De soorten angst die mensen volgens de psychologie ervaren
Wie heeft er nog nooit angst gevoeld bij een examen of tijdens een zware onweersbui? Natuurlijk ervaart iedereen het anders en met een andere intensiteit. In de wetenschap zijn angsten aangeboren of aangeleerd. En vanuit pedagogisch oogpunt zijn er verschillende soorten angst, zoals rationele, irrationele, aangeleerde, pathologische en existentiële angst.
Maar waar dient angst voor? Het beschermt ons, waarschuwt ons en bereidt ons voor om te handelen in moeilijke situaties. Hieronder vertellen we je hoeveel soorten er bestaan, wat hun kenmerken zijn en wat je kunt doen om het te beheersen en je beter te voelen.
Rationele angst: als het gevaar reëel is
Deze angst verschijnt bij een concrete, reële en onmiddellijke dreiging. Bijvoorbeeld als je de weg oversteekt en een fietser op volle snelheid ziet aankomen. De oorzaak is duidelijk en aanwijsbaar en het heeft een adaptieve functie, omdat het je helpt om te reageren en jezelf te beschermen. Het verdwijnt als het gevaar geweken is.
Wat kun je in deze gevallen doen? Luister naar je lichaam, handel rustig en beoordeel de situatie. Je kunt ook de situaties opschrijven die deze angst oproepen, nagaan hoe waarschijnlijk het is dat ze gebeuren en wat de gevolgen zouden zijn.
Vergelijk vervolgens de emotie met de feiten, dit helpt om de intensiteit ervan te verminderen. Maak ook een realistisch actieplan om je voorbereid te voelen en de onzekerheid te verminderen.
Irrationele angst: de onzichtbare vijand
Deze angst ontstaat zonder logische oorzaak. Bijvoorbeeld bang zijn voor ballonnen omdat ze zouden kunnen ontploffen, tunnels of bruggen vermijden zonder aanwijsbare reden, of overstuur raken als je de telefoon hoort overgaan. Hoewel er geen echt gevaar is, kan het angst, isolatie of blokkering veroorzaken.
Het heeft te maken met ervaringen uit het verleden of gedachten die niet weerspiegelen wat er werkelijk gebeurt. Als het aanhoudend en buiten proportie is, kan het passen bij diagnoses zoals specifieke fobieën of bepaalde vormen van angst.
Om met deze angst om te gaan, moet je het eerst erkennen en observeren zonder te oordelen, over je gevoelens praten met iemand die je vertrouwt om een ander perspectief te krijgen, en oefenen met diep ademhalen om je lichaam en geest te kalmeren. Als het aanhoudt en je leven verstoort, zoek dan professionele hulp.
Aangeleerde angst: de angst die zich na verloop van tijd nestelt
Van alle soorten angst is deze aangeleerd uit ervaring. Als je als kind werd uitgescholden omdat je fouten maakte, ben je nu misschien bang om te falen. Of als je te horen hebt gekregen dat honden gevaarlijk zijn, ben je daar nu misschien bang voor, zelfs als je geen slechte ervaring met deze dieren hebt gehad. Het kan ook ontstaan door observatie van anderen of door culturele overdracht.
Het kan vele jaren in stand worden gehouden als er niet mee wordt omgegaan, en we zijn ons niet altijd bewust van de oorsprong. Probeer in deze gevallen de oorzaak te achterhalen en vraag jezelf af: “Wanneer ben ik deze angst gaan voelen? Overweeg ook om met een professional te praten om de oorzaak te achterhalen en eraan te werken.
Pathologische angst: als het je uitschakelt
In dit geval wordt angst een stoornis. De intensiteit en hardnekkigheid ervan verstoren het dagelijks leven. Het kan zich uiten als fobieën, paniekaanvallen of angststoornissen.
Het is meestal buitensporig en onevenredig en beïnvloedt je geest en lichaam, waardoor psychologische of medische hulp nodig is. Het is heel belangrijk dat je geen enkele vorm van angst alleen onder ogen ziet, maar vooral deze angst vereist deskundige interventie vanaf het begin, vanwege de complexiteit ervan.
Misschien vind je dit artikel ook interessant:: Nachtelijke angst: effectieve strategieën om het te kalmeren
Existentiële angst: de angst voor het onvermijdelijke
Voel je een knoop in je maag als je denkt aan onderwerpen als de dood, het verstrijken van de tijd of de zin van het leven? Dit type angst is niet altijd aanwezig, maar kan ontstaan in crisissituaties of situaties van bezinning. Het is diep en filosofisch, veroorzaakt angst of wekt een zoektocht naar een doel op.
Het komt vaak voor dat existentiële angst op volwassen leeftijd of na belangrijke gebeurtenissen de kop opsteekt. De aanbeveling is om in therapie over deze kwesties te praten om je beter te voelen.
Onthoud dat het identificeren van de soorten angst die je voelt de eerste stap is om ze bewust onder ogen te zien en voor je geestelijke gezondheid te zorgen. Breng bovenstaande aanbevelingen in de praktijk; in het geval van intense of pathologische angsten zijn deze interventies effectiever als ze worden toegepast onder begeleiding van een professional.
Wie heeft er nog nooit angst gevoeld bij een examen of tijdens een zware onweersbui? Natuurlijk ervaart iedereen het anders en met een andere intensiteit. In de wetenschap zijn angsten aangeboren of aangeleerd. En vanuit pedagogisch oogpunt zijn er verschillende soorten angst, zoals rationele, irrationele, aangeleerde, pathologische en existentiële angst.
Maar waar dient angst voor? Het beschermt ons, waarschuwt ons en bereidt ons voor om te handelen in moeilijke situaties. Hieronder vertellen we je hoeveel soorten er bestaan, wat hun kenmerken zijn en wat je kunt doen om het te beheersen en je beter te voelen.
Rationele angst: als het gevaar reëel is
Deze angst verschijnt bij een concrete, reële en onmiddellijke dreiging. Bijvoorbeeld als je de weg oversteekt en een fietser op volle snelheid ziet aankomen. De oorzaak is duidelijk en aanwijsbaar en het heeft een adaptieve functie, omdat het je helpt om te reageren en jezelf te beschermen. Het verdwijnt als het gevaar geweken is.
Wat kun je in deze gevallen doen? Luister naar je lichaam, handel rustig en beoordeel de situatie. Je kunt ook de situaties opschrijven die deze angst oproepen, nagaan hoe waarschijnlijk het is dat ze gebeuren en wat de gevolgen zouden zijn.
Vergelijk vervolgens de emotie met de feiten, dit helpt om de intensiteit ervan te verminderen. Maak ook een realistisch actieplan om je voorbereid te voelen en de onzekerheid te verminderen.
Irrationele angst: de onzichtbare vijand
Deze angst ontstaat zonder logische oorzaak. Bijvoorbeeld bang zijn voor ballonnen omdat ze zouden kunnen ontploffen, tunnels of bruggen vermijden zonder aanwijsbare reden, of overstuur raken als je de telefoon hoort overgaan. Hoewel er geen echt gevaar is, kan het angst, isolatie of blokkering veroorzaken.
Het heeft te maken met ervaringen uit het verleden of gedachten die niet weerspiegelen wat er werkelijk gebeurt. Als het aanhoudend en buiten proportie is, kan het passen bij diagnoses zoals specifieke fobieën of bepaalde vormen van angst.
Om met deze angst om te gaan, moet je het eerst erkennen en observeren zonder te oordelen, over je gevoelens praten met iemand die je vertrouwt om een ander perspectief te krijgen, en oefenen met diep ademhalen om je lichaam en geest te kalmeren. Als het aanhoudt en je leven verstoort, zoek dan professionele hulp.
Aangeleerde angst: de angst die zich na verloop van tijd nestelt
Van alle soorten angst is deze aangeleerd uit ervaring. Als je als kind werd uitgescholden omdat je fouten maakte, ben je nu misschien bang om te falen. Of als je te horen hebt gekregen dat honden gevaarlijk zijn, ben je daar nu misschien bang voor, zelfs als je geen slechte ervaring met deze dieren hebt gehad. Het kan ook ontstaan door observatie van anderen of door culturele overdracht.
Het kan vele jaren in stand worden gehouden als er niet mee wordt omgegaan, en we zijn ons niet altijd bewust van de oorsprong. Probeer in deze gevallen de oorzaak te achterhalen en vraag jezelf af: “Wanneer ben ik deze angst gaan voelen? Overweeg ook om met een professional te praten om de oorzaak te achterhalen en eraan te werken.
Pathologische angst: als het je uitschakelt
In dit geval wordt angst een stoornis. De intensiteit en hardnekkigheid ervan verstoren het dagelijks leven. Het kan zich uiten als fobieën, paniekaanvallen of angststoornissen.
Het is meestal buitensporig en onevenredig en beïnvloedt je geest en lichaam, waardoor psychologische of medische hulp nodig is. Het is heel belangrijk dat je geen enkele vorm van angst alleen onder ogen ziet, maar vooral deze angst vereist deskundige interventie vanaf het begin, vanwege de complexiteit ervan.
Misschien vind je dit artikel ook interessant:: Nachtelijke angst: effectieve strategieën om het te kalmeren
Existentiële angst: de angst voor het onvermijdelijke
Voel je een knoop in je maag als je denkt aan onderwerpen als de dood, het verstrijken van de tijd of de zin van het leven? Dit type angst is niet altijd aanwezig, maar kan ontstaan in crisissituaties of situaties van bezinning. Het is diep en filosofisch, veroorzaakt angst of wekt een zoektocht naar een doel op.
Het komt vaak voor dat existentiële angst op volwassen leeftijd of na belangrijke gebeurtenissen de kop opsteekt. De aanbeveling is om in therapie over deze kwesties te praten om je beter te voelen.
Onthoud dat het identificeren van de soorten angst die je voelt de eerste stap is om ze bewust onder ogen te zien en voor je geestelijke gezondheid te zorgen. Breng bovenstaande aanbevelingen in de praktijk; in het geval van intense of pathologische angsten zijn deze interventies effectiever als ze worden toegepast onder begeleiding van een professional.
Alle siterte kilder ble grundig gjennomgått av teamet vårt for å sikre deres kvalitet, pålitelighet, aktualitet og validitet. Bibliografien i denne artikkelen ble betraktet som pålitelig og av akademisk eller vitenskapelig nøyaktighet.
- Rosen, J. B., & Schulkin, J. (1998). From normal fear to pathological anxiety. Psychological review, 105(2), 325–350. https://psycnet.apa.org/record/1998-01102-006
- Garcia, R. (2017). Neurobiology of fear and specific phobias. Learning & memory (Cold Spring Harbor, N.Y.), 24(9), 462–471. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5580526/
- Coelho, C. M., Araújo, A. S., Suttiwan, P., & Zsido, A. N. (2023). An ethologically based view into human fear. Neuroscience and biobehavioral reviews, 145, 105017. https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0149-7634(22)00506-1
Deze tekst wordt alleen voor informatieve doeleinden aangeboden en vervangt niet het consult bij een professional. Bij twijfel, raadpleeg uw specialist.
