Psychologische videoconsulten: telegeneeskunde in de GGZ

Online consulten met medische professionals zijn de laatste tijd steeds populairder geworden, vooral door de pandemie.
Psychologische videoconsulten: telegeneeskunde in de GGZ

Laatste update: 13 april, 2022

Tijdens de recente pandemie was de toegang tot traditionele raadplegingen ernstig beperkt. Om deze reden ging men meer gebruik maken van telegeneeskunde, of E-health. Tot dit terrein van de gezondheidszorg behoorden ook psychologische videoconsulten.

Alles wat nieuw is, roept echter weerzin op en er zijn nog verbeteringen op het gebied van videoconsulten en telegeneeskunde. Desalniettemin zijn deze procedures zonder twijfel een blijvertje.

In dit artikel zullen we de twijfels rond psychologische videoconsulten bespreken en in dit verband waardevolle informatie geven. Er is immers geen betere manier om twijfels opzij te zetten dan met betrouwbare data.

Hoe wordt dit type therapie uitgevoerd?

Hoewel psychologische videoconsulten nogal innovatief lijken, verschillen ze in werkelijkheid weinig van traditionele consultaties. Het mechanisme blijft inderdaad hetzelfde.

In feite zijn de strategieën en technieken waarmee psychotherapie wordt benaderd, hetzelfde in een traditioneel fysiek consult en een consult op afstand. Ook is online therapie op dezelfde manier gestructureerd.

Ten eerste is er een analyse en evaluatie van de patiënt. Hierna wordt de meest geschikte therapie vastgesteld en wordt een verklaring van doelen en doelstellingen gemaakt op basis van de verwachte evolutie.

In vervolgoverleg zal men monitoren of de afgesproken doelstellingen zijn behaald. Zo werken de therapeut en cliënt aan de gestelde doelen en nieuwe alternatieven.

Hoewel het lijkt alsof er veel verschillen zijn, is de belangrijkste dat de afspraken via een scherm worden uitgevoerd.

Kan elke psychische stoornis in een videoconsult behandeld worden?

De meeste problemen en aandoeningen kan men zowel face-to-face als op afstand behandelen.

In zeer ernstige gevallen (Engelse link), zoals een zware depressie met bijvoorbeeld zelfmoordrisico of acute opwindingstoestanden bij een psychotische episode, is het niet raadzaam om te kiezen voor psychologisch teleconsult.

Dat komt omdat er een risico bestaat dat waardevolle informatie verloren gaat. Vooral als de mogelijkheid bestaat dat de patiënt in het ziekenhuis moet worden opgenomen om zijn crisis te beheersen.

Een teleconsult zou evenmin de ideale optie zijn bij patiënten met een slechte familieondersteuning. Dit komt omdat, nogmaals, informatie verloren kan gaan over hun familiebanden en interacties. Deze zijn belangrijk om de patiënt zo goed mogelijk te kunnen behandelen.

Verreweg de meeste psychische stoornissen en problemen zijn potentieel geschikt voor online consulten. Dat is handig, gezien de huidige toename van het aantallen mensen met mentale problemen (Engelse link).

Vrouw met haar mobieltje
Teleconsulten blijven evolueren om verschillende soorten ondersteuning te bieden. Ze zijn toegankelijk vanaf computers, tablets en smartphones.

Wanneer zijn psychologische videoconsulten het meest effectief?

Er zijn veel antwoorden op deze vraag. In feite hangt het meestal af van het mentale probleem zelf en het type persoon.

Jongeren en mensen die vertrouwd zijn met nieuwe technologieën hebben bijvoorbeeld minder terughoudendheid om dit soort middelen te gebruiken. Ze hebben de neiging om het idee om zowel tijd als geld te besparen op prijs te stellen. Toch mag leeftijd geen belemmering zijn, zolang er geen communicatieproblemen zijn, zoals doofheid of blindheid.

Er zijn ook mensen die veel reizen voor hun werk, veel van huis zijn, of die misschien niet eens een vaste arts hebben vanwege frequente adreswijzigingen. Daarom is een verwijzing op afstand een groot voordeel voor hen. Dit is vergelijkbaar voor mensen met mobiliteitsproblemen.

Ook voor de behandeling van bepaalde soorten aandoeningen kunnen videoconsulten voordelig zijn. Patiënten met sociale fobieën en pleinvrees kunnen bijvoorbeeld in de omgeving blijven waarin ze zich het veiligst voelen. Dat kan zeer gunstig zijn wanneer ze communiceren met de psychotherapeut.

In het algemeen zijn de problemen waarvoor psychologische videoconsulten geschikt zijn de volgende:

  • Gezinstherapie.
  • Eetstoornissen (vooral bij adolescenten).
  • Verslavingsproblemen.
  • Ongerustheid.
  • Veranderingen in het gevoel van eigenwaarde.
  • Depressie.
  • Problemen met het beheren van sociale vaardigheden.
  • Werkproblemen.
  • Fobieën.
  • Seksuele en relatieproblemen.
  • Hypochondrie en somatisaties.
  • Slaapproblemen.

Het waarborgen van de privacy van gegevens bij een psychologisch videoconsult

Je zou denken dat het beheer van klinische gegevens en interviews zou kunnen worden geüpload naar de beroemde cloud en ook een begeerd object van hackers zou kunnen zijn.

De waarheid is echter dat de verschillende platforms werken met computerprogramma’s die 100 procent veiligheid garanderen. Zij voldoen aan de geldende informatieversleutelingsprotocollen, wat absolute vertrouwelijkheid garandeert.

Hiervoor is een veilige digitale omgeving vereist. WhatsApp-berichten of e-mails zijn niet geschikt omdat ze gegevens niet voldoende versleutelen. Daarom, als je op zoek bent naar een therapeut, moet je voorrang geven aan die professionals die garanderen en schriftelijk uitdrukken dat de privacy en veiligheid van de gezondheidswet te allen tijde wordt beschermd.

De uitdagingen voor psychologen bij online therapie?

De grootste uitdaging voor professionals in de geestelijke gezondheidszorg zal zijn om de twijfels met betrekking tot nieuwe technologieën te overwinnen (Spaanse link). Daarom moet cybersecurity een van de bastions zijn waarop telegeneeskunde en psychologische consulten op afstand zijn gevestigd.

Het behoeft geen betoog dat naarmate de tijd verstrijkt en men deze platforms vaker gebruikt, de aanvankelijke terughoudendheid van de patiënten zal afnemen.

Een andere uitdaging is het werven van professionals voor deze nieuwe vorm van overleg. Niet alle medici zijn immers opgeleid op dit gebied en kennen de methode mogelijk niet. Ze kunnen zich zelfs ongemakkelijk voelen bij deze vorm van therapie.

Niemand mag worden gedwongen om deze methode te gebruiken. Maar hopelijk zullen de resultaten en bevredigende ervaringen van andere collega’s ervoor zorgen dat degenen die terughoudend zijn, uiteindelijk alle aanvankelijke twijfels zullen overwinnen.

Desalniettemin is deelname aan de psychologische videoconsultenrevolutie geen verplichting en we moeten degenen respecteren die de voorkeur geven aan de traditionele fysieke consultatie (Spaanse link).

Psycholoog in face-to-face overleg
Traditioneel overleg blijft bestaan. Beide systemen moeten naast elkaar bestaan en geen van beide verdringt de andere volledig.

Voordelen en voordelen van psychologische videoconsulten

De voordelen van psychologische videoconsulten zijn legio:

  • Gemiste afspraken vermijden. Het is gemakkelijker om planningen op elkaar af te stemmen en wachttijden te versnellen en te verkorten. De patiënt spreekt af hoe het consult plaatsvindt en kiest het tijdstip van de dag. De duur van de sessies zal hetzelfde zijn, maar reizen is niet nodig. Daardoor kunnen mensen hun werk en privéleven beter optimaliseren.
  • Toegankelijkheid voor een groter aantal professionals. Door zich niet te beperken tot een specifiek geografisch gebied, kunnen beschikbare professionals hun portfolio uitbreiden.
  • Persoonlijke aandacht. Afhankelijk van het geval kan de patiënt na een eerste beoordeling worden doorverwezen naar de meest geschikte professional.
  • Beveiligingsomgeving. Sessies vinden plaats op een beveiligd platform dat onder andere geschikt is voor mobiele telefoons, tablets en computers. Alle gegenereerde gesprekken zijn privé en vertrouwelijk.

Telegeneeskunde is een waardevolle hulpbron. Het scheelt tijd en je hoeft niet in wachtkamers te blijven hangen. Om nog maar te zwijgen van het feit dat men veel psychische problemen vanuit de privacy en het comfort van de patiënt thuis kunnen benaderen. Wellicht ook interessant voor jou

Alles wat je moet weten over psychologie
Verken je geest
Lees het op Verken je geest
Alles wat je moet weten over psychologie

Wist je dat psychologie de wetenschappelijke studie is van de geest en het gedrag? Deze veelzijdige discipline omvat vele deelgebieden.



  • González-Peña, Paloma, Torres, Ramón, Barrio, Victoria del, & Olmedo, Margarita. (2017). Uso de las nuevas tecnologías por parte de los psicólogos españoles y sus necesidades. Clínica y Salud28(2), 81-91. https://dx.doi.org/10.1016/j.clysa.2017.01.001
  • Marcías Morón, Juan José, and Luis Valero Aguayo. “La psicoterapia on-line ante los retos y peligros de la intervención psicológica a distancia.” Apuntes de Psicología, 36 (1-2), 107-113. (2018).
  • Gratzer, David, and Faiza Khalid-Khan. “Internet-delivered cognitive behavioural therapy in the treatment of psychiatric illness.” CMAJ 188.4 (2016): 263-272.