Hoe nieuwe technologieën helpen bij de behandeling van psychose

Technologie is er om te blijven. Een van de voordelen is de ontwikkeling van digitale interventie bij verschillende aandoeningen. In dit artikel vertellen we je over enkele van zijn succesvolle initiatieven.
Hoe nieuwe technologieën helpen bij de behandeling van psychose

Laatste update: 31 december, 2022

We zijn momenteel getuige van buitengewone ontwikkelingen op het gebied van technologie. Wie van ons heeft immers geen smartphone of computer binnen handbereik? Deze technologieën worden ook op psychologisch gebied benut, onder andere op het gebied van de behandeling van psychose.

Om de inhoud van dit artikel beter te begrijpen, beginnen we met de definitie van psychose. Psychotische ervaringen hebben in de loop van de geschiedenis van de mensheid veel belangstelling gewekt. Psychose is een heterogeen compendium van klinische entiteiten met verschillende verschijningsvormen en evoluties.

“Eens in de zoveel tijd worden een nieuwe technologie, een oud probleem en een geweldig idee een innovatie.”

Dean Kamen

Psychosen

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zijn psychosen een groep stoornissen die een reeks kernkenmerken delen die bekend staan als psychotische ervaringen. Ze omvatten:

  • Aanhoudende wanen van welke aard dan ook. Bijvoorbeeld jaloezie, grootsheid en nihilisme, onder andere.
  • Vervormingen in de ervaring van het zelf. Bijvoorbeeld ervaringen van passiviteit, gedachteninsertie of gedachtenonttrekking.
  • Aanhoudende hallucinaties in elke modaliteit (visueel, auditief, tactiel, kinesthetisch).
  • Ongeorganiseerde gedachten. Taal lijkt onsamenhangend, als een woordsalade. Of er ontstaan woorden met een eigen betekenis. Er zijn ook neologismen en andere uitingen van gedachten.
  • Er treden negatieve symptomen op. Dit zijn het minderen of verminderen van normaal gedrag. Bijvoorbeeld, anhedonie, of het onvermogen om plezier te ervaren kan optreden, samen met het afvlakken van emotionele ervaringen.
  • Bizarre gedragingen. Hieronder vallen excentrieke, doelloze of ongepaste gedragingen.
  • Veranderd psychomotorisch gedrag zoals rusteloosheid, catatonische agitatie of abnormale houdingen kunnen voorkomen.
Trieste man
Sommige apps voor psychoses helpen terugval te voorkomen.

Schizofrenie

Het is begrijpelijk dat, wanneer psychose wordt genoemd, de eerste ziekte die in je opkomt schizofrenie is. Dat komt omdat deze aandoening het meest genoemd wordt in de media zoals films, kunst en literatuur. Dus, ligt psychose verder dan schizofrenie? Het antwoord is een volmondig ja.

  • Schizofreniforme stoornis. Dit is schizofrenie van korte duur. De psychotische kenmerken duren minstens een maand maar minder dan zes maanden. Het komt vijf keer minder vaak voor dan schizofrenie.
  • Schizoaffectieve stoornis. Bij deze aandoening wordt voldaan aan de diagnostische criteria voor schizofrenie in combinatie met een depressieve, manische of gemengde episode. De stoornis moet minstens vier weken duren. Ze treft het vrouwelijke geslacht meer en heeft meestal een betere prognose dan de andere soorten.
  • Waanstoornis. Bij deze aandoening ervaart de lijder minstens drie maanden lang waanideeën. Ze duren echter meestal veel langer en treden op in afwezigheid van depressie of manie. Hallucinaties zijn bij deze stoornis gewoonlijk afwezig. Als ze wel optreden, houden ze meestal direct verband met de waan.
  • Acute en voorbijgaande psychotische stoornis treedt op wanneer psychotische symptomen binnen een korte periode optreden, meer bepaald binnen twee weken. Zonder alarmsignalen van wat komen gaat, ervaren patiënten hallucinaties, wanen en ongeorganiseerd denken. Het komt vaker voor bij vrouwen.

Een patiënt kan een vervolgingswaan hebben en geloven dat UFO’s hen willen ontvoeren om op hen te experimenteren. Een hallucinatie die specifiek bij deze waan hoort, zou het horen van vreemde geluiden in huis zijn.

Nu we de verschillende psychoses en hun kenmerken kort hebben besproken, gaan we uitleggen hoe nieuwe technologieën helpen bij de behandeling van psychose.

Nieuwe technologieën bij de behandeling van psychose

Hoe vaak per dag gebruik jij je mobiele telefoon? Hoeveel WhatsAppjes heb je het afgelopen jaar verstuurd? We kunnen er niet omheen dat technologie tegenwoordig een steeds belangrijkere rol in ons leven speelt. Daarom is het niet verwonderlijk dat het op psychologisch gebied lijders aan psychotische stoornissen helpt. Bijvoorbeeld op de onderstaande manieren.

  • Dankzij de technologie kan een groter aantal patiënten worden bereikt, waardoor de behandeling toegankelijker wordt.
  • Het helpt terugval te voorkomen dankzij het feit dat het contact sneller en directer verloopt.
  • Het helpt bij het verstrekken van informatie die de therapietrouw van patiënten vergemakkelijkt.
  • Al het bovenstaande bevordert het welzijn, vermindert sociaal isolement, en helpt patiënten herstellen.

Telepsychologie

Telepsychologie is de aanpassing van traditionele therapie in een fysiek consult, aan videoconferenties of via de telefoon. De voordelen ervan zijn onder meer besparingen op reiskosten en een gebrek aan stigma (dat vandaag de dag nog steeds geassocieerd wordt met consulten in de geestelijke gezondheidszorg).

Deze therapeutische modaliteit biedt onmiddellijke hulp wanneer het voor de patiënt van levensbelang is die te ontvangen. Onderzoek (Spaanse link) benadrukt dat deze vorm van therapie, mits goed uitgevoerd, een valide en betrouwbare optie is.

Interventies op basis van sms-berichten

De snelheid van de ontwikkeling van de technologie betekent dat ook digitale interventies verouderd kunnen raken. Dit is het geval bij interventies op basis van SMS. Ze worden echter nog steeds gebruikt omdat ze de patiënt toegang geven tot kleine herinneringen die hem helpen. Bijvoorbeeld om hun medicijnen in te nemen.

ITAREPS (Information Technology Aided Relapse Prevention Programme in Schizophrenia) is een voorbeeld van dit soort interventies. De patiënt vult een kleine vragenlijst in, en het programma brengt de psychiater op de hoogte om contact te leggen als de lijder risico loopt.

Man kijkt op zijn telefoon
Hoewel er een groot aantal apps is gericht op de behandeling van psychose, is hun werkzaamheid nog niet onderzocht.

Apps voor mobiele telefoons en tablets

Er is een grote verscheidenheid aan apps beschikbaar om in te grijpen bij psychose. Er is echter niet veel empirisch bewijs voor deze therapeutische modaliteit in de klinische praktijk. Dat komt omdat de technologie zich sneller ontwikkelt dan het onderzoek naar de effectiviteit ervan.

Dat gezegd hebbende, weten we wel dat de therapietrouw aan apps extreem hoog is. Patiënten gebruiken ze inderdaad op grote schaal, en er zijn tot nu toe geen bijwerkingen gemeld als gevolg van het gebruik ervan. Tot de meest opvallende apps behoren de onderstaande.

  • ClinTouch. Dit was de eerste app die werd ontwikkeld voor psychose. De belangrijkste functie ervan is dat patiënten ter plekke de symptomen die ze ervaren kunnen vastleggen.
  • Focus. Een app ontworpen om zelfgestuurde interventies aan te bieden met als doel de medicatie-inname te verbeteren, sociaal functioneren te bevorderen, en stemmingsproblemen, hallucinaties of slaapgerelateerde problemen te monitoren.
  • Well-Wave. Een app gericht op het verbeteren van de lichamelijke gezondheid. Het belangrijkste doel ervan is het bevorderen van meer lichamelijke activiteit bij patiënten met een psychotische stoornis.

“Gezien de beperkingen van de behandeling voor mensen met een psychose, is het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën als adjuvans voor de traditionele behandeling bijzonder suggestief in het geval van jongeren met een psychose.”

-Álvarez-Jimenez-

In de afgelopen jaren is de implementatie van nieuwe technologieën voor de behandeling van psychose als aanvulling op de gebruikelijke behandeling (Spaanse link) in verschillende formaten en met verschillende inhoud uitgevoerd om lijders aan psychose te helpen.

Hoewel onderzoeken naar de werkzaamheid bevredigende resultaten laten zien, bevinden ze zich in dit stadium slechts in het voorstadium. Dit onderstreept het belang van verder uit te voeren onderzoek. Wellicht ook interessant voor jou

Door amfetamine geïnduceerde psychose: symptomen en behandeling
Verken je geest
Lees het op Verken je geest
Door amfetamine geïnduceerde psychose: symptomen en behandeling

Amfetamine-geïnduceerde psychose is een psychotische stoornis die ontstaat door het gebruik van amfetaminen. Dit is geen primaire psychose.



  • Pedrero, F. E. (2022). Tratamientos psicologicos para la psicosis.(psicologia). Piramide.
  • Cabas-Hoyos, K. (2020). Eficacia de la Telepsicología en intervenciones del área clínica y de la salud: una revisión sistemática de la literatura. Revista Iberoamericana de Psicología, 13(3), 92-101.
  • Javier, B., & Andy, C. (2022). Aplicabilidad de la telepsicología como opción de atención a pacientes con afectaciones psicológicas (Bachelor’s thesis, Universidad Nacional de Chimborazo).

De inhoud van Verken Je Geest is uitsluitend bedoeld voor informatieve en educatieve doeleinden. Deze informatie vervangt niet de diagnose, het advies of de behandeling van een professional. Bij twijfel kun je het beste een betrouwbare specialist raadplegen.