook interessant voor jou

Vijf effecten van scheiden van een giftige moeder
Verken je geest
Lees het op Verken je geest
Vijf effecten van scheiden van een giftige moeder

Wat zijn de effecten van scheiden van een giftige moeder? In dit artikel bespreken we er vijf, in grote lijnen gericht op emotionele aspecten.



  • Lötter, C. (2021) The waning of vision’s hegemony: A phenomenological perspective on mother-daughter discord in patriarchal societies, Indo-Pacific Journal of Phenomenology, DOI: 10.1080/20797222.2021.1930694
  • Wang, H. (2021) “Thinking back through our mothers”: A curriculum of organic relationality, Curriculum Inquiry, 51:3, 332-349, DOI: 10.1080/03626784.2021.1941796

De inhoud van Verken Je Geest is uitsluitend bedoeld voor informatieve en educatieve doeleinden. Deze informatie vervangt niet de diagnose, het advies of de behandeling van een professional. Bij twijfel kun je het beste een betrouwbare specialist raadplegen.