Vernedering is een aanval op onze identiteit

· september 23, 2018

Sommige emoties voelen we op een heel intense manier. Schuld, woede, verdriet en razernij zijn enkele van die emoties. Maar we hebben één emotie niet vermeld. Het is zo sterk dat het ons echt verscheurt. En dat is vernedering. Het is een aanval op onze identiteit.

Vernedering is een negatieve emotie die een diepe indruk op ons achterlaat. We voelen ons dan waardeloos, op zijn best middelmatig. We hebben het gevoel dat wat we ook doen, we zullen belachelijk gemaakt worden… Soms is het een last die we gedurende een lange tijd dragen…

“Het is voor mij altijd een mysterie geweest hoe mensen zich vereerd kunnen voelen door de vernedering van hun medemensen.”

Mahatma Gandhi

Vernedering activeert bepaalde hersengebieden die met pijn verbonden zijn

Onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam hebben een onderzoek uitgevoerd waarbij ze verschillende emotionele reacties van 46 vrijwilligers vergeleken hebben. De onderzoekers analyseerden de hersengolven van de deelnemers terwijl ze beledigingen en vleierij op een scherm bekeken.

Men vertelde de deelnemers ook verhalen waarbij ze zich in de situatie van het hoofdpersonage moesten verplaatsen. Het zou hen aanmoedigen om zich door middel van empathie te verbinden met hun emoties. Eén van die situaties was bijvoorbeeld dat ze een vriend gingen ontmoeten. Zodra de persoon die ze zouden ontmoeten, hen zag, draaide de persoon zich om en vertrok.

De onderzoekers stelden vast dat het gevoel van vernedering een veel snellere en intensere hersenactiviteit veroorzaakte dan vreugde. Het was ook negatiever dan woede. Bovendien werden de gebieden die met pijn verbonden zijn, geactiveerd.

Vernedering activeert de hersengebieden die verbonden zijn met pijn.

Vernedering en hersenactiviteit

Woorden van lof lokken vreugde uit. Toch was het gevoel van vernedering veel intenser dan die aangename emotie. Maar het meest ongelooflijke is dat ook woede niet kon tippen aan vernedering. De beledigingen maakten vele deelnemers ontzet en boos. Maar vernedering was veel negatiever.

Vernedering maakt deel uit van het dagelijks leven

Vernedering is een emotie die in ons dagelijks leven niet ongewoon is. Sommige mensen zijn eigenlijk alleen in staat om te communiceren door anderen te vernederen. Op één of andere manier geloven ze dat ze eigenlijk iets goed doen. Maar ze missen de empathie die ze nodig hebben wat ze willen zeggen op een vriendelijker en subtielere manier over te brengen.

Stel bijvoorbeeld dat een moeder de vriend van haar zoon prijst. Ze vergelijkt dan haar zoon met de vriend. Zonder het te beseffen ziet ze de verwezenlijkingen van haar eigen zoon over het hoofd. En als ze de vergelijkingen maakt over de huidige situatie van haar kind en de vriend van haar kind, dan zal haar zoon zich zelfs nog meer vernederd voelen.

We bevinden ons vaak in dergelijke situaties, vooral op het werk. Deze emotie dringt zelfs onze relaties binnen. Het doet zich voor wanneer de ene persoon spot met de ander en hem of haar het gevoel geeft minderwaardig te zijn. Vernedering is een onaangename, intense emotie die meestal diepe langdurende wonden creëert. Het is een aanval op onze identiteit en tast ons zelfvertrouwen aan. Het zorgt ervoor dat we het later moeilijk zullen hebben om het weer op te bouwen.

Vernedering en zelfvertrouwen

Vernedering, een aanval op onze identiteit en zelfvertrouwen

Wat kunnen we doen wanneer we geconfronteerd worden met vernedering? Hoe kunnen we deze aanval op onze identiteit vermijden en niet toelaten dat vernedering een diepe indruk op ons achterlaat? Hoe we voorkomen dat het ons zo veel blijft plagen?

Het geheim is onszelf te leren kennen en te waarderen. We mogen de meningen van andere personen niet meer macht gunnen dan onze eigen mening. We moeten weten wie we zijn en niet toelaten dat iemand anders ons bepaalt. Samengevat is het geheim dat we op ons zelfvertrouwen moeten letten. Dit is nodig zodat we op momenten van twijfel ons zelfvertrouwen terug kunnen krijgen.

Om dat te doen moeten we echt onze innerlijke dialoog in het oog houden. Dat is de manier waarop we tegen onszelf praten. Vertellen we onszelf vriendelijke dingen? Of blijven we steeds opnieuw herhalen “ik ben zo stom,” “ik ben hierin zo slecht” of “ik ben hopeloos”?

We moeten onszelf goed behandelden, onszelf waarderen en van onszelf houden. Als we verdraagzaam zijn tegenover anderen, waarom zouden we onszelf dan niet op dezelfde manier behandelen? Laat jezelf toe om fouten te maken. Je bent niet perfect.

Laten we onszelf zo sterk waarderen dat we onverschillig worden voor elke poging van om het even wie om ons te vernederen. Want we kunnen niet voorkomen dat anderen ons vernederen. Maar we kunnen wel de manier veranderen waarop het ons raakt.

“Ook al was het een ezel die mij uit het zadel geworpen heeft, toch heb ik geleerd dat ik door een andere persoon te vernederen hem een onnodig wreed lot laat lijden.”

-Nelson Mandela-

We begrijpen nu dat vernedering een aanval op onze identiteit is en een poging om ons pijn te berokkenen. Het is dus tijd om actie te ondernemen. Laten we beginnen met onszelf te waarderen. We willen niet meer zoveel afhangen van externe goedkeuring. Wat we integendeel willen, is in onszelf geloven.