Impulsief denken kan je ongelukkig maken

De wereld van de technologie en de sociale media zet steeds meer aan tot impulsief denken. In feite is het doel van dit digitale universum dat we niet te veel nadenken en ons gewoon laten gaan.
Impulsief denken kan je ongelukkig maken

Laatste update: 21 juni, 2022

Impulsief denken ligt ten grondslag aan veel van het gedrag van gebruikers op sociale media. In dit digitale scenario wordt de overgrote meerderheid emotionele redeneerders, gedomineerd door geesten die nauwelijks analyseren wat er voor hen ligt. Ze beslissen in een oogwenk of ze iets leuk vinden of dat het een impact op hen heeft of niet, en ze delen deze gegevens in nog minder tijd.

Het trekken van overhaaste conclusies, het geven van foutieve informatie en het geloven in samenzweringstheorieën is een direct gevolg van dit soort cognitieve benadering. Het is zelfs nog verrassender, want je kunt een volkomen sereen, kalm en ontspannen persoon zijn, maar toch herbergen je hersenen een impulsieve en nerveuze geest met gebrekkige gedachten.

Impulsiviteit heeft niet uitsluitend betrekking op het hyperactieve en ongeduldige kind of volwassene. In feite schuilt achter de persoon die weinig bestand is tegen frustratie en die altijd spijt heeft van zijn beslissingen, een niet-reflectieve cognitieve benadering. Bovendien is dit patroon de laatste decennia steeds vaker opgedoken. Laten we eens een kijkje nemen.

Achter impulsief denken zit een gebrek aan zelfbeheersing, emotionele regulatie, en ook bepaalde veranderingen in sommige neurotransmitters.

Weerlicht in de vorm van een hoofd
Mensen met impulsief gedrag vertonen bepaalde cerebrale eigenaardigheden.

Impulsief denken

Wanneer je een product koopt op online platforms, lees je meestal de recensies van andere gebruikers. Daardoor heb je het gevoel dat je goed hebt nagedacht over je aankoop. Je stelt jezelf echter zelden de allerbelangrijkste vraag: heb je dit product echt nodig?

Impulsief denken is verraderlijk, bedrieglijk, en altijd gedreven door onmiddellijke beloningen. Je beslist snel omdat je automatisch resultaat wilt. Je laat nauwelijks ruimte voor reflectie of analyse, want dat zou betekenen dat je tijd moet besteden aan nadenken en tijd is iets wat je simpelweg niet hebt. Dit verklaart waarom steeds meer mensen het gevoel hebben dat ze hun leven niet onder controle hebben.

Cognitief redeneren op basis van impulsiviteit zorgt ervoor dat je handelt en beslist zonder rekening te houden met de gevolgen. De meeste beslissingen nemen op het moment zelf, zoals men zegt, veroorzaakt constante spijt. Het versterkt ook een negatief beeld van jezelf. Sterker nog, vroeg of laat ga je je afvragen waarom alles fout gaat bij jou.

Onze cultuur en de wereld van sociale netwerken moedigen ons aan om steeds impulsiever en minder reflectief te zijn.

Impulsiviteit in de hersenen

Impulsiviteit wordt niet altijd verklaard door een persoonlijkheidskenmerk, maar door een soort cerebrale eigenaardigheid. Dit wordt bevestigd door onderzoek (Engelse link) van de Universiteit van Californië. De studie beweert dat er bij dieren een peptide bestaat die deze mentale benadering zou kunnen verklaren.

Het gaat om het melanine-concentrerend hormoon (MCH) (Engelse link), een neurotransmitter die wordt geproduceerd in de hypothalamus en waarvan de verandering zowel impulsief denken als impulsief gedrag doet toenemen. Het suggereert dat er een neurologische basis is voor dit soort denken en gedrag.

Wat impulsief denken je doet geloven

Je bent je niet bewust van hoe je denken werkt. Je laat je meeslepen op de automatische piloot. In feite laat je gewoon je verstand de teugels in handen nemen en maak je weinig gebruik van de filters van rede, maat en reflectie.

  • Een van de valkuilen van impulsief denken is dat het je doet geloven dat je eigenlijk een efficiënte en solvente denker bent. Je controleert echter zelden hoe je bepaalde dingen beslist.
  • Je laat je meeslepen door versterkingen en onmiddellijke winst. Het is voor je geest van belang wat je in het hier en nu kunt krijgen. Streven naar iets dat op lange termijn beter zal zijn, is voor de automatische denker van geen belang.
  • Je oordeelt onmiddellijk.
  • Je wordt geleid door emotionele componenten, nooit door objectieve, rationele, of zelfs logische factoren.
  • Impulsief denken wordt gedefinieerd door de wet van de minste inspanning. Dit houdt in dat het beter is om middelen te besparen en dingen niet in detail te analyseren.

Het doel van nieuwe technologieën is om voor je te denken

Zoals we al eerder zeiden, zijn er in de huidige maatschappij meer impulsieve denkers. Dit zou te wijten kunnen zijn aan het feit dat nieuwe technologieën, die er altijd op gericht zijn ons leven gemakkelijker te maken, de neiging hebben voor ons te denken. In feite krijgen we alles wat we nodig hebben in een paar seconden aangeboden.

Algoritmen zijn onze externe neuronen, ze voorspellen wat we leuk vinden en nodig hebben en laten het ons zien zodra we onze sociale media openen. Waarom moeite doen? We krijgen onmiddellijk nieuws, gegevens en routes naar andere sites. We hoeven geen informatie te analyseren, te zoeken of te bewaren. Ze bieden ons alles kant-en-klaar aan en we nemen het aan zonder de consequenties af te wegen.

In feite is in de digitale wereld alles snel en gemakkelijk. Maar in de echte wereld moeten we de dingen zorgvuldiger afwegen. Dat is niet gemakkelijk. Dat komt omdat we gewend zijn snel en impulsief te denken. Bovendien vergt kritischer, analytischer en langzamer denken een inspanning die we niet meer gewend zijn.

Vrouw kijkt op haar mobiel
We moeten een geduldigere, kritischere en meer reflectieve cognitieve benadering ontwikkelen.

Snel denken en oordelen maakt ongelukkig

Mensen die overhaaste conclusies trekken, zijn vatbaarder voor fouten, mislukkingen en spijt. Automatisch redeneren en besluiten nemen met de snelheid van het licht is geen superkracht, het is een nadeel. Dit is iets waar we allemaal na verloop van tijd achter komen. Vroeg of laat voelen we ons gefrustreerd, angstig en ongelukkig.

Daarom, als je merkt dat je leven wordt gedomineerd door een cognitief patroon dat wordt georkestreerd door impulsiviteit, doe het dan rustiger aan.

Neem controle over je denken en stop met oppervlakkig kijken naar het echte en digitale leven. Bekijk alles wat op je pad komt van dichtbij. Wees kritisch, nieuwsgierig en voorzichtig. Het zal je zeer ten goede komen. Wellicht ook interessant voor jou

Overtraining maakt mensen meer impulsief
Verken je geest
Lees het op Verken je geest
Overtraining maakt mensen meer impulsief

Overtraining kan een negatieve invloed hebben op een persoon, en zelfs symptomen veroorzaken vergelijkbaar met een burn-out.



  • Diniz, G. B., & Bittencourt, J. C. (2017). The Melanin-Concentrating Hormone as an Integrative Peptide Driving Motivated Behaviors. Frontiers in systems neuroscience11, 32. https://doi.org/10.3389/fnsys.2017.00032
  • Noble, E.E., Wang, Z., Liu, C.M. et al. Hypothalamus-hippocampus circuitry regulates impulsivity via melanin-concentrating hormone. Nat Commun 10, 4923 (2019). https://doi.org/10.1038/s41467-019-12895-y