Interoceptie: meer dan de vijf zintuigen

april 2, 2019

Interoceptie is het vermogen om de prikkels en sensaties die ons lichaam ons stuurt te herkennen. Het is de kunst van het ervaren en begrijpen van deze prachtige fysieke verzameling van verbindingen.

Vanbinnen bevinden zich receptoren, cellen en delicate weefsels die ons allemaal een reeks boodschappen sturen. Het zijn echter berichten die we niet altijd horen. Om ons daarbij te helpen, kunnen we dingen als mindfulness uitproberen.

Sommige mensen zeggen dat we dankbaar moeten zijn dat we dit gevoel niet zo goed ontwikkeld hebben of zo perfect afgestemd hebben als onze andere zintuigen.

Ze geloven dat niemand er echt van zou genieten om te horen hoe een leukocyten tegenover infecterende stoffen staan, en ze zouden ook niet willen weten hoe onze maagsappen worden gescheiden of het geluid horen dat een neuron maakt als hij afsterft.

Het begrijpen van de zin van interoceptie

We hoeven echter niet tot deze uitersten te gaan om te waarderen wat het gevoel van interoceptie ons echt kan laten zien. Psychofysioloog Hirokata Fukushima heeft in 2011 een onderzoek uitgevoerd dat aantoont dat deze functie nauw verbonden is met empathie.

Wanneer we in contact komen met iemand om hun emoties, behoeften of zorgen te begrijpen, reageert ons lichaam op een heel bijzondere en bijna fascinerende manier. De affectieve toestanden van andere mensen werken als prikkels.

Het begrijpen van de mysteries van de interoceptieve functie zou ons in staat stellen om meer te ontdekken over hoe het lichaam en de geest zich tot elkaar verhouden. Het zou ons ook helpen om beter voor onze gezondheid te zorgen. We zouden begrijpen hoe ons lichaam ons waarschuwt dat er iets niet helemaal goed zit.

Schilderij van een naakte vrouw

Invloed op ons dagelijks leven

Meestal besteden we een groot deel van onze tijd aan zelfverzorging. We zorgen voor onze hygiëne, we zorgen voor een gebalanceerde voeding en we doen aan beweging. Een goed imago is ook belangrijk voor ons. We kiezen mooie kleren, stylen ons haar en doen make-up op. We zorgen ook voor onze huid en proberen een goede nachtrust te hebben.

Hoe vreemd het ook lijkt, er is iets dat we in deze routine over het hoofd zien. We luisteren niet naar ons eigen lichaam. We negeren de berichten die het ons stuurt. Het probeert ons een boodschap van pijn te sturen door gebruik te maken van spanning in de nek of hoofdpijn die gewoon niet wil overgaan.

Deze symptomen kunnen betekenen dat onze geest gestrest is en ons hele lichaam reageert op deze destabiliserende emotie. Toch geven we deze symptomen niet de aandacht die we zouden moeten krijgen. We zien niet wat er werkelijk in ons gebeurt.

Atleten, aan de andere kant, hebben de neiging om een goed ontwikkeld gevoel van interoceptie te hebben. Goede atleten zijn in staat om te onderscheiden wanneer een lichamelijke sensatie normaal is of niet.

Ze kunnen voelen of spierpijn alleen te wijten is aan overbelasting of dat het een teken van spierschade kan zijn. Soms zijn ze zelfs in staat om door die pijn heen te duwen. Dit doen ze om het doel te bereiken dat ze voor zichzelf hebben gesteld. Of om hun uiterste best te doen tijdens een wedstrijd.

De verbinding tussen de geest en het lichaam in deze gevallen is een effectief bondgenootschap dat ons kan helpen onze prestaties te verbeteren wanneer we het het meest nodig hebben.

Vrouw die over het strand aan het hardlopen is

Interoceptie en de insula

Interoceptie is een veelvoorkomend onderzoeksgebied op het gebied van de psychofysica en de psychologie van emoties, leren en biofeedback. Er zijn veel studies over het onderwerp die ons helpen om dieper in deze speciale en zeer belangrijke zintuiglijke waarneming te duiken.

Een ding dat we in gedachten moeten houden is dat er basisprocessen zijn waar ons gevoel van interoceptie mee te maken heeft. Deze omvatten dorst, honger en slaap. Dit zijn mechanismen die onze overleving garanderen. Daarom moeten we ons daar zeer bewust van zijn. Anderen, aan de andere kant, zijn subtieler en blijven meestal onopgemerkt.

Dankzij een onderzoek gepubliceerd in 2012 in het tijdschrift Neuropsychology weten we welk deel van onze hersenen dit gevoel en alles wat het ons probeert te vertellen reguleert. Het is de insula, een deel van de hersenen dat zeer diep verborgen ligt.

Hier regelen de hersenen processen zoals het bewustzijn van onze emoties en lichamelijke gewaarwordingen. De insula is een controlecentrum dat licht werpt op de fascinerende verbinding tussen de geest en het lichaam.

Mindfulness en interoceptie

Aan het begin van het artikel vermeldden we dat één manier om ons bewust te worden van ons gevoel van interoceptie mindfulness is. Dit stelt ons in staat om dit verband te leggen.

We kunnen onze lichamelijke gewaarwordingen verbinden met ons innerlijk wezen. Zo helpt het ons om onze geest, onze behoeften en de manier waarop de omgeving en haar processen ons lichaam beïnvloeden te begrijpen.

In staat zijn om naar alle signalen te luisteren die ons lichaam ons dagelijks stuurt en deze te onderscheiden, is een manier om te investeren in onze eigen gezondheid en kwaliteit van leven. Door dit te doen, kunnen we stress veel beter te beheersen. We kunnen zelfs anticiperen op tekenen van mogelijke dreigende ziekten.

Daarnaast zullen we in staat zijn om onze eigen grenzen aan te voelen en daardoor productiever te worden. Dit helpt ons om ons ervan bewust te worden dat we geen machines zijn, maar een prachtig maar fijnmazig netwerk van cellen, weefsels en emoties.

  • Craig, A. D. (2003). Interoception: The sense of the physiological condition of the body. Current Opinion in Neurobiology. https://doi.org/10.1016/S0959-4388(03)00090-4