Vijf fantastische citaten van Gaston Bachelard

juli 26, 2019
Het meest fascinerende van deze citaten van Gaston Bachelard is hoe hij erin geslaagd is een volledig universum van ideeën in slechts enkele woorden te vatten. Ontdek het in dit artikel!

Gaston Bachelard was een verbluffende schrijver. Hij heeft ons prachtige citaten nagelaten. Als er één ding was wat deze auteur kon, dan was het op een manische manier met woorden en ideeën spelen. Een vreselijke waarheid kon hij een vlucht laten nemen. Deze Franse denker was een man die de ruimte tussen een levendige verbeelding en rationeel denken overbrugde.

Niemand weet of we deze citaten als filosofie of poëzie moeten klasseren. Zijn met andere woorden de ideeën belangrijkst of de manier waarop ze geschreven zijn?

Voor Bachelard was het onmogelijk de waarheid te spreken zonder zijn unieke stijl te gebruiken of poëzie te schrijven die niet doordrongen was van de waarheid. Dit verschafte hem een bijzondere stijl. Hij viel dan ook op tussen de Franse denkers.

Gaston Bachelard was een filosoof, natuurkundige en dichter. Hij had originele ideeën en manieren om die ideeën uit te drukken. Sommige mensen beweerden dat hij beïnvloed was door Jung en de surrealisten. Je kan zijn geschriften echter in geen enkele denkschool onderbrengen Laten we enkele van zijn citaten bekijken.

“De mens is een schepping van het verlangen, geen schepping van de behoefte.”

-Gaston Bachelard-

Citaten van Gaston Bachelard

1. Een citaat over handelen

“Ons leven is zo vol dat het handelt wanneer we niets doen.”

Dit is een prachtig citaat van Gaston Bachelard waarin hij met tegenstrijdige termen speelt. In dit geval speelt hij met vol en leeg, met actief en passief. Het citaat toont dat deze dingen elkaar niet uitsluiten of tegenstrijdig zijn. Het tegendeel is waar: het ene houdt het ander in.

Wanneer hij zegt dat dit leven vol is, dan verwijst hij eerder naar de inhoud van je leven dan naar het aantal dingen, mensen of situaties in je leven. Hij toont dat deze opstapeling op de juiste manier tot uiting komt wanneer je stopt met handelen. De slapende inhoud komt naar buiten in die momenten waarop je niets doet.

2. De nacht en dromen

“De rust van de nacht behoort ons niet toe. Het is geen bezit van ons wezen. De slaap opent binnenin ons een herberg voor spookbeelden. ’s Ochtends moeten we de schaduwen wegvegen.”

Dit mooie citaat beschrijft de aard van de slaap op een dichterlijke manier. De slaap komt niet van jou. Jij bent afkomstig van de slaap. Zodra je jezelf in de slaap onderdompelt, beheerst de logica van je dromen jou en niet jouw eigen vrije wil.

Bachelard zegt dat de slaap jou weg rooft. Het is net als een ontvoering van de geest. Je blijft achter in de genade van je dromen. Je bent niet langer jou maar je beeldt je in wat je bent wanneer je ontwaakt.

3. De arbeid van de dichter

“De eerste taak van een dichter is om wat er zich ook in jou bevindt dat je wil dromen, te verheffen.”

Dit is één van de vele citaten van Bachelard over poëzie en over dichters. Het citaat omschrijft het heel treffend. Een ware dichter raakt iets dat zich diep binnenin jou bevindt en schudt het wakker met zijn poëzie.

Bachelard gaf “wat er zich ook in jou bevindt” dat de poëzie wekt, geen specifieke naam. Het is gewoon datgene wat wil dromen. Dichters hebben het vermogen om dat deel van je menselijke geest te verheffen dat vastzit. Het doel van een dichter is dus niet om te vermaken maar om je wakker te schudden en je naar je dromen te leiden.

4. Gaston Bachelard over het onderbewuste

“Het onderbewuste ruist voortdurend. Door naar dit geruis te luisteren hoort iemand de waarheid.”

Er is wat discussie over het woord “onderbewuste” versus de term “onbewuste.” Bachelard heeft er echter altijd de voorkeur aan gegeven om over het onderbewuste te spreken. Het was voor hem een obsessie om alles in de ruimte een plek te geven. Voor Bachelard vertegenwoordigde ruimte een deel van de betekenis.

Precies zoals hij zegt, mompelt alles wat zich net buiten ons bewustzijn bevindt, tot ons. Het spreekt niet, het fluistert. Soms mompelt het dingen die gek, absurd en op het eerste zicht niet met elkaar verbonden zijn. Als je stopt en luistert, zal het geruis je toch ook enkele belangrijke waarheden vertellen over wie je bent.

Gaston Bachelard over het onderbewuste

5. Beroofd van onwerkelijkheid

“Beroofd zijn van het onwerkelijke maakt jou even neurotisch als iemand die beroofd is van alles dat reëel is.”

Dit is één van de mooiste citaten van Gaston Bachelard. Het is misschien ook het citaat dat het best de manier beschrijft waarop hij dacht. In tegenstelling tot wat onze cultuur promoot en aanmoedigt, schenkt deze filosofie waarde aan zowel rationele als irrationele dingen.

Bachelard gelooft dat wanneer iemand beroofd is van het irrationele, hij in een even slechte toestand zal zijn als iemand die beroofd is van de werkelijkheid. De verbeelding is dus even essentieel voor de menselijke geest als de waarneming. Denken is noodzakelijk maar creëren ook.

Gaston Bachelard had een aanzienlijke invloed op belangrijke filosofen die na hem kwamen, zoals Roland Barthes en Michel Foucault. Als jij je uitgeput voelt door de werkelijkheid, dan is er volgens sommige mensen niets beter dan het werk van Bachelard lezen.

  • Trione, A., & Lozano, M. G. (1989). Ensoñación e imaginario: la estética de Gaston Bachelard. Barcelona: Tecnos.