De verschillende fasen van een cultuurschok

Immigratie komt in de huidige geglobaliseerde wereld steeds vaker voor. Maar cultuurschok overwinnen is een uitdaging die mensen vaak in verschillende fasen volbrengen. Lees verder om er meer over te weten te komen!
De verschillende fasen van een cultuurschok

Laatste update: 10 augustus, 2022

Migratie en menselijke uitwisseling tussen landen zijn heel gewoon in deze steeds meer gemondialiseerde wereld. Er zijn vele redenen waarom mensen verhuizen, weg van hun plaats van herkomst. Maar hoewel de meeste mensen zich bewust zijn van de uitdaging van deze beslissing, zijn ze niet altijd op de hoogte van de cultuurschok fasen die iemand de eerste jaren doormaakt.

De noodzaak je aan te passen aan een nieuwe cultuur, een nieuwe taal en een andere levensstijl brengt een echte emotionele impact teweeg. Dit is waar het bij een cultuurschok om gaat. Met andere woorden, het is een ervaring waarin emoties als angst, verdriet, euforie, verwarring en onzekerheid als het ware regeren.

Het is echter niet iets statisch en continu. Een migrant zal verschillende stadia doormaken, met hun eigen kenmerken, tot hij erin slaagt zich aan de nieuwe omgeving aan te passen. Dit proces kan verscheidene jaren duren.

Vrouw denkt na

De fasen van een cultuurschok

Verschillende auteurs bestudeerden de invloed van een nieuwe cultuur (Engelse link) op hen die van het ene naar het andere land verhuizen. In dit verband stelt Lysgaard’s (1955) “U-curve” theorie, dat er drie stadia in het proces van culturele aanpassing opvallen. Eerst voelt iemand euforie of geluk, dan krijgt hij te maken met cognitieve dissonantie en onevenwichtigheid, en tenslotte stabiliseert hij zich.

Het was echter de latere theorie van Gullahorn en Gullahorn (1963) die meer invloed kreeg. Volgens deze theorie zijn er vijf fasen van een cultuurschok en ze zijn gerangschikt als een “W.” Deze cognitieve en emotionele ups en downs zijn dus hoe een migrant zich aanpast aan zijn nieuwe woonplaats.

De “W” curve en de vijf fasen van een cultuurschok

1. Huwelijksreis

Emotie, geluk en euforie vallen op in dit beginstadium. Het gastland is fascinerend, stimulerend, en nieuw. Ook zijn ze geneigd de verschillen ten opzichte van hun eigen cultuur als positief op te vatten en zijn ze gemotiveerd om te leren en samen te werken. Bovendien voelen ze zich nog steeds dicht bij hun identiteit en vroegere relaties.

2. Cultuurschok

Dit gebeurt als de nieuwigheid slijt en de nieuwe werkelijkheid irritant, koud en vreemd wordt. De migrant begrijpt de waarden en manier van leven van de nieuwe bestemming niet en deelt ze niet. Ze beginnen te denken dat ze in hun geboorteland beter af waren.

Er zijn gevoelens van vijandigheid, bezorgdheid, frustratie en verdriet, en ook somatische symptomen. Het sociale steunnetwerk dat ze vroeger hadden (familie en vrienden) lijkt nu echt ver weg en onbereikbaar.

3. Aanvankelijke aanpassing

Tijdens het aanpassingsstadium komen positieve en aangename emoties weer naar boven. De nieuwe cultuur en haar manieren zijn nu vertrouwd en begrijpelijk. De immigrant heeft een adequaat niveau van comfort bereikt en de eenzaamheid is niet meer zo uitgesproken. Hun perspectief is nu objectiever en praktischer en ze zijn klaar om van hun nieuwe routine te genieten.

4. Mentaal isolement

Deze fase treedt meestal op na een bezoek of reis aan het geboorteland. Thuis zijn de dingen veranderd en ze hebben niet meer het gevoel dat ze er thuishoren. Zo tast het hun gevoel van erbij horen aan. Ze voelen zich gevangen tussen twee werelden en vinden dat ze niet bij de een of de ander horen. Er is echter een verlangen naar een verleden dat niet meer bestaat.

Bovendien hebben ze in het gastland al een routine opgebouwd. Er is geen nieuwigheid of stimulans meer en, op dit punt, staan ze stil bij hoezeer ze hun oude leven missen. Het gevoel van isolement en eenzaamheid overheerst.

5. Aanpassing

Tenslotte raakt de immigrant vertrouwd met de cultuur, manieren en waarden van het nieuwe land. Ze passen zich uiteindelijk aan het wonen en werken in een nieuw land aan zonder zich vreemd of gefrustreerd te voelen. Ze voelen zich op hun gemak en voelen zich thuis.

High five

Cultuurschok overwinnen

Het kan enkele jaren duren voor je de verschillende fasen van dit culturele aanpassingsproces doorloopt. Bovendien is het belangrijk te benadrukken dat dit proces niet lineair is. De fasen kunnen elkaar afwisselen en zich verschillende keren herhalen voordat iemand zich eindelijk aanpast.

Kennis van het bestaan van deze fasen kan een migrant helpen de emoties die hij ervaart te begrijpen en te normaliseren. In dit verband neemt het gevoel van onzekerheid af. Dit komt omdat ze eindelijk weten wat ze kunnen verwachten. Hopelijk slaagt elke migrant erin dit proces te voltooien. Wellicht ook interessant voor jou

Hoe beïnvloeden de cultuurdimensies van Hofstede ons?
Verken je geest
Lees het op Verken je geest
Hoe beïnvloeden de cultuurdimensies van Hofstede ons?

Als het gaat om culturele verschillen, is het bijna onmogelijk om het niet over Hofstede te hebben, de bedenker van de vijf cultuurdimensies.



  • Black, J. S., & Mendenhall, M. (1991). The U-curve adjustment hypothesis revisited: A review and theoretical framework. Journal of international business studies22(2), 225-247.
  • Gullahorn, J. T., & Gullahorn, J. E. (1963). An extension of the U-curve hypothesis. Journal of Social Issues, 19(3), 33–47