Waarom sommige mensen eindeloos anderen onderbreken, zelfs zonder het te beseffen

We hebben allemaal wel eens dat ongemakkelijke moment meegemaakt: je bent een belangrijk idee aan het delen en voordat je je zin hebt afgemaakt, onderbreken sommige mensen je. Het kan onbeleefd, frustrerend en zelfs respectloos voelen. Maar niet alle onderbrekingen komen voort uit slechte bedoelingen. Vaak beseffen degenen die het doen het niet eens.

De oorzaken achter dit gedrag begrijpen, helpt ons om anderen beter te interpreteren en na te denken over onze eigen manier van communiceren. Wat zijn de redenen ervoor? Hier leggen we ze aan je uit.

Impulsiviteit en ADHD

Een van de meest voorkomende redenen is de moeilijkheid om impulsen onder controle te houden. Bij mensen met Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) is onderbreking een symptoom: ze vinden het moeilijk om irrelevante prikkels weg te filteren en hun aandacht voor langere tijd vast te houden.

Ideeën komen dan plotseling op en de persoon voelt de drang om ze te uiten voordat ze worden vergeten.

Gebrek aan actief luisteren

Actief luisteren houdt in dat je volledige aandacht schenkt aan wat de ander zegt, zonder te anticiperen op een reactie. Als iemand voortdurend onderbreekt, is dat vaak omdat hij gefocust is op wat hij wil zeggen en niet op wat de ander zegt. Het hoeft geen desinteresse te zijn, maar het geeft wel aan dat het moeilijk is om ruimte te geven en de woorden van de ander te valideren.

Behoefte aan aandacht of controle

Voor sommige mensen is onderbreken een manier om het gevoel te hebben dat ze de hoofdrol spelen in het gesprek. Het kan een onbewuste zoektocht zijn naar erkenning, goedkeuring of macht. In andere gevallen, vooral in werksituaties, is het een manier om controle te krijgen en de interactie naar hun eigen doelen te sturen.

Angst en overmatige opwinding

De onderbreker kan bang zijn dat hij zijn idee vergeet als hij te lang wacht, of nerveus zijn dat hij niet zal kunnen zwijgen. Aan de andere kant komen sommige onderbrekingen voort uit oprecht enthousiasme: de persoon is zo enthousiast over het onderwerp dat hij niet kan wachten tot de ander klaar is.

Extraversie

Extraverte mensen hebben de neiging om ideeën hardop te verwerken en willen het gesprek dynamisch vooruit helpen, wat ertoe kan leiden dat ze onderbreken. Introverte mensen hebben daarentegen de neiging om rustig te luisteren en op hun beurt te wachten. Als we deze verschillen begrijpen, kunnen we elkaars gedrag met minder oordelen interpreteren.

Sociale, identiteits-, culturele en familiefactoren

Geslacht, cultuur, opvoeding en familiale achtergrond beïnvloeden de manier waarop we praten. In sommige huishoudens is praten over anderen heen normaal en wordt het geïnterpreteerd als actieve deelname; als je in deze omgeving opgroeit, is het mogelijk om dit gedrag in de toekomst te herhalen.

Aan de andere kant kunnen in sommige culturen meerdere mensen tegelijk praten als teken van enthousiasme. Bovendien tonen studies aan dat vrouwen in professionele contexten vaker onderbroken worden, wat eerder een afspiegeling is van de machtsdynamiek dan van een bewuste intentie om hen het zwijgen op te leggen.

Volgens een publicatie in het Journal of Language and Social Psychology onderbraken mannen vrouwen 2,1 keer tijdens een gesprek van drie minuten. Als ze daarentegen even lang met mannen praatten, onderbraken ze hen slechts 1,8 keer. Aan de andere kant onderbraken vrouwen in het onderzoek mannen gemiddeld maar één keer.

Hoe herken je dat je onderbreekt zonder het te beseffen?

Deze gewoonte herkennen is de eerste stap om hem te veranderen. Een duidelijk teken is dat anderen zinnen niet afmaken als je tegen ze praat of vaak herhalen “laat me uitpraten”. Je kunt ook merken dat het gesprek draait om wat jij zegt, ook al heb je dat niet zo gepland.

Feedback vragen aan iemand die je vertrouwt of een vergadering opnemen kan je aanwijzingen geven over je communicatiestijl. Zelfs het bijhouden van een mentaal verslag van wanneer je het meest onderbreekt – wanneer je angstig, opgewonden of in werkvergaderingen zit – zal je helpen om je triggers te begrijpen en er bewuster mee om te gaan.

Aanbevelingen om de communicatie te verbeteren

Als je eenmaal een neiging tot onderbreken hebt ontdekt, is het belangrijk om nieuwe manieren van interactie te trainen. De volgende aanbevelingen zijn nuttig:

• Herformuleer wat je begrepen hebt: samenvatten in je eigen woorden valideert de ander.
• Pauzeer bewust: neem voordat je reageert een paar seconden de tijd om na te denken over wat je net hebt gehoord.
• Train actief luisteren: houd oogcontact en wacht tot je gesprekspartner klaar is voordat je je mening geeft.
• Wees assertief met je inbreng: in plaats van te onderbreken met “Mag ik wat zeggen?”, kun je zinnen proberen als “Ik wil daar later graag iets aan toevoegen”.

Echt luisteren is een daad van respect en verbinding. Door onszelf te trainen om niet te onderbreken, verbeteren we onze communicatie en de banden die er het meest toe doen. Geduldig luisteren opent een ruimte waarin de ander zich gewaardeerd voelt, en dat gebaar kan een relatie volledig veranderen.