Het leven hervatten na een grijze echtscheiding

Velen zien het als een bevrijding. Maar echtscheidingen bij mensen ouder dan 50 jaar zijn niet altijd zo positief. In feite liggen achter dit bloeiende verschijnsel verborgen economische geschillen en grote emotionele uitdagingen.
Het leven hervatten na een grijze echtscheiding

Laatste update: 01 juli, 2022

Statistische gegevens stellen dat een grijze echtscheiding, dat wil zeggen een echtscheiding bij paren ouder dan 50 jaar, over de hele wereld is toegenomen. Maar als iemand te maken krijgt met het verbreken van een relatie van 20, 30 of zelfs 40 jaar, zijn de uitdagingen ontelbaar. Ze zijn ook nogal persoonlijk.

Het leven beginnen na de ‘grijze scheiding’ is geen gemakkelijke opgave. In feite voelen veel mensen zich helemaal verloren. Aan de andere kant zien anderen het als een nieuwe kans of een tweede kans.

Een welverdiende kans om vorm te geven aan een gelukkiger, verfrissender bestaan vol hoopvolle doelen. Hoe het ook zij, het kan niet ontkend worden dat het van essentieel belang is een einde te maken aan elke relatie die, verre van voldoening te brengen, alleen maar ongeluk en problemen brengt.

Dat gezegd hebbende, als twee mensen tientallen jaren samenleven, hebben ze vaak een geweldige familie-, emotionele, materiële, en zelfs economische infrastructuur opgebouwd.

Die erfenis in tweeën delen, zoals een stuk papier in tweeën knippen, is niet gemakkelijk. Zo ontstaan er bijna altijd moeilijkheden bij het verdelen van bezittingen. Bovendien moet er om de breuk gerouwd worden, en merken paren dat ze de zin van hun leven opnieuw moeten definiëren.

Veel mensen tussen 50 en 60 jaar weten niet hoe ze moeten omgaan met de emoties die gepaard gaan met het scheidingsproces en hoe ze alleen aan het leven moeten beginnen.

Trieste oudere man
De grijze echtscheiding impliceert dat we onszelf opnieuw moeten opbouwen, maar ook dat we al het leven dat we met onze ex-partner deelden moeten integreren.

Sleutels tot een nieuwe start van het leven na een grijze echtscheiding

In het geval van een grijze echtscheiding is de liefde soms uitgedoofd, beschadigd of misbruikt. Er zijn er echter die, in plaats van hun ongelukkige relaties te beëindigen, ze tientallen jaren rekken. Dit komt vooral voor bij paren van boven de zestig die geleerd hebben dat het huwelijk eeuwig moet duren. Onnodig te zeggen dat onder dit soort omstandigheden het enige dat eeuwig duurt lijden is.

Gelukkig is deze opvatting achterhaald. Echtscheiding wordt niet langer gezien als een stigma, maar als een veel voorkomende en geconsolideerde actie in onze maatschappij. Voeg daarbij het feit dat veel vrouwen tussen de 50 en 60 jaar economische onafhankelijkheid en een eigen carrière genieten, en het is gemakkelijk te begrijpen waarom het aantal scheidingen in deze bevolkingsgroep toeneemt.

De echte uitdaging is hoe je het leven na de grijze echtscheiding kunt beginnen. Het is niet iets dat verklaard kan worden door het lege-nest-syndroom (Engelse link), de mid-life crisis, of de naderende pensionering.

Het gaat hier om mensen die niet meer van hun echtgenoot/partner houden en die alleen een nieuw leven willen beginnen. Omgaan met wat er komt na het nemen van die moedige stap is niet gemakkelijk.

De behoefte aan steun van de omgeving

Onderzoek (Engelse link) gepubliceerd in The Journals of Gerontology suggereert twee interessante aspecten. Ten eerste deed de zogenaamde grijze echtscheidingsrevolutie voor het eerst van zich spreken in 1990. Sindsdien vertegenwoordigen scheidingen bij paren boven de 50 jaar één op de vier echtscheidingen.

Het tweede aspect is dat we de voorspellers van dit verschijnsel niet met zekerheid kennen, evenmin als de gevolgen. Wat we wel weten is dat het geen eenvoudig proces is. Door zijn specifieke kenmerken verschilt het extreem van een echtscheiding op jongere leeftijd.

Iets wat in deze situaties van groot belang is, is dat de gescheiden partner de steun van zijn omgeving moet hebben. Het hebben van vrienden om mee te praten en een sociale groep die als dagelijkse bondgenoot fungeert, is inderdaad de sleutel om het leven na een grijze echtscheiding te beginnen. Het is ook belangrijk om het begrip en de steun van andere familieleden te hebben.

Een grijze echtscheiding onder ogen zien houdt in dat ze de relaties met de uitgebreide familie van het echtpaar en gemeenschappelijke vriendschappen moeten verlaten. Ze moeten ook bepaalde dromen opgeven en hun hele erfenis van herinneringen en ervaringen opnieuw formuleren.

Herformuleren van hun levensverhaal om het te oriënteren op de toekomst

Het 55 of 60 jarige echtpaar dat besluit te scheiden kan 20, 30, of meer jaren samen geleefd hebben. Natuurlijk is elk geval uniek, en hoewel er sommige relaties zijn die vanaf het begin fout liepen, kunnen andere een veel latere achteruitgang doorgemaakt hebben. In de meeste gevallen betekent het dat je het leven bijna vanaf de grond opnieuw moet samenstellen.

Er zijn er die spijt hebben van alles wat ze hebben meegemaakt en zich afvragen “Waarom heb ik dit niet eerder gedaan?” Terwijl anderen lijden als ze merken dat ze afscheid moeten nemen van een partner van wie ze nog steeds houden, maar die ze door allerlei omstandigheden (verraad, onenigheid, enz.) moeten verlaten.

Er zullen er ook zijn die uit langdurige mishandelende relaties ontsnappen en anderen die met wederzijdse instemming relaties verlaten als er geen liefde meer over is.

In al deze omstandigheden is het laatste wat ze moeten doen proberen hun leven met hun partner uit te wissen. Die gedeelde decennia zijn er en ze maken deel uit van hun geschiedenis. Ze maken deel uit van wie ze zijn. Ze moeten het verleden aanvaarden om zich op de toekomst te kunnen richten. Om dit te doen moeten ze rouwen om de breuk. Later kunnen ze nieuwe doelen en oogmerken verduidelijken.

Economische kwesties kunnen angst veroorzaken

Het leven beginnen na een grijze echtscheiding is in veel gevallen nogal duizelingwekkend. Meer nog wanneer een van de partners geen financiële bijdrage geleverd heeft en afhankelijk is van het pensioen van zijn echtgenoot. Het is een van de echte moeilijkheden van dit opkomende verschijnsel. Er zijn immers veel vrouwen die hun leven gewijd hebben aan de opvoeding van hun kinderen.

In andere situaties krijgt het echtpaar te maken met de verdeling van een nalatenschap, wat vaak juridische problemen oplevert. Het zijn ervaringen die veel onrust veroorzaken en die in bepaalde gevallen antagonismen tussen andere familieleden kunnen opwekken.

Moeder en dochter
Communicatie en empathie tussen ouders en kinderen is doorslaggevend om de gevolgen van een grijze echtscheiding te verwerken.

Het effect van een grijze echtscheiding op volwassen kinderen

De meeste ouders van in de 50 en 60 gaan ervan uit dat hun kinderen niet de volle impact van hun scheiding zullen voelen. “Ze zijn ouder,” zeggen ze, “ze hebben hun eigen leven.” Veel van deze jonge mensen gaan echter in stilte met de situatie om, zonder echt te weten hoe ze die moeten aanvaarden, begrijpen en onder ogen zien. Ze ervaren vreemde en tegenstrijdige gevoelens, samen met teleurstelling en verdriet.

Daarom moeten ouders met hun volwassen kinderen praten en hen uitleggen dat hoe ze zich voelen volkomen begrijpelijk is. Ze moeten de communicatiekanalen openhouden. Daarnaast moeten ze begrijpen dat het feit dat hun kinderen ouder zijn niet betekent dat de breuk hen niet erg raakt. Zo zit het leven niet in elkaar.

Vanzelfsprekend hebben ze geen toestemming van hun kinderen nodig om tot de breuk en scheiding over te gaan. Maar wederzijdse steun tussen ouders en kinderen, en gebruik maken van een empathische en oprechte dialoog, zullen als buffer dienen voor een situatie die voor niemand comfortabel of gemakkelijk is. Wellicht ook interessant voor jou

Grijze echtscheiding: een fenomeen in opkomst
Verken je geest
Lees het op Verken je geest
Grijze echtscheiding: een fenomeen in opkomst

Grijze echtscheiding, een scheiding na de leeftijd van 50 jaar, is een groeiend fenomeen in landen als de VS. Lees er hier meer over.



  • Brown, S. & Lin, I. (2012). The Gray Divorce Revolution: Rising Divorce Among Middle-Aged and Older Adults, 1990–2010. J Gerontol B Psychol Sci Soc Sci, 67(6): 731–741.
  • Campbell, M. “Divorce at Mid-Life: Intergenerational Issues.” Journal of Divorce & Remarriage 23, no. 1–2 (1995): 200, doi:10.1300/J087v23n01_12.
  • Ehrlich, J. Divorce and Loss: Helping Adults and Children Mourn When a Marriage Comes Apart. (New York: Rowman & Littlefield, 2018), 74.
  • Taylor, J. B. My Stroke of Insight: A Brian Scientist’s Personal Journey. (New York: Penguin Books, 2006)