De weergave van een narcistische persoonlijkheidsstoornis in films

Veel filmregisseurs wenden zich tot narcisme om personages te creëren die de nieuwsgierigheid van de kijker wekken. Bovendien dienen deze persoonlijkheden vaak als katalysator voor de introductie van schokken en verrassingen in de verhaallijnen.
De weergave van een narcistische persoonlijkheidsstoornis in films

Laatste update: 18 februari, 2022

Psychische stoornissen zijn altijd een goede inspiratiebron geweest voor het grote scherm. Ze zorgen voor spannende plots en wendingen die zonder twijfel ook de interesse van de kijker wekken. Hoe wordt narcistische persoonlijkheidsstoornis echter in films gepresenteerd?

Veel regisseurs hebben zich om culturele, sociale of reflectieve redenen tot dit soort onderwerpen gewend. In feite heb je waarschijnlijk ooit zelf ook wel een film gezien die gaat over een narcistische persoonlijkheid. Toch weet je misschien niet wat de exacte kenmerken van deze aandoening zijn. In dit artikel gaan we het hebben over enkele voorbeelden van films die een meer specifiek begrip bieden.

Narcistische persoonlijkheidsstoornis

Deze specifieke persoonlijkheidsstoornis (Engelse link) wordt gekenmerkt door mensen die veel aandacht van anderen opeisen. Bovendien hebben ze de neiging om onbevooroordeeld te zijn als het gaat om het verzoenen van hun belangen met die van anderen. Dit staat bekend als een egocentrische houding.

Bovendien is dit type persoonlijkheid een potentiële generator van conflicten. Hun onzekerheid wordt uitgedrukt door een zoektocht naar bekendheid, ongeacht de gevolgen. Tegelijkertijd zijn deze mensen meestal extreem gevoelig voor kritiek en voelen ze zich gefrustreerd als ze niet bereiken wat ze van plan waren te doen.

“Alleen een leven dat voor anderen wordt geleefd, is een leven dat de moeite waard is.”

Albert Einstein

De weergave van een narcistische persoonlijkheidsstoornis in films

Dit is een interessant onderwerp omdat er zoveel mogelijkheden zijn die de conditie biedt als het gaat om het uitbeelden van interessante situaties of personages. Laten we eens kijken naar enkele van de films waarin de narcistische persoonlijkheidsstoornis is geportretteerd.

  • De film, Vanilla Sky, door Cameron Crowe, heeft een donkere en unieke plot. David lijdt duidelijk aan een stoornis van het gevoel van eigenwaarde vol narcisme. In werkelijkheid accepteert hij de voorwaarden die anderen hem stellen niet. Bovendien kan hij het niet tolereren dat hij zich onder de anderen bevindt.
  • Een ander voorbeeld is American Psycho van Mary Harron. In dit verhaal is Patrick Bateman een psychopathische narcist die lid is van de sociale elite. Hij zoekt voortdurend naar fysieke en persoonlijke perfectie en vult zijn innerlijke leegte met een valse uiterlijke schijn. Dit leidt hem vervolgens tot het plegen van misdaden zonder spijt.
  • The Paramedic is onlangs te zien geweest op Netflix en bleek razend populair. Regisseur Carles Torras vertelt het verhaal van een narcist genaamd Ángel die na een ernstig ongeluk in een rolstoel blijft zitten. Hij onderwerpt zijn ex-vriendin echter aan een hels leven door een dwangmatige aandachtzoeker te worden en zo zijn emotionele behoeften te bevredigen.

Narcisme volgens Woody Allen

Een regisseur die bekend staat om de meeste precisie in de psychologische constructie van zijn personages, is Woody Allen. Hij benadert narcisme met een picareske toets, waarbij hij drama en komedie vermengt. Dit komt tot uiting in de film Midnight in Paris, waar egocentrisme en arrogantie de boventoon voeren.

Allen beschouwt liefde vanuit een narcistisch oogpunt, waar romantiek wordt geïdealiseerd in de hedonistische en verliefde stad Parijs. Sarcasme en het vermogen om te leven met sterke emoties zijn ook vertegenwoordigd. Daarom zouden we kunnen zeggen dat psychologie en film nauw aan elkaar verwant zijn.

Personages met een narcistische persoonlijkheidsstoornis

Sommige films richten zich op narcistisch gedrag op een generiek niveau. Desalniettemin zijn het meestal specifieke personages die deze aandoening vertonen, of het nu protagonisten of ondersteunende personages zijn. Voorbeelden zijn onder andere te vinden in fantasiefilms. Bijvoorbeeld Tony Stark in de film Iron Man of Jonah Jameson in Spiderman.

Narcistische mensen moeten bewonderd worden volgens de bekende psychoanalyticus Otto Friedemann Kernberg. Soms moeten ze die aandacht opeisen en bij anderen gaat het gewoon natuurlijk. Dat blijkt onder meer uit The Wolf of Wall Street.

Kortom, deze aandoening is een maatstaf geworden voor veel scenarioschrijvers en regisseurs. Ze wenden zich inderdaad tot de psychologie als inspiratiebron voor de creatie van veel van hun producties. Wellicht ook interessant voor jou

Narcistische persoonlijkheidsstoornis: 5 oorzaken
Verken je geest
Lees het op Verken je geest
Narcistische persoonlijkheidsstoornis: 5 oorzaken

De oorzaken van een narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPS) hebben te maken met tekortkomingen en excessen tijdens de kindertijd.



  • García García, A. (2006). Psicología y cine. Vidas cruzadas. UNED. Madrid.
  • Kernberg, O. F. (2005). Agresividad, narcisismo y autodestrucción en la relación psicoterapéutica. México: El manual moderno.
  • Semerari, A. y Dimaggio, G. (2008). Los trastornos de la personalidad. Modelos y tratamiento. Bilbao: Editorial Desclée de Brouwer.
  • Trechera, José Luis, & Millán Vásquez de la torre, Genoveva, & Fernández Morales, Emilio (2008). Estudio empírico del trastorno narcisista de la personalidad (TNP). Acta Colombiana de Psicología, 11 (2), 25-36. [Fecha de Consulta 30 de Septiembre de 2021]. ISSN: 0123-9155. Disponible en: https://www.redalyc.org/articulo.oa?id=79811203