Perfecte kinderen zijn verdrietige kinderen

· februari 7, 2017

Perfecte kinderen weten niet altijd hoe ze moeten lachen, noch kennen ze het geluid van geluk. Ze zijn bang om fouten te maken en zullen nooit voldoen aan de extreem hoge verwachtingen van hun ouders. Hun opvoeding is niet gebaseerd op vrijheid of erkenning, maar op het gezag van een strenge en veeleisende stem.

Volgens de American Psychological Association (APA) is depressie bij tieners tegenwoordig al een ontzettend ernstig probleem te noemen. Te hoge eisen van ouders vertalen zich gemakkelijk in een laag zelfbeeld, angst en groot emotioneel ongemak.

Opvoeding moet altijd de basis zijn van geluk, van zelfontdekking, en niet slechts een richtlijn die uitsluitend gebaseerd is op perfectioneren, waarbij volledig voorbij wordt gegaan aan de rechten van het kind.

Iets dat we altijd in gedachten moeten houden, is dat de eisen die gedurende de kindertijd aan ons gesteld worden een onuitwisbare indruk achterlaten op ons als volwassen wezens. We zien onszelf nooit als goed genoeg, noch zijn we perfect genoeg als we uitgaan van de idealen die ons werden ingeprent. We moeten deze beperkende band die ons vermogen om gelukkig te zijn verstikt dan ook verbreken.

Kind met Knuffel

Perfecte kinderen: wanneer de inspanning te groot moet zijn

Vaak wordt gezegd dat de opvoeding niet streng genoeg is, dat leraren en ouders te tolerant zijn en dat leerlingen maar slecht kunnen omgaan met frustratie. Dit is echter niet geheel waar. Over het algemeen, en nog meer in tijden van crisis, streven ouders naar ‘perfectie’ als het aankomt op hun kinderen.

Als een kind een zeven haalt voor wiskunde, dan zal het onder druk worden gezet om de volgende keer een tien te halen. Zijn middagen zullen worden gevuld met bijlessen en zijn vrije tijd beperkt tot het zoeken naar nieuwe uitdagingen. Dit zorgt voor stress, vermoeidheid en hulpeloosheid.

In The Price of Privilege stelt dr. Madeleine Levine dat in onze poging om perfecte kinderen op te voeden die klaar zijn voor de toekomst, we er eigenlijk alleen maar in slagen om kinderen op te voeden die ‘losgekoppeld zijn van geluk’.

Onderwijzen is het vermogen om gezag uit te oefenen op basis van liefde, om te begeleiden op basis van veiligheid en genegenheid bij elke stap die het kind zet, omdat de kindertijd een reservefonds is voor je hele leven.

Zelfbeeld van Kind

De gevolgen van te hoge eisen

Hier is iets dat we in gedachten moeten houden. We kunnen onze kinderen leren dat inspanning belangrijk is. We kunnen en moeten zelfs bepaalde dingen van ze eisen. Hier is geen twijfel over mogelijk, maar alles heeft zijn grens. Deze grens bevindt zich daar waar onze eisen niet langer vergezeld worden door onvoorwaardelijke liefde en acceptatie.

Overschrijden we deze grens, dan zullen onze kinderen verdrietige kinderen zijn die met de volgende gevoelens te kampen zullen hebben:

  • Afhankelijkheid en passiviteit: Een kind dat het gewend is om rond gecommandeerd te worden zal niet langer zelf beslissingen nemen. Het zal dan ook altijd op zoek gaan naar goedkeuring van buitenaf en zijn spontaniteit en persoonlijke vrijheid verliezen.
  • Gebrek aan emotie: Perfecte kinderen remmen hun emoties zodat ze deze kunnen aanpassen aan ‘dat wat gedaan moet worden’. En al deze emotionele onderdrukking zal ernstige gevolgen hebben, zowel op korte als lange termijn.
  • Laag gevoel van eigenwaarde: Een kind dat het gewend is om altijd maar te moeten voldoen aan verwachtingen van buitenaf zal het ontbreken aan autonomie of besluitvormende vaardigheden.
  • Frustratie, wrok en innerlijk ongemak zullen mogelijk kunnen resulteren in agressie.
  • Ook angst is een kenmerk van kinderen die altijd al hebben moeten voldoen aan hoge eisen. Elke kans of nieuwe situatie leidt tot persoonlijke onzekerheid of sterke angstgevoelens.

Jongetje met Beer

Veeleisende ouders versus begripvolle ouders

De behoefte om ‘perfecte kinderen’ groot te brengen is een subtiele en directe manier om ongelukkige kinderen de wereld in te sturen. De druk van de te hoge eisen zal ze altijd blijven vergezellen. Zelfs nog meer als we hun opvoeding baseren op de afwezigheid van positieve bekrachtiging en genegenheid.

Het is duidelijk dat we als moeders en vaders voor onze kinderen willen dat ze succesvol zijn, maar boven alles moeten we willen dat ze gelukkig zijn. Niemand wil tenslotte dat zijn kind tijdens de adolescentie depressieve neigingen ontwikkelt of dat hij te hogen eisen aan zichzelf stelt. We willen dat ze weten hoe ze met de stroom mee moeten varen, dat ze lachen en dat ze het zichzelf toestaan om fouten te maken.

Algemene kenmerken

Op dit punt zouden we in staat moeten zijn om het verschil te weten tussen opvoeding en vorming op basis van strenge eisen en een opvoeding die gebaseerd is op begrip en emotionele binding met onze kinderen.

  • Veeleisende en kritische ouders getuigen meestal van een onzekere persoonlijkheid die elk kleine detail onder controle moet hebben.
  • Begripvolle ouders ‘duwen’ hun kinderen in de richting van een bepaald doel, waarbij ze hen in staat stellen om dingen op eigen houtje te verkennen, te voelen en te ondekken. Ze dienen als begeleiders en proberen hun kinderen niet te veranderen in poppetjes of marionetten.
  • Een veeleisende ouder is autoritair en leidt een leven dat altijd wordt geregeerd door de klok. Ze stellen regels en nemen beslissingen om tijd te besparen gebaseerd op de redenering: ‘omdat ik weet wat het beste voor je is’ of ‘omdat ik jouw moeder/vader ben’.

Tot slot: opvoeden betekent gezag uitoefenen, maar wel met gezond verstand, waarbij we genegenheid gebruiken als tegengif en communicatie als een strategie.

Onze kinderen zijn niet ‘van ons’. Het zijn kinderen van de wereld en ze zouden hun eigen keuzes moeten kunnen maken. Ze zouden het recht moeten hebben om fouten te maken en te leren, met de verplichting om geheel vrij in hun hart de volwassenheid te bereiken en hun eigen dromen te verwezenlijken.
Moeder en Kind