Zeven van de belangrijkste uitvindingen in de geschiedenis

Wil je weten wat de belangrijkste uitvindingen in de geschiedenis zijn? We bekijken er zeven, hand in hand met enkele interessante curiositeiten.
Zeven van de belangrijkste uitvindingen in de geschiedenis

Laatste update: 01 augustus, 2022

Ons dagelijks leven hangt af van een reeks gereedschappen en instrumenten die het mogelijk maken. Het lijkt misschien alsof ze altijd al bestaan hebben, en daardoor zijn we geneigd niet stil te staan bij hun belang. De hele structuur van de huidige maatschappij hangt af van een reeks uitvindingen.

Indertijd vertegenwoordigden ze een voor en na. Vandaag maken ze deel uit van de routine van bijna ieder van ons.

We kunnen niet alle belangrijkste uitvindingen uit de geschiedenis in één lijst opnemen. Daarom hebben we er maar een paar bij elkaar gezet, waarvan er vele zowel onderschat als voor lief genomen worden. Hun ontstaansdata zijn refererend omdat er hevige discussies zijn over wanneer en wie ze uitvond.

1. Het wiel (3500 v. Chr.)

De Mesopotamiërs vonden het wiel uit rond 3500 v. Chr. C. Bewijzen van de schepping ervan werden echter ook gevonden in Oost-Europa, India, en China. De eerste wielen werden gebruikt op de pottenbakkersschijf. In feite gebruikten de mensen ze pas 300 jaar later voor vervoer.

De fluit, naainaalden, touwen, geweven doek, mandenmakerij, en boten zijn maar een paar uitvindingen die dateren van vóór de uitvinding van het wiel. Dat gezegd hebbende, de directe invloed ervan is niet te vergelijken met die van het verschijnen van het wiel. Sterker nog, ze hebben hele beschavingen en ambachten verbeterd en zijn ook nu nog een alomtegenwoordige uitvinding in ons leven.

Oude wielen
Het wiel wordt meer dan 5.000 jaar oud geschat.

2. Het kompas (200 v.Chr.)

De Han-dynastie vond het kompas rond 200 v.Chr. uit. Het werd aanvankelijk uitgevonden als een waarzeggerij-instrument.

Pas in de Song-dynastie, meer dan duizend jaar later, nam men het als navigatie-instrument in gebruik. Het is een van de vier grote uitvindingen van China (Engelse link).

In China stond het bekend als de naar het zuiden wijzende pollepel. De Chinezen ontdekten dat als ze een lodesteen zo ophingen dat hij vrij draaide, hij altijd naar de magnetische polen wees. Men gebruikte het in die tijd om plaatsen uit te kiezen waar men huizen kon bouwen, waar men gewassen moest verbouwen, en om zeldzame edelstenen te lokaliseren.

3. Buskruit (900 n.Chr.)

Tijdens de Tang-dynastie werd het buskruit rond 900 v.Chr. uitgevonden. De eerste formule werd vermeld in Taishang Shengzu Jindan Mijue, een tekst uit 808. Er was echter al veel eerder verwezen naar een uitvinding met dezelfde eigenschappen. De alchemist Wei Boyang bijvoorbeeld vermeldde een duidelijk gelijkende verbinding in 142 n.Chr.

Het waren de alchemisten die de precieze combinatie van ingrediënten ontdekten. Verre van explosief te zijn, waren vroege formules van buskruit zeer ontvlambaar. In feite werd het, om te beginnen, gebruikt als een soort vlammenwerper. Vanwege het belang ervan is buskruit een van de belangrijkste uitvindingen in de geschiedenis.

4. Papiergeld (900 n.Chr)

Hoewel het eerste papiergeld verscheen tijdens de Tang-dynastie in de 7e eeuw (toen in de vorm van promessen), kwam echt papiergeld pas in 960 op. Tegen die tijd had de Song-regering een tekort aan koper om munten te slaan en koos voor de uitgifte van biljetten in algemene omloop.

Aanvankelijk werd dit papiergeld door particuliere bedrijven uitgegeven. Pas in 1120 produceerde de centrale regering haar eigen door de staat verzegeld papiergeld. De ongecontroleerde uitgifte van papiergeld leidde al gauw tot perioden van inflatie. Het idee kwam naar Europa door toedoen van ontdekkingsreizigers, onder wie Marco Polo en Willem van Rubroeck.

5. Vergrootglazen (1300 n.Chr)

Ondanks twijfels over het werkelijke bestaan ervan, krijgt Fray Salvino D’Armate de eer voor de uitvinding van de bril rond 1300 n.Chr. Natuurlijk werden ze voorafgegaan door een lange geschiedenis die gaat van de uitvinding van het vergrootglas tot de eerste boeken over optica. Hoewel ze onbeduidend lijken, waren ze toch een van de belangrijkste uitvindingen in de geschiedenis.

Ze stelden duizenden mensen in staat te lezen, hoewel alleen aristocraten en religieuze figuren deze luxeartikelen gebruiken konden. Hun uitvinding veroorzaakte een revolutie die leidde tot de verbetering van de telescoop en de latere uitvinding van de microscoop.

Je kent waarschijnlijk verschillende mensen die een bril dragen en misschien draag je ze zelf ook wel. Stel je echter eens voor hoe ons leven er uit zou zien zonder bril.

6. Elektriciteit (1800 n.Chr.)

De uitvinding van elektriciteit bracht een reeks figuren samen. Bijvoorbeeld Humphry Davy, Warren de la Rue, Joseph Wilson Swan, en Thomas Alva Edison. Alexander Lodygin patenteerde een versie van de gloeilamp in 1874, en in hetzelfde jaar verkregen Henry Woodward en Mathew Evans een Canadees patent voor een lamp met koolstofstaafjes.

De hele structuur van de huidige maatschappij wordt beheerst door onze afhankelijkheid van elektriciteit. Toch is die afhankelijkheid nog geen 200 jaar oud, ook al lijkt het of ze al eeuwig bestaat. Een lijst van de belangrijkste uitvindingen in de geschiedenis zou onvolledig zijn zonder ze te vermelden.

Een gloeilamp
De Britse scheikundige Sir Joseph Wilson Swan vond de gloeilamp uit.

7. Antibiotica (1900 n.Chr)

Het allereerste antibioticum, Salvarsan (Engelse link), werd in 1910 in gebruik genomen. Dankzij deze medicijnen worden elk jaar miljoenen mensenlevens gered. De levensverwachting is sinds de invoering ervan dan ook met gemiddeld 23 jaar verlengd. Tot halverwege de jaren 1950 beleefde de geneeskunde het gouden tijdperk van de antibiotica en sindsdien is de ontwikkeling van nieuwe alternatieven teruggelopen.

Zoals verwacht moet een objectieve lijst van de belangrijkste uitvindingen in de geschiedenis honderden voorwerpen bevatten. Er is papier, de drukpers, de stoommachine, de verbrandingsmotor, de telefoon, de auto, het vliegtuig, halfgeleiders, en het Internet. In feite zijn dit er maar een paar die een voor en na markeerden in de geschiedenis van de beschaving. Wellicht ook interessant voor jou

De tragedie van een man die zijn tijd ver vooruit was: Leonardo da Vinci
Verken je geest
Lees het op Verken je geest
De tragedie van een man die zijn tijd ver vooruit was: Leonardo da Vinci

Carlos Blanco laat ons kennismaken met Leonardo da Vinci, een man die geboren werd met de gave om alles te weten wat binnen zijn bereik lag, en mee...



  • Hutchings, M. I., Truman, A. W., & Wilkinson, B. Antibiotics: past, present and future. Current opinion in microbiology. 2019; 51, 72-80.