Het linkshandige brein: verschil en voordelen

20 maart, 2020
In een rechtshandige wereld moet het linkshandige brein een aantal aanpassingen maken. We hebben het over het maken en in de praktijk brengen van strategieën die je meer bekwaam kunnen maken op psychomotorisch en cognitief niveau.

Wat weet jij over het linkshandige brein? Heb je wel eens gedacht aan de moeilijkheden die linkshandigen hebben in een wereld die lijkt te zijn gemaakt voor rechtshandigen?

Hoewel bepaalde tools en objecten rekening houden met linkshandige mensen, heeft niet iedereen toegang tot die middelen. Dit betekent dat mensen die een linkshandige dominantie hebben zich aan moeten passen.

Vandaag willen we eens kijken naar de bijzonderheden die het linkshandige brein heeft, afgezien van de aanpassingsbehoeften. We zullen ook proberen te begrijpen hoe linkshandige mensen hun hersenactiviteiten configureren en hoe dit kan veranderen.

We houden hierbij rekening met een breed scala aan factoren en variabelen: van de anatomie van de hersenen tot de prestaties ervan in de dagelijkse activiteiten van mensen.

De hersenen

Lateraliteit in het linkshandige brein

We kunnen zeggen dat een linkshandig persoon iemand is die een linkse dominantie of voorkeur heeft in het lichaam. Daardoor geven ze de prioriteit aan het gebruik van hun linkervoet, -oog, -hand en -oor om activiteiten uit te voeren. De naam die experts hieraan geven is cerebrale lateraliteit. 

Lateraliteit ontwikkelt zich vanuit psychomotorische vaardigheden. Het omvat concepten zoals de ontwikkeling van het lichaamsschema, spierontwikkeling om activiteiten uit te voeren en de noodzakelijke balans om ze uit te voeren.

Daarom is het proces van psychomotriciteit in het lichaam van een linkshandige persoon anders dan dat van rechtshandige mensen. Linkshandige mensen versterken en geven de voorkeur aan de linkerkant van hun lichaam.

In termen van cerebrale lateraliteit is het proces anders. Om dit punt uit te leggen, is het belangrijk om de hemisferische voorkeur te verduidelijken die we in de meeste hersenen vinden.

In de linker hemisfeer is er meer controle over taalfuncties en sequentiële informatieverwerking. De rechter hemisfeer daarentegen houdt zich voornamelijk bezig met activiteiten op het gebied van ruimtelijke informatie en lichaamsinformatie.

Daarom heeft cerebrale lateraliteit in het linkshandige brein meestal dezelfde organisatie, maar de functionaliteit is vaak anders. Met andere woorden, door de manier waarop de linkerkant van het lichaam wordt gestimuleerd, betekent dit dat de verdeling van het lichaamsschema, spierontwikkeling en balans anders wordt gestimuleerd.

De hersenen prioriteren delen van de rechter hemisfeer, zonder de linker hemisfeer te vergeten. In deze zin is het belangrijk erop te wijzen dat de volledige definitie van de lateraliteit van de hersenen samenvalt met een fase van het verwerven van meerdere vaardigheden die nodig zijn voor school. Dit feit kan van invloed zijn op de ontwikkeling van deze vaardigheden.

Schoolvaardigheden bij linkshandigen

Lateraliteit is het preferentiële gebruik van één hand bij schoolactiviteiten, zoals schrijven. Met dit leerproces creëert het brein gevoeligheidscircuits en motorbesturingscircuits in gebieden die betrokken zijn bij het schrijven.

In het linkshandige brein, hoewel deze circuits voldoende zijn ontwikkeld, kan dit proces op problemen stuiten. Dit komt omdat ze door de manier waarop ze schrijven niet goed kunnen zien wat ze doen. Hierdoor maken ze meer fouten in het leerproces. Het creëert ook problemen zoals inkt op je handen krijgen tijdens het schrijven.

Daarnaast hebben experts ook enkele leesproblemen opgemerkt. Dit is te wijten aan de aangeboren neiging van linkshandigen om van rechts naar links te willen lezen, in tegenstelling tot van links naar rechts, wat nodig is bij de meeste talen om te kunnen lezen.

Dit veroorzaakt problemen bij de organisatie van voorspellend lezen. Het kan zo een potentiële vertraging creëren bij het verwerven van deze vaardigheid. Een ander probleem wat de schoolomgeving betreft, is de vermoeidheid die linkshandigen kunnen ervaren bij het uitvoeren van pen- en papieractiviteiten of handmatige activiteiten zoals knippen.

Ze lijken deze activiteiten meestal langzamer te ontwikkelen. Ze moeten namelijk voorzichtiger zijn bij het berekenen van de richting van hun handbewegingen. Ook moeten ze voorzichtiger zijn om hun werk niet te bevuilen wanneer ze hun handen bewegen.

Heeft het linkshandige brein een voordeel in creativiteit?

Onder de kenmerken die we aan de linkerhersenhelft toeschrijven, bevinden zich onder andere:

  • Ruimtelijke en visuele vaardigheden
  • Creativiteit
  • Het vermogen om te synthetiseren
  • Artistiek talent

Experts geloven daarom dat het linkshandige brein gevoeliger, creatiever en fantasierijker is. Dit komt door de stimulering van deze hersenhelft tijdens de ontwikkeling ervan, waardoor dit kenmerk sterker zou kunnen worden benadrukt.

Hierdoor maken de hersenen van linkshandigen het voor hen gemakkelijker om taken te ontwikkelen die meer creativiteit vereisen. Kunst is  hier een goed voorbeeld van en enkele van de meest gerenommeerde kunstenaars aller tijden, zoals Leonardo Da Vinci, Rafaël en Michelangelo, waren allemaal linkshandig.

Toch is het belangrijk om duidelijk te maken dat het feit dat je misschien rechtshandig bent niet betekent dat je deze vaardigheid niet kunt ontwikkelen. Het betekent eenvoudig dat het linkshandige brein, vanwege deze constante stimulatie, voordelen kunnen hebben als het gaat om de ontwikkeling op dit gebied.

Psychologische eigenschappen van het linkshandige brein

Uit functioneel beeldvormend onderzoek is gebleken dat de omvang van het corpus callosum in het linkshandige brein groter is. De verklaring die men hiervoor geeft is dat, om informatie goed te integreren en activiteiten correct te ontwikkelen, je hersenen meer interhemisferische verbindingen moeten genereren.

Experts hebben ook geconstateerd dat in de linkshandige hersenen het gevoel van richting en rotatie anders is. Bij activiteiten waarbij je iets moet roteren, doen ze dit tegen de klok in.

Daarnaast is waarop het grafische informatie verwerkt van rechts naar links. Dit geeft een persoon voordelen als het gaat om driedimensionale objecten gemakkelijker te abstraheren en visuospatiale vaardigheden nauwkeuriger te ontwikkelen.

Een ander kenmerk dat is gevonden bij mensen met een overheersing in de rechter hersenhelft heeft te maken met hoe ze kennis over hun omgeving verwerven.

Ze hebben de neiging zich te concentreren op wat ze als geheel zien. Dan later kijken ze naar de details. Dit maakt het voor hen gemakkelijker om coherent te zijn en meer onconventionele oplossingen voor alledaagse problemen te vinden.

Binnen in het linkshandige brein

Flexibiliteit en aanpassing

In veel gevallen staan mensen die linkshandig zijn van kinds af aan onder druk om zich aan te passen aan een wereld die gemaakt is voor rechtshandige mensen.

Als bijwerking maakt deze druk linkshandige mensen vaak meer psychometrisch bedreven. Het kan ook interhemisferische verbindingen verbeteren, waardoor het leren van nieuwe informatie wordt vergemakkelijkt.

Dit aanpassingsvermogen verhoogt ook de flexibiliteit, vooral de cognitieve flexibiliteit. Dit maakt hen meer bekwaam als het gaat om het uitvoeren van taken die betrekking hebben op multitasking-vaardigheden en innovatief zijn. Ze kunnen zeer bedreven zijn in het vinden van adaptieve oplossingen voor steeds veranderende vereisten.

Conclusie

Het is tot slot belangrijk om te begrijpen dat linkshandige mensen leven in een wereld die ontworpen en bedoeld lijkt te zijn voor rechtshandige mensen. Daarom moeten zij zich vaak aanpassen. Dit zorgt ervoor dat het linkshandige brein zichzelf traint en strategieën ontwikkelt die het in bepaalde situaties een cognitief voordeel kunnen geven.

Hoewel er wat problemen zijn bij het leerproces met betrekking tot lezen en schrijven, slagen ze er met deze strategieën meestal in een andere weg te vinden en te leren in hetzelfde tempo als rechtshandigen.

Op dezelfde manier maken de voordelen die ze hebben in creativiteit, dankzij de stimulering van de juiste hemisfeer, het voor hun hersenen gemakkelijker om alternatieve oplossingen voor problemen te creëren.

  • Andrade-Valbuena, L. P. (2016). Diferencias en flexibilidad cognitiva entre zurdos y diestros manuales. Recuperado de https://reunir.unir.net/handle/123456789/4573
  • Pérez, J. A. P. (2009). Cerebro Derecho, Cerebro Izquierdo. Implicaciones Neuropsicológicas de las Asimetrías Hemisféricas en el Contexto Escolar. Psicología educativa, 15(1), 5-12.
  • Taco, C. L. A. (2014). Lateralidad zurda, un problema y una solución. Alétheia, 2(1), 29-38. https://doi.org/10.33539/aletheia.2014.n2.1089