George Orwell: biografie, manipulatie van taal, en totalitarisme

maart 30, 2020
George Orwell is bekend als een van de grote schrijvers van de dystopische literatuur. Met zijn ongeëvenaarde roman 1984 legde hij de basis voor zijn ideeën en stimuleerde hij de lezer om een kritischer standpunt in te nemen.

George Orwell was een Britse romanschrijver, essayist en journalist. Zijn romans De boerderij der dieren en 1984 zorgden ervoor dat hij een begrip werd in de schrijverswereld. Zijn werk, gebaseerd op zijn persoonlijke ervaringen, kan worden verdeeld in drie zeer verschillende categorieën, namelijk de volgende:

  • Ten eerste zijn zijn werken tegen het Britse imperialisme.
  • Ten tweede steunen sommige van zijn werken het democratisch socialisme.
  • Tenslotte zijn er de werken die hij schreef om het nazistische en stalinistische totalitarisme aan de kaak te stellen.

Orwell was een van de belangrijkste essayisten van de jaren veertig. Zijn belangrijkste werken zijn vooral gericht op het verzet tegen het fascisme. De Spaanse Burgeroorlog heeft hem diep geraakt en hij heeft zelfs deelgenomen aan de strijd tegen het fascisme.

Zijn ervaringen tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben ook invloed gehad op zijn werk. George Orwell heeft ook daarna verder geschreven tegen totalitaire systemen en de gevaren van de oorlog.

Zijn roman 1984 is zijn ultieme werk tegen totalitaire samenlevingen. De wereld die Orwell in deze roman creëert, was de geboorteplaats van de term “Orwelliaans,” die door mensen gebruikt wordt om te verwijzen naar dit soort samenlevingen.

In deze roman ging hij in op begrippen als manipulatie van taal, mentale controle en machtsmisbruik. Door het gebruik van de dystopische setting presenteerde hij een angstaanjagende toekomstige wereld die de mensen wilden vermijden.

Het jaartal 1984 in een lichtcirkel

Zijn vroege leven

George Orwell is eigenlijk het pseudoniem van Eric Arthur Blair. De schrijver werd geboren in Motihari, India, in 1903. Zijn vader was een Britse agent op het Opium Departement van de Indian Civil Service. De jonge Eric werd samen met zijn moeder naar Engeland gestuurd toen hij nog heel jong was. Daar ging hij naar de beste scholen.

Op deze scholen bouwde George Orwell vriendschappen op die zijn eerste werken beïnvloedden. Na zijn studie in Eton besloot hij bij de Imperial Police in Birma te gaan werken. Hij werkte daar vijf jaar. In deze periode ging zijn gezondheid achteruit en begon hij het imperialisme af te wijzen.

George Orwell en de oorlog

Orwell vertrok uit Birma en keerde terug naar Engeland om een aantal van zijn werken uit te geven. Hij ging lesgeven, maar werkte ook enige tijd in een boekwinkel. Toch was schrijven zijn belangrijkste werk.

Later ging hij bij een van zijn tantes in Frankrijk wonen, in de hoop zijn naam als schrijver te vestigen. Zijn tijd in de Gallische landen bleek echter ook een teleurstelling. Toen hij in 1933 naar Engeland terugkeerde, besloot hij om onder de naam George Orwell te gaan schrijven. In 1936 besloot hij naar Spanje te reizen om het fascisme in de burgeroorlog te bestrijden.

Hoewel enkele van zijn vrienden, zoals Hemingway, hem probeerden te ontmoedigen, kwam hij aan het eind van datzelfde jaar uiteindelijk in Barcelona aan. Idealistisch in de kern, vocht hij aan het “Huesca Front” waar hij gewond raakte door een kogel in de nek.

Zijn deelname aan de Spaanse Burgeroorlog veranderde zijn kijk op de wereld voorgoed. Bij zijn terugkeer uit de oorlog moest hij in een Engels ziekenhuis verblijven, omdat hij aan een ernstige vorm van tuberculose leed.

Daarna sloot hij zich aan bij de Home Guard tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij legde zijn gedachten en ervaringen in die tijd vast in zijn werk Dagboeken 1931 – 1949. Orwell werkte voor de BBC aan programma’s die bedoeld waren om steun te krijgen van de Oost-Aziatische landen voor de geallieerde oorlogsinspanningen.

Kort voor zijn dood trouwde hij met Sonia Brownell. George Orwell stierf vervolgens op 21 januari 1950 aan tuberculose.

Totalitarisme en de corruptie van de taal

George Orwell was er vol van overtuigd dat totalitarisme en de corruptie van de taal met elkaar verweven waren. Hij beweerde dat politieke taal concepten en gebeurtenissen vervormde.

Een man manipuleert de taal in gesprek met andere man

1984 bevat zeer belangrijke boodschappen die deze ideeën ondersteunen. Een ervan is een reflectie over hoe de regering van een land de structuur van de taal kan veranderen om elke gedachte over rebellie of ongehoorzaamheid te blokkeren.

Op dezelfde manier manipuleren mensen die betrokken zijn bij de politiek de taal in psychologische manipulatiecampagnes.

Hij schreef ook uitgebreid over “doublethink,” dat is het vermogen om twee tegenstrijdige ideeën tegelijkertijd in gedachten te houden. In 1984 gebruikt hij dit soort cognitieve dissonantie met concepten als het Ministerie van Vrede, dat de oorlogsinspanningen beheert, of het Ministerie van Overvloed, dat de economische schaarste beheert.

Zonder twijfel is taal de structuur van het menselijk denken voor George Orwell. Daarom is het zo belangrijk voor hem. Wanneer een politieke organisatie de controle over taal centraliseert, kan het de taal zo herstructureren dat niemand ooit de absolute macht van een regering in twijfel kan trekken. Dit is totalitarisme.

Een kritische blik

Soms kan literatuur of andere vormen van kunst een belangrijke boodschap overbrengen. Dystopische literatuur zet mensen aan het denken over deze kwesties. Orwell voert de lezer mee naar een beangstigende toekomst, die herinneringen aan ons heden bevat.

Daarmee moedigt hij de lezer aan om kritisch en objectief naar zijn eigen werkelijkheid te kijken. Hoe kan een mens dingen veranderen? Wat kan iemand doen om deze vreselijke toekomst te vermijden? Orwell was een meester in het genre en gaf ons een van de beste dystopische meesterwerken die ooit zijn geschreven: 1984.

  • Rueda, Soriano (2010) Manipulation of language as a weapon of mind control and abuse of power in 1984. Rorueso blog. Recuperado de http://rorueso.blogs.uv.es/2010/10/28/manipulation-of-language-as-a-weapon-of-mind-control-and-abuse-of-power-in-1984/
  • Taylor, D.J. (2003) Orwell: The Life. Edited by Holt Paperbacks. ISBN-13: 978-0805076936
  • Hossain, Mozaffor. (2018). Language as the Device for Psychological Manipulation in George Orwell’s Nineteen Eighty-Four: a psycholinguistic analysis.