Emotionele sponzen: een emotionele overbelasting

23 augustus, 2020
Denk jij dat je een te empathisch persoon bent en dat je daardoor soms onnodig lijdt? Dan ben je misschien een emotionele spons.

Sommige mensen zijn van nature gevoelig, terwijl anderen in bepaalde omstandigheden buitengewoon opmerkzaam en kwetsbaar worden. In beide gevallen gedragen ze zich als ‘emotionele sponzen’ en absorberen ze gemakkelijk de emoties die hen omringen.

In principe geeft de realiteit dat ze emotionele sponzen zijn hen een bepaald voordeel ten opzichte van andere mensen, omdat het hen zeer opmerkzaam maakt.

Het is echter ook een factor waardoor ze erg emotioneel overbelast kunnen raken. Daarom is het niet ongebruikelijk dat ze het slachtoffer worden van extreme spanning en constante stress, die erg moeilijk te verdrijven zijn.

Mensen die emotionele sponzen zijn, raken uiteindelijk heel gemakkelijk overweldigd. Dus wat een deugd zou moeten zijn, wordt een last. Helaas is het ook gebruikelijk dat andere mensen profiteren van hun empathie en ontvankelijkheid, waardoor ze verder worden overbelast.

Vrouw met handen in het haar

De karakteristieken van emotionele sponzen

Mensen die emotionele sponzen zijn, hebben een aantal karakteristieken waardoor ze boven de rest uitspringen. Over het algemeen zijn ze zeer ontvankelijk voor de emotionele omstandigheden van andere mensen. Daarnaast:

  • Zijn ze erg intuïtief. Ze hebben niemand nodig om hen te vertellen hoe ze zich voelen. Ze kunnen namelijk gemakkelijk voelen of anderen zich goed voelen of niet.
  • Zijn deze mensen buitengewoon empathisch. Ze zijn niet alleen in staat zichzelf in andermans schoenen te verplaatsen, maar doen dat ook op een extreme manier. Het resultaat is dat ze de emoties van andere mensen voelen alsof het hun eigen emoties zijn.
  • Voelen ze zich verantwoordelijk voor het welzijn van anderen. In het bijzonder vinden ze dat ze andere mensen moeten helpen die zich niet goed voelen. Ze zijn echt geïrriteerd over zichzelf als ze dat niet doen.
  • Zoeken ze naar oplossingen voor de problemen van anderen. Hun buitensporige empathie en toe-eigening van de pijn van anderen zorgt ervoor dat ze veel tijd besteden aan het nadenken over hoe ze de problemen van andere mensen op kunnen lossen.
  • Zijn ze vaak overweldigd door de emoties van anderen. Het is erg moeilijk voor emotionele sponzen om zich goed te voelen als ze weten dat andere mensen lijden. Dit komt omdat ze letterlijk de negatieve emoties van andere mensen assimileren.
  • Trekken ze giftige mensen aan. Het is gemakkelijk voor hen om omringd te worden door mensen vol problemen of mensen die anderen emotioneel willen uitbuiten.
  • Geven ze prioriteit aan anderen. Ze doen alsof ze hun eigen welzijn moeten ondermijnen om dat van anderen te vergroten.

Emotionele regulatoren

Mensen die emotionele sponzen zijn, kunnen gekwetst worden door hun overgevoeligheid, empathie en solidariteit. Van jongs af aan raakten ze er waarschijnlijk aan gewend om de problemen van anderen op zich te nemen. Anderen verwachten dus dat ze hen begrijpen en helpen, simpelweg omdat ze daartoe bereid zijn.

Het probleem is dat deze gevoelige mensen, zonder het te merken, zichzelf uiteindelijk vergeten. Ze worden meestal gedreven door de egoïstische verlangens van andere mensen. Andere gebruiken of erkennen ze dus alleen als ze hen helpen.

Daarom brengen hun extreme gevoeligheid en empathie hen ertoe de rol van eeuwige ‘emotionele regulatoren’ op zich te nemen. De prijs hiervan kan erg hoog zijn omdat ze zelfs het punt kunnen bereiken dat ze onzichtbaar worden voor zichzelf en potentiële slachtoffers van emotioneel misbruik.

Trieste vrouw vol emoties

Een onduidelijke identiteit

De identiteit van een te gevoelig persoon kan onduidelijk zijn vanwege de aanzienlijke invloed die andere mensen op hun emoties kunnen hebben. We gaan een voorbeeld gebruiken om dit beter te illustreren.

Een moeder vertelt haar zoon dat hij ongevoelig is omdat hij haar niet vaak belt. Als je de situatie echter analyseert, realiseer je je misschien dat de dingen precies het tegenovergestelde zijn van wat de moeder zegt.

Misschien is ze ongevoelig voor haar zoon en geeft ze hem de schuld van haar eigen beperkingen. Dit soort gedrag is namelijk een verdedigingsmechanisme dat projectieve identificatie wordt genoemd.

Kortom, emotionele sponzen zouden zich bewust moeten worden van hoe blootgesteld ze zijn aan giftig gedrag. Vervolgens moeten ze leren omgaan met hun schuldgevoelens, over deze gevoelens nadenken en ze niet toestaan hun daden te sturen. Tot slot moeten ze leren hun eigen gevoelens te waarderen en waar nodig grenzen te stellen.

de Beijl, K. Z. (2016). Personas Altamente Sensibles: Descubre si lo eres y aprende a gestionar el día a día en tus relaciones, el trabajo, con tus hijos…. La Esfera de los Libros.