De beste dingen die Plato ooit gezegd heeft over het begrijpen van de wereld

· februari 11, 2018

Er was een tijd dat het oude Griekenland pracht en wijsheid betekende. Filosofen als Plato leefden naast dichters, wiskundigen, astronomen en andere geleerden.

Er was echter niemand beter geschikt dan Plato om de gedachten van zijn generatie te uiten. De beste dingen die Plato ooit gezegd heeft, gaan over begrip, individualisme en zelfkennis.

Sommigen zeggen dat Plato een van de meest reactionaire filosofen van zijn tijd was. Hoewel het waar is dat de lange schaduw van Socrates zijn prestaties beïnvloedde, stoorde dit hem niet.

Als de grote, vakbekwame wijsgeer die hij was, beschouwde hij het als een eer om de meningen te mogen horen van degenen die intelligenter waren dan hij. Vanwege zijn dwingende behoefte om al zijn ideeën op te schrijven, hebben we nog steeds gemakkelijk toegang tot zijn geschriften, advies en lessen.

Dankzij zijn ontdekkingen eindigde deze Atheense fan van gymnastiek uiteindelijk bij Aristoteles en Socrates als een van de grote figuren van de westerse filosofie. Een filosofie die vandaag de basis is geworden van ons onderwijs, onze politiek en ons hedendaagse denken.

De beste dingen die Plato ooit zei over het begrijpen van de wereld

1. “Het zijn niet de ogen die zien, nee, we zien door onze ogen.”

Plato gebruikte een allegorie, de allegorie van de grot, om de relatie tussen de fysieke wereld en de wereld der ideeën te verklaren. De groep mensen die vastgeketend in de grot zit, denkt dat deze laatste de enige realiteit is. Ze hebben slechts een idee van wat er buiten de grot gebeurt.

Wanneer ze de kans krijgen om te zien wat er buiten is, beschadigt de zon hun ogen. Ze willen terugkeren naar het donker, omdat het comfortabeler is en dat is wat ze gewend zijn. Wanneer ze terugkeren, is hun waarneming van de werkelijkheid echter veranderd.

Met deze fabel spoort de filosoof ons aan om ons af te vragen waarom we onszelf vastketenen. Zijn we bang voor wat we kunnen ontdekken als we onze ketens loslaten?

De schaduwen die we op de wand van de grot zien, simuleren een misleidende realiteit en leiden ons af van de echte realiteit: wat er buiten gebeurt.

Persoon met een kosmische blik op de wereld

2. “De wijze man zal altijd willen zijn met iemand die beter is dan hij.”

Een van de beste uitspraken van Plato draait om zijn overtuiging dat de wereld zou moeten worden bestuurd door filosofen. Volgens hem zijn zij de wijste en meest capabele mensen om te regeren.

Omdat hij tot een aristocratisch gezin behoorde, was hij zeer antidemocratisch, hoewel hij nooit bang was om zijn ontevredenheid over overheidsmaatregelen te tonen.

Hij bewonderde vele andere filosofen, zoals Socrates, van wie hij veel dacht te kunnen leren. Door Socrates ontdekte hij een absolutistische opvatting van universele waarheid, die verder ging dan de ideeën die hij als individu kon hebben.

Het is altijd nodig om jezelf te omringen met mensen die je iets kunnen leren, zelfs als je het er niet mee eens bent.

3. “We moeten een andere oorzaak dan God zoeken voor ons kwaad.”

Plato was een groot bewonderaar van Socrates en een van zijn leerlingen. Toen Socrates de doodstraf kreeg voor het propageren van veronderstelde heidense theorieën raakte dit hem dan ook diep. Hij vond het onrechtvaardig dat hij geëxecuteerd werd omdat hij alternatieve ideeën voorstelde.

Plato leerde van zijn mentor dat mensen niet slecht van aard zijn, maar slecht door onwetendheid. De mens zelf is meester van zijn daden en verantwoordelijk voor zijn beslissingen. Zich verschuilen achter het idee van God om onrechtvaardige dingen te doen, is een misstap.

4. “Geen enkel menselijk doel verdient dergelijke angst.”

Deze verklaring is een van Plato’s bekendste uitspraken geworden. Geen enkel menselijk doel verdient onze angst en stress. Als we er even over nadenken, maken we ons meestal zorgen over triviale dingen die vaak een eenvoudige oplossing hebben.

In een situatie waarin angst echt gerechtvaardigd is, moeten we onze angst controleren. We mogen het onze gezondheid niet laten beïnvloeden of ons er nog ongelukkiger door laten voelen.

Plato en zijn uitspraken over angst

5. “Het goede in onze medemens zoeken, zal ons helpen het goede in onszelf te vinden.”

Dit vijfde advies geeft ons het belang van begrip en vriendelijkheid. Plato’s stelregel was om een rechtvaardig regime te vestigen waardoor alle mensen in vrede zouden kunnen leven.

Helaas is hij hierin niet geslaagd. Het is echter nooit te laat voor anderen om het te proberen.

“Doe het goed zonder naar anderen te kijken.”

-Ricardo Palma-

Door anderen te helpen, helpen we niet alleen hen, maar ook onszelf. Het geeft ons een nuttig gevoel en stelt ons in staat om ons in te leven in anderen, wat ons een gevoel van voldoening zal geven.

Plato was zijn tijd vooruit. Ondanks alle kritiek die hij op zijn antagonistische posities kreeg, is zijn leer tot op de dag van vandaag geldig.

Onze problemen zijn zeer vergelijkbaar en misschien, als we zijn advies in de praktijk brengen, leren we het leven wel vanuit een ander perspectief te bekijken.