Is creativiteit aangeboren of aangeleerd?

Je associeert creativiteit waarschijnlijk met beeldende kunsten zoals schilderen en beeldhouwen. Het gaat echter veel verder. Je kunt, en moet, creatief zijn op elk gebied van je leven. Is creativiteit aangeboren of aangeleerd? Lees verder om erachter te komen.
Is creativiteit aangeboren of aangeleerd?

Laatste update: 22 juli, 2021

Als je aan creativiteit denkt, denk je misschien aan een muze die een “uitverkorene” inspireert tot het creëren van prachtige kunstwerken. Veel mensen vragen zich echter af of creativiteit aangeboren of aangeleerd is.

Hoewel creativiteit bij sommige mensen spontaan tot uiting komt, hebben anderen zichzelf via een georganiseerd proces getraind om er het beste uit te halen. Dus, om de bovenstaande vraag te beantwoorden: ja, iedereen kan creativiteit leren.

De term “creativiteit” werd meer dan 50 jaar geleden bedacht door Joy Paul Guilford. Volgens hem is creativiteit het vermogen om iets nieuws en waardevols te doen. Dit idee is van toepassing op alles wat een persoon doet. Iedereen kan dus creatief zijn als het bijvoorbeeld gaat om het oplossen van problemen of het formuleren van een theorie.

Lampen die aan het plafond hangen

Is creativiteit aangeboren of aangeleerd?

Maar weinig deskundigen betwijfelen dat het vermogen om creatief te zijn bij alle mensen in meer of mindere mate intrinsiek is.

Veel auteurs geloven dat, los van het niveau van genetische aanleg, iedereen kan leren om origineel, flexibel en gevoelig te zijn. Ieder mens kan de fundamentele vaardigheden verwerven om creatief te zijn. Creativiteit is dus gevoelig voor ervaring en de uitdagingen waarmee men wordt geconfronteerd, drijven en versterken haar.

Ook andere auteurs beweren dat alle kinderen van nature creatief zijn. Onderzoekers weten dat kinderen tussen de leeftijd van drie en vijf jaar een fase doormaken waarin zij voortdurend vragen formuleren en divergent denken (Engelse link).

Dit is een fase die is gekenmerkt door een creativiteit die zij levenslang kunnen volhouden in een geschikte versterkte omgeving. Deze auteurs geloven dus dat creativiteit aangeboren is. Helaas verliezen veel mensen met het verstrijken van de jaren deze vaardigheid.

Hoe het ook zij, en ook al is het een complex proces, een mens kan zichzelf trainen om creatief te zijn. Ook kan alles wat je kunt leren, worden aangeleerd. Het komt er dus op aan een creatieve houding te ontwikkelen, zoals verbeeldingskracht, nieuwsgierigheid en kritiek, naast zelfvertrouwen, proactiviteit, frustratiebeheersing, en doorzettingsvermogen.

Creativiteit is besmettelijk. Geef het door.”

Albert Einstein

Als het gaat om creativiteit, moet je rekening houden met het volgende:

  • Creativiteit moet worden onderwezen vanuit de interesses van het individu en rekening houdend met hun capaciteiten.
  • Leerkrachten moeten gebruik maken van simulatie-, overleg- en ontdekkingsmethoden.
  • Ook moeten verbeeldingskracht en nieuwsgierigheid tijdens de gehele opleiding op een basale manier worden gestimuleerd.
  • Het onderwijs moet het geïntegreerde gebruik van verschillende materialen, ideeën, methoden en middelen aanmoedigen.
  • Bovendien moet het verkennen, onderzoeken en experimenteren. Kortom, nieuwe uitdagingen zoeken en behoeften en middelen ontdekken.
  • Het moet zelfevaluatie en zelfkritiek bevorderen, met als doel te bepalen of het resultaat nuttig en waardevol is.
  • Ook moet het de specifieke kennis verwerven die nuttig is voor het creatieve proces.
  • Creativiteit wordt bepaald door motivatie en inspanning.
  • Je moet basisvaardigheden verwerven zoals taal, probleemoplossend vermogen en doelgerichtheid.
  • Ook moet je vertrouwen hebben in jezelf en de expressie van je ideeën bevorderen.
  • Ten slotte moeten er mogelijkheden zijn om creatieve processen op gang te brengen, evenwichtig in vrijheid en structuur.
Een man en een vrouw maken plannen voor een nieuwe inrichting

Wat belemmert creativiteit?

Naast het aanleren van creativiteit door middel van een reeks richtlijnen, moet je in gedachten houden dat andere factoren zijn die de creativiteit kunnen belemmeren.

Zo kunnen de ervaringen van mensen schema’s hebben versterkt of aangeleerd waarin andere manieren van handelen of uitdrukking niet geldig waren. In dit verband moet je zich richten op het belang van het resultaat en op de toegevoegde waarde van het volgen van een creatief proces.

Ten tweede wordt extrinsieke motivatie tegenwoordig nogal gevierd en versterkt omdat zij helpt zich aan te passen aan een medium dat nauwe en stabiele parameters volgt.

Bijvoorbeeld, goede cijfers halen of een schouderklopje van een meerdere. Men moet echter nieuwe wegen bewandelen om creativiteit en verbeeldingskracht te bevorderen en nieuwe opties te bedenken. Om dit te bereiken is het van essentieel belang intrinsieke motivatie te vinden en te bevorderen.

Ten slotte leidt de behoefte van mensen om zich te identificeren met een groep gelijken ertoe dat ze elkaar imiteren en soortgelijk gedrag en houdingen ontwikkelen. Om creativiteit te bevorderen, moet je dus proberen autonoom te zijn en je eigen unieke kenmerken en houdingen te ontwikkelen. Wellicht ook interessant voor jou

Het verband tussen romantische passie en creativiteit
Verken je geest
Lees het op Verken je geest
Het verband tussen romantische passie en creativiteit

Hoe kan je de romantische passie laten opflakkeren in je relatie als die saai wordt. Creatieve mensen lijken ook op dit vlak succes te hebben.



  • López Martínez, O. (2008). Enseñar creatividad. El espacio educativo. Cuadernos de la Facultad de Humanidades y Ciencias Sociales, 35, 61-75.
  • Pérez Alonso-Geta, M. (2009). Creatividad e innovación: una destreza adquirible. Teoría de la Educación, 21(1), 179-198.