Psychosociale rehabilitatie: het reconstrueren van levens

juni 18, 2020
Leven met een psychische stoornis is niet gemakkelijk. Patiënten verliezen vaak volledig het contact met de levens die ze voor hun ziekte hadden, wat niet helpt bij het herstel. Psychosociale revalidatie is een holistische benadering die patiënten helpt hun leven te reconstrueren en zo volledig mogelijk te leven.

Vandaag zullen we het hebben over een therapeutische strategie, die veel mensen kan helpen die lijden aan psychische stoornissen. Psychosociale rehabilitatie heeft naam gemaakt onder behandelingen die patiënten motiveren om hun symptomen onder controle te houden.

Patiënten die deze methode uitproberen zijn namelijk vaak in staat om hun aanpassingsvermogen aanzienlijk te verbeteren. Deze vorm van behandeling is een holistische benadering die het herstel en de re-integratie in de gemeenschap bevordert. Het helpt mensen ook bij het verbeteren van hun kwaliteit van leven.

Het primaire doel van psychosociale rehabilitatie is het ontwikkelen van vaardigheden en het identificeren van de sterke punten. Dat helpt de vaardigheden te verbeteren van patiënten die lijden aan een soort van psychologische verandering.

Patiënten met een chronische aandoening hebben op die manier de kans om hun leven en hun relatie opnieuw op te pakken. Tot vrij kortgeleden (de jaren ’70) werden patiënten met ernstige psychische aandoeningen meestal geïnstitutionaliseerd.

Vandaag de dag werken mensen echter hard aan het destigmatiseren van geestesziekten en het bevorderen van de zelfredzaamheid. Het idee is om stereotypen te ontkrachten, vooroordelen te bestrijden en mensen met psychische aandoeningen te helpen volledig te integreren in hun gemeenschap.

Mensen zitten in een kring bij groepstherapie

Empowerment

Psychosociale rehabilitatie is een proces dat bedoeld is om patiënten te helpen volledig te herstellen. Het richt zich dan ook op empowerment en strategieën om om te gaan met de uitdagingen waar de patiënt voor staat.

Omdat elke patiënt uniek is, is deze behandeling gebaseerd op geïndividualiseerde programma’s. Ze helpen mensen met psychische aandoeningen om betekenis, hoop en mogelijkheden voor persoonlijke groei te vinden.

Psychosociale rehabilitatiemethoden

Hoewel de methoden kunnen variëren, bestaan de belangrijkste interventies uit het verhogen van het bewustzijn van de aandoening, het trainen van cognitieve vaardigheden en het bieden van ondersteuning en lessen om patiënten te helpen zich aan te passen aan het werk en het sociale leven.

Veel patiënten zijn zich totaal niet bewust van hun ziekte. Tijdens de psychosociale rehabilitatie leren ze de symptomen van hun ziekte herkennen, vragen ze hulp als ze de symptomen opmerken en volgen ze enkele richtlijnen voor zelfzorg.

Cognitieve vaardigheidstraining is een ander belangrijk onderdeel van psychosociale rehabilitatie. Het richt zich op aandacht en concentratietechnieken, maar ook op classificatie, planning en zelfs het geheugen. Patiënten werken ook aan het verwerven van sociale vaardigheden voor een persoonlijke en professionele omgeving.

De belangrijkste uitgangspunten van psychosociale rehabilitatie

Enkele basisprincipes vormen de leidraad voor het werk van deskundigen in de geestelijke gezondheidszorg die zich bezighouden met psychosociale rehabilitatie.

In de eerste plaats benadrukt deze aanpak het groei- en ontwikkelingspotentieel van elk individu. Het richt zich ook op het onderwijzen van patiënten over hun recht op zelfbeschikking. Het legt meer nadruk op de sterke punten van het individu dan op zijn of haar ziekte en benadrukt het feit dat de behoeften van iedereen verschillend zijn.

Poppetjes die elkaar een high-five geven

Een holistische aanpak

Dit soort therapie beïnvloedt verschillende aspecten, met als einddoel het ontwikkelen van de vaardigheden van de patiënt. Dit zijn zaken zoals:

  • sociale vaardigheden
  • gevoel van eigenwaarde
  • probleemoplossing
  • veerkracht
  • stressmanagement

Deskundigen die psychosociale rehabilitatie toepassen melden dat mensen zich positiever voelen over sociale connecties op het werk als ze zich productief voelen. Dat verhoogt op zijn beurt hun gevoel van eigenwaarde en helpt hun kwaliteit van leven te verbeteren.

Het hebben van een plek om te wonen en sociale relaties maken ook deel uit van het rehabilitatieprogramma. Het doel is dat patiënten met psychische stoornissen zoveel mogelijk thuis kunnen wonen, alleen of met familieleden. Gedeelde huisvesting is ook een goede optie.

Patiënten die lijden aan psychische aandoeningen zien hun relaties vaak verslechteren als gevolg van hun aandoening. Het trainen van sociale vaardigheden zoals verbale en non-verbale communicatie en empathie is belangrijk om patiënten het gevoel te geven dat ze erbij horen en hun basisbehoeften op het gebied van socialisatie te dekken.

De effectiviteit van psychosociale rehabilitatie

Een aanzienlijke hoeveelheid wetenschappelijk bewijs ondersteunt de effectiviteit van deze behandelingen. Onderzoek toont aan dat het een positieve invloed heeft op patiënten bij wie hun psychische stoornissen hun kwaliteit van leven negatief beïnvloeden. Veel landen over de hele wereld gebruiken deze aanpak (Engelse link).

Psychosociale rehabilitatie helpt patiënten om hun sociale leven te herstellen, weer aan het werk te gaan en te genieten van een zelfstandig leven.

Wang, L., Zhou, J., Yu, X., Qiu, J., & Wang, B. (2013). Psychosocial Rehabilitation Training in the Treatment of Schizophrenia Outpatients: A Randomized, Psychosocial Rehabilitation training-and Monomedication-Controlled Study. Pakistan journal of medical sciences, 29(2), 597–600.

Sundaram, S. K., & Kumar, S. (2018). Tracing the development of psychosocial rehabilitation from its origin to the current with emphasis on the Indian context. Indian journal of psychiatry, 60(Suppl 2), S253–S257. doi:10.4103/psychiatry.IndianJPsychiatry_437_17

Cherry, Kendra (2019) What Is Psychosocial Rehabilitation? Verywell Mind. Recuperado de https://www.verywellmind.com/psychosocial-rehabilitation-4589796