Enkele merkwaardige feiten over eenzaamheid

Alleen zijn kan een tweezijdige medaille zijn. Soms geniet je ervan en op andere momenten vermijd je het.
Enkele merkwaardige feiten over eenzaamheid

Laatste update: 26 augustus, 2022

Eenzaamheid en alleen zijn kunnen voor ons verschillende betekenissen hebben. Sommigen houden ervan en sommigen haten het. In het midden staan degenen die denken dat het soms goed is om alleen te zijn en op andere momenten om van gezelschap te genieten. Maar alleen zijn is één ding en je alleen voelen is iets anders. We vertellen vandaag enkele merkwaardige feiten over eenzaamheid.

In feite is een van de merkwaardige feiten over eenzaamheid dat het niet afhangt van het aantal vrienden. Het gaat om de kwaliteit van de banden. Dit is een feit dat goed herkend wordt door bekende of machtige figuren, die altijd omringd zijn door mensen met wie ze oppervlakkige relaties onderhouden.

Als mensen zijn we van nature sociaal. Die mate van gezelligheid varieert sterk, afhankelijk van elk individu en zijn omstandigheden. Sommige mensen leven zelfs als kluizenaars, maar dat betekent niet dat ze de essentie van het mens-zijn verloren hebben.

Laten we eens kijken naar een paar merkwaardige feiten over eenzaamheid.

“Wie zich verlustigt in eenzaamheid is ofwel een wild beest ofwel een god.”

Aristoteles

Roodharige vrouw bij een meer
Eenzaamheid gekozen en genoten is een teken van emotionele rijpheid.

 

Wie voelt zich meer alleen?

Een merkwaardig feit over eenzaamheid is het aantal stereotypen dat er rond bestaat. Bijna iedereen denkt inderdaad dat degenen die zich het meest alleen voelen oudere volwassenen zijn. Het eenzaamheidsexperiment van de BBC (Engelse link) ontdekte echter dat dit niet noodzakelijk het geval is.

Hoewel het geen wetenschappelijke studie als zodanig was, kwam het verrassende feit naar voren dat jongeren zich meer alleen voelen dan ouderen. In feite ontdekte de studie dat slechts 25 procent van de mensen boven de 75 jaar zei zich eenzaam te voelen. Daarentegen voelde 40 procent van de jongeren tussen 16 en 24 jaar zich alleen.

Zelfs toen deelnemers van alle leeftijden gevraagd werd wanneer ze zich het eenzaamst in hun leven hadden gevoeld, beweerde de meerderheid dat dat tijdens hun jeugd was geweest.

Misschien komt dit doordat de overgang van adolescentie naar jong-volwassenheid samenvalt met een proces van individuatie waarin over het algemeen afstand wordt gedaan van familiebanden. Het kan ervaren worden als een gevoel van grote eenzaamheid.

Het negatieve gezicht van sociaal isolement

Sociaal isolement schaadt en genereert leed als er niet voor gekozen wordt. Een studie (Engelse link) uit 2011 ontdekte dat ongekozen sociaal isolement het lichaam ertoe brengt zich te gedragen alsof het bedreigd wordt. Het verhoogt de bloeddruk en triggert reacties op lichamelijke en psychische stress.

Dezelfde studie gaf aan dat sociaal isolement het risico op hart- en vaatproblemen verhoogt. Bovendien vermindert het de efficiëntie van het immuunsysteem, waardoor het risico op infecties toeneemt. In feite is gebleken dat vaccins minder werkzaam zijn tegen de griep bij mensen die ongewenste eenzaamheid ervaren.

Ander onderzoek (Engelse link) wijst erop dat chronische eenzaamheid de kans op vroegtijdig overlijden met wel 14 procent verhoogt. Het effect van deze situatie is zelfs vergeleken met dat van langdurig tabaksgebruik. Nog een merkwaardig feit is dat mensen die zich eenzaam voelen de kou intenser waarnemen.

Oudere man denkt na
Ongekozen eenzaamheid heeft zowel lichamelijke als psychische gevolgen.

Andere merkwaardige feiten over eenzaamheid

Een positief aspect van eenzaamheid is dat mensen in deze toestand empathischer bleken te zijn dan anderen. Ze hebben een groot vermogen om de pijn van andere mensen te begrijpen en ervaren een natuurlijke solidariteit met hen die lijden. Daarom zijn ze geneigd betere vrienden te maken dan mensen die meer sociaal zijn.

Hoewel men eenzaamheid over het algemeen negatief beschouwd, is de waarheid dat 41 procent van de mensen gelooft dat de toestand verschillende positieve aspecten heeft. Dat blijkt uit de BBC-studie die we hierboven vermeldden.

Een van die positieve elementen is dat het introspectie vergemakkelijkt en een grotere verbondenheid met onszelf mogelijk maakt. Ook is de kans groter dat eenzame mensen een betekenisvolle band met anderen vormen, als ze daartoe de gelegenheid krijgen.

De beschikbare gegevens wijzen erop dat mensen die ervoor kiezen alleen te zijn, coherenter zijn in hun besluitvorming, rustiger, en beter in het stellen van grenzen met anderen. Bovendien oordelen ze minder over anderen en zijn ze loyaler. In feite is gekozen eenzaamheid voor velen een synoniem voor zowel vrijheid als autonomie. Wellicht ook interessant voor jou

Hoe kun je eenzaamheid herkennen?
Verken je geest
Lees het op Verken je geest
Hoe kun je eenzaamheid herkennen?

De persoon die zich eenzaam voelt vertoont meestal duidelijke tekenen van ongemak. Hier kun je ontdekken hoe je eenzaamheid kunt herkennen.



  • Cole, S. W., Capitanio, J. P., Chun, K., Arevalo, J. M., Ma, J., & Cacioppo, J. T. (2015). Myeloid differentiation architecture of leukocyte transcriptome dynamics in perceived social isolation. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America112(49), 15142–15147. https://doi.org/10.1073/pnas.1514249112
  • Cole SW, Hawkley LC, Arevalo JM, Cacioppo JT. Transcript origin analysis identifies antigen-presenting cells as primary targets of socially regulated gene expression in leukocytes. Proc Natl Acad Sci U S A. 2011 Feb 15;108(7):3080-5. doi: 10.1073/pnas.1014218108. Epub 2011 Feb 7. PMID: 21300872; PMCID: PMC3041107.
  • Montero, M., Lena, L., & Sánchez-Sosa, J. J. (2001). La soledad como fenómeno psicológico: un análisis conceptual. Salud mental, 24(1), 19-27.