Nikola Tesla, eenzaam genie van het licht

· maart 14, 2018

We kunnen gemakkelijk zeggen dat Nikola Tesla het genie was dat de wereld verlicht heeft. Om je een wereld zonder hem voor te stellen hoef je alleen maar het licht uit te doen. Maar als je deze figuur volledig wil leren kennen, dan moet je ook de eenzaamheid en het onbegrip toevoegen die vaak kenmerkend zijn voor grote geesten. Altijd complex en altijd fascinerend.

Een van de bekendste citaten van Tesla heeft hem door de journalisten van zijn tijd onsterfelijk gemaakt. Dit citaat schetst ook iets meer zijn heftige en altijd ‘gimmickachtige’ stijl. “Het heden is van jou, maar de toekomst is van mij.”

“Dat ik zoveel geluk gehad heb om enkele van mijn idealen te verwezenlijken, was dan in de naam van de mensheid.”

-Nikola Tesla-

Misschien heeft hij wel een punt. Veel mensen beweren dat onze wereld zonder hem meer op het stille bos van de Schone Slaapster zou lijken. Want het zou een duister land zijn, geen radio, geen televisie, geen grote industrieën of het onophoudelijke gegons van onze moderne steden.

Want we moeten Tesla bedanken voor de inductiespoel die het tijdperk van de radio ingeluid heeft. Hij was ook de ontwerper van het transmissiesysteem dat elektrische energie naar onze huizen vervoert, van de afstandsbediening, de draadloze telegraaf, röntgenstralen en MRI. Nog een andere van zijn technische dromen was het “Wardenclyffe”-project. Dit faalde uiteindelijk en werd vergeten. Het was zijn doel om de hele wereld gratis draadloze energie te verschaffen.

Volgens velen raakte deze moderne Prometheus van Servische afkomst in de vergetelheid in zijn pogingen de confrontatie aan te gaan met de macht van de industrie. Want hij probeerde hun voorzieningen toegankelijker te maken.

Maar waarover we niet zo vaak spreken, is de persoonlijkheid van Tesla, zijn psychologie en de persoon achter het genie. Kom dus nu met ons mee en leer deze opmerkelijke historische figuur een beetje beter kennen.

De menselijke geest

Creativiteit en discipline: de complexe geest van Nikola Tesla

Er bestaan verschillende boeken die dieper ingaan op het universum van Nikola Tesla. Een van deze boeken is Lightning van Jean Echenoz. Nog een ander boek is Nikola Tesla, personality and neurosis, van de Servische arts Zarko Trebjesanin.

Tesla is altijd een intelligent persoon geweest met een hoog IQ. Maar zijn genialiteit werd ook gevoed door iets wat hij al vanaf jonge leeftijd begon uit te oefenen: koppige, halsstarrige discipline.

“Er bestaat geen intensere emotie dan een uitvinding aan het werk zien, en die emotie laat je alles vergeten: eten, slapen…”

-Nikola Tesla-

De demonen van Nikola Tesla

Wanneer hij een idee kreeg, dan liet hij het niet los totdat het zich volledig gevormd had of totdat hij het totaal afgedankt had. We weten dat hij weinig sliep en steeds minder at. Al vroeg in zijn leven geloofde hij ook dat creativiteit strikte regels, concrete planning en beheerste emoties vereiste.

Zijn wetenschap bezat een ijzeren wilskracht. Het ging zelfs zo ver dat hij een asceet wilde worden. Hij wilde ook alle ‘sentimentele’ relaties vermijden. Want volgens hem zou dit soort relaties ervoor zorgen dat hij de objectiviteit in zijn creatieve werk zou verliezen.

Dit was ongetwijfeld iets waarvan hij later spijt kreeg. In sommige interviews sprak hij zelfs over zijn eenzaamheid. Hij gaf toe dat voor creativiteit passie nodig is. Maar hij zei ook dat zijn hongerige geest ook een van zijn grootste vijanden was. Hij zat altijd vol ideeën. Ingewikkelde projecten overrompelden hem als stormen. Ze hadden een kracht als bliksem en hij kon niets anders dan hieraan te gehoorzamen.

Nikola Tesla en zijn uitvindingen

Nikola Tesla kwam in het jaar 1885 naar New York. Het enige wat hij meenam, was een notitieboekje vol berekeningen, een geest vol ideeën, enkele gedichten en vier centen in zijn zak. Maar hij wist erg goed wat hij wilde bereiken.

Slechts een jaar later had hij al aan George Westinghouse een patent voor de wisselstroommotor verkocht. Bovendien was hij al in een conflict verwikkeld geraakt met zijn aartsvijand Thomas Edison, wat toen bekend stond als de “oorlog van de stromen”.

Helaas gingen vele ideeën van Tesla niet in vervulling. Hij heeft nooit gezien hoe de wereld door elektriciteit en onzichtbare systemen verbonden werd, of toch niet op de manier waarop hij gehoopt had. Hij struikelde over twee grote rivalen: het ijzerharde systeem en het beleid die niet te verzoenen waren met de ‘risicovolle’ ideeën van Tesla. Bovendien leed hij aan een obsessieve-compulsieve stoornis. Aan het einde van zijn leven nam dit probleem zijn energie en gezondheid weg.

Een edele dwangmatige geest

De laatste jaren van Tesla’s leven waren uitzonderlijk zwaar. Zijn obsessieve-compulsieve stoornis nam veel van zijn dagelijkse routine over. Hij leefde in hotels, waar hij altijd achttien handdoeken vroeg. Hij at zelden. Maar wanneer hij toch iets at, dan vroeg hij het personeel achttien servetten op de tafel te leggen.

“Het leven is en zal een vergelijking blijven die onmogelijk op te lossen is maar vol factoren die we wel kennen.”

-Nikola Tesla-

Nikola Tesla en een van zijn uitvindingen

Tesla verbleef altijd in kamer 207, omdat dit nummer deelbaar is door drie. Zijn vreemde obsessie met het getal drie en het idee gratis draadloze energie aan de wereld te geven, beroofde hem van zijn gezondheid en zijn evenwicht. Hij legde zichzelf zulke hoge eisen op dat zijn neurose escaleerde. Geluiden bezorgden hem pijn; hij werd overgevoelig. Bovendien had hij geen geld meer omdat hij geen enkel gevoel voor zaken of ambitie had.

Hij verkocht al zijn patenten en stierf in de meest extreme armoede. Hij liet allerlei soorten werken en documenten na die anderen gebruikt hebben om rijk te worden. Vandaag heeft de naam Tesla zijn glans en zijn gevoel voor vooruitgang herwonnen. We associëren zijn naam nu ook met het altruïsme van een persoon die nooit zichzelf wou verrijken, maar alleen de wetenschap ten dienste wou stellen van de mensheid.